Architektura i japoński kolonializm – filmowy obraz przestrzeni miejskiej w okupowanym Seulu


Abstrakt

Wychodząc z założenia, że związki architektury i kina powinny być rozpatrywane nie tylko w wymiarze estetycznym, lecz także w szerszym kontekście politycznym, Loska analizuje sposób, w jaki wielkomiejska sceneria współuczestniczy w kreowaniu narodowej mitologii oraz nostalgicznych wyobrażeń. Przedmiotem badań są dla autora współczesne filmy koreańskie rozgrywające się w okresie kolonizacji japońskiej (do 1945 r.), m.in. Utracona pamięć (reż. Lee Si-myung, 2002), Modern Boy (reż. Jung Ji-woo, 2008) i Prywatny detektyw (reż. Park Dae-min, 2009). Loska zwraca uwagę na fakt, że moda na kino retro wpisuje się w rewizjonistyczną strategię historyczną i jest próbą przepisania na nowo przeszłości. Odtwarzanie śladów obecności japońskich okupantów – przez cyfrowe rekonstrukcje przedwojennego Seulu – nie prowadzi do krytycznego namysłu nad kolonializmem, lecz służy wytwarzaniu określonej narracji, zgodnie z którą bohaterami filmów są członkowie ruchu oporu.


Słowa kluczowe

kino koreańskie; kolonializm japoński; architektura; przestrzeń miejska

An, J. (2016). Through the Prism of Masquerade: The Colonial Past in „Assassination”. International Journal of Korean History, 21 (2), ss. 193-204. https://doi.org/10.22372/ijkh.2016.08.21.2.193

Bastéa, E. (2004). Introduction. W: E. Bastéa (red.), Memory and Architecture (ss. 1-22). Albuquerque: University of New Mexico Press.

Benjamin, W. (1996). Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej (tłum. J. Sikorski). W: W. Benjamin, Anioł historii (ss. 201-231). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Benjamin, W. (2011). Ulica jednokierunkowa (tłum. B. Baran). Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.

Benjamin, W. (2012). O kilku motywach u Baudelaire’a. W: W. Benjamin, Konstelacje. Wybór tekstów (tłum. A. Lipszyc, A. Wołkowicz) (ss. 263-310). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Boym, S. (2001). The Future of Nostalgia. New York: Basic Books.

Bruno, G. (2018). Atlas of Emotion: Journeys in Art, Architecture, and Film. London – New York: Verso.

Ch’oe, H. (2013). A Symbol of Decadence: The Great Debate on Modern Girl, Modern Boy. W: H. Choi (red.), New Women in Colonial Korea (ss. 78-80). New York – London: Routledge.

Childs, C. (2012). Representations of a Colonial Past in Contemporary Korean Cinema. Asian Cinema, 23 (1), ss. 59-74. https://doi.org/10.1386/ac.23.1.59_1

Chŏng, I. (2013). Architecture and Urbanism in Modern Korea. Honolulu: University of Hawai’i Press.

Cumings, B. (2005). Korea’s Place in the Sun: A Modern History. New York – London: Norton.

Eco, U. (1986). Architecture and Memory. VIA, 8, ss. 88-94.

Holmes, A. (2017). Politics of Architecture in Contemporary Argentine Cinema. London: Palgrave Macmillan.

Hsia, C. (2002). Theorizing Colonial Architecture and Urbanism: Building Colonial Modernity in Taiwan. Inter-Asia Cultural Studies, 3 (1), ss. 7-23. https://doi.org/10.1080/14649370220135788

Hwang, Y. M. (2011.) South Korean Historical Drama: Gender, Nation and the Heritage Industry. St Andrews: University of St Andrews (niepublikowana rozprawa doktorska).

