Apichatpong Weerasethakul – o polityce i widmach


Abstrakt

Twórczość Apichatponga Weerasethakula rozważana jest jako przykład sztuki zaangażowanej, odnoszącej się do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości Tajlandii. O wydarzeniach historycznych reżyser nie opowiada wprost, lecz posługuje się konstrukcją alegoryczną, za pomocą której pozwala przemówić duchom tych, którzy odeszli lub zostali skrzywdzeni. Analiza kontekstu politycznego łączy się z refleksją nad obecnością widm, dlatego metodologicznym punktem odniesienia jest widmontologia Jacques’a Derridy. Propozycja francuskiego filozofa pozwala zrozumieć, jaką rolę pełnią duchy w dziełach tajlandzkiego artysty. W swoim artykule Loska skupia się nie tylko na filmach fabularnych Apichatponga, ale również na jego projektach wideo i instalacjach multimedialnych, by pokazać, na czym polega nawiedzenie i w jaki sposób zmusza ono do przyjrzenia się temu, co wyparte z oficjalnej narracji, czyli przemocy, okrucieństwu i nieprzepracowanej traumie.


Słowa kluczowe

Apichatpong Weerasethakul



Anderson, Benedict. „The Strange Story of a Strange Beast. Receptions in Thailand of Apichatpong Weerasethakul’s Sat Pralaat”. In Apichatpong Weerasethakul, edited by James Quandt, p. 158-177. New York: Columbia University Press, 2009.

Appadurai, Arjun. Strach przed mniejszościami. Esej o geografii gniewu. Trans. by Marta Bucholc, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.

Baker Chris, Pasuk Phongpaichit. A History of Thailand. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.

Barthes, Roland. Światło obrazu. Uwagi o fotografii. Trans. by Jacek Trznadel, Warszawa: Wydawnictwo KR, 1996.

Bergen-Aurand, Brian. „The ‘Strange’ Dis/ability Affects and Sexual Politics of Apichatpong Weerasethakul’s Transient Bodies”. CineAction 96 (2015): 26-35.

Blanco Maria del Pilar, Esther