Kang, K. (2015). Kyung-Sung: Cinematic Memories of the Colonial Past in Contemporary Korea. Camera Obscura, 30 (3), ss. 27-59. https://doi.org/10.1215/02705346-3160641

Kim, S. (2009). Re-locating the National: Spatialization of the National Past in Seoul. Policy Futures in Education, 7 (2), ss. 256-265. https://doi.org/10.2304/pfie.2009.7.2.256

Kołakowski, L. (1989). Główne nurty marksizmu. Część III: Rozkład. Warszawa: Wydawnictwo Krąg.

Loska, K. (2014). Czas utracony – nostalgia i trauma w postkolonialnym filmie francuskim. Kwartalnik Filmowy, 86, ss. 92-103.

Metcalf, T. R. (1989). An Imperial Vision: Indian Architecture and Britain’s Raj. Berkeley: University of California Press.

Nguyen, D. L. (2017). Alternate Histories of Korean National Sovereignty in „2009: Lost Memories”. Science Fiction Studies, 44, ss. 546-562. https://doi.org/10.5621/sciefictstud.44.3.0546

Nishizawa, Y. (2016). A Study of Japanese Colonial Architecture in East Asia. W: I. Kuroishi (red.), Constructing the Colonized Land: Entwined Perspectives of East Asia around WW II (ss. 11-30). London: Routledge.

Pabjan, B., Czajkowski, P. (2015). Pamięć zbiorowa a przestrzeń miasta. Forum Socjologiczne, 6, ss. 9-19.

Rurarz, J. (2009). Historia Korei. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.

Russell, C. (2018). Archiveology: Walter Benjamin and Archival Film Practices. Durham: Duke University Press.

Smith, K. M. (2017). Vicarious Politics: Violence and the Colonial Period in Contemporary South Korean Film. The Asia-Pacific Journal, 15 (3), ss. 1-25.

Stora, B. (2007). La guerre des mémoires: la France face à son passé colonial (entretiens avec Thierry Leclere). La Tour-d’Aigues: Éditions de l’Aube.

Sun, K. F. (2015). Breaking the Dam to Reunify our Country: Alternate Histories of the Korean War in Contemporary South Korean Cinema. International Journal of Korean History, 20 (2), ss. 85-120. https://doi.org/10.22372/ijkh.2015.20.2.85

Vidler, A. (2000). Warped Space: Art, Architecture, and Anxiety in Modern Culture. Cambridge: The MIT Press.

Włodek, P. (2018). Kres niewinności. Obraz i upamiętnienie ery Eisenhowera w amerykańskich filmach i serialach – pomiędzy reprezentacją, nostalgią a krytycznym retro. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego.

Pobierz

Opublikowane : 2020-05-25


Loska, K. (2020) „Architektura i japoński kolonializm – filmowy obraz przestrzeni miejskiej w okupowanym Seulu”, Kwartalnik Filmowy, (109), s. 106-120. doi: 10.36744/kf.273.

Krzysztof Loska  krzysztof.loska@uj.edu.pl
Uniwersytet Jagielloński  Polska
https://orcid.org/0000-0003-4078-798X

Profesor zwyczajny na Uniwersytecie Jagiellońskim, dyrektor Instytutu Sztuk Audiowizualnych tejże uczelni, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami; zajmuje się historią filmu, zwłaszcza kinem azjatyckim. Autor stu pięćdziesięciu artykułów naukowych (publikowanych w „Kwartalniku Filmowym”, „Studiach Filmoznawczych”, „Przeglądzie Kulturoznawczym”, „Ekranach”, „Kulturze Współczesnej”, „Ethosie” i in.) oraz dwunastu książek, m.in.: Dziedzictwo McLuhana – między nowoczesnością a ponowoczesnością (2001), Hitchcock: autor wśród gatunków (2002), David Cronenberg: rozpad ciała, rozpad gatunku (2003, wspólnie z A. Pitrusem), Tożsamość i media. O filmach Atoma Egoyana (2006), Poetyka filmu japońskiego (2009), Kenji Mizoguchi i wyobraźnia melodramatyczna (2012), Nowy film japoński (2013), Mistrzowie kina japońskiego (2015), Postkolonialna Europa. Etnoobrazy współczesnego kina (2016).





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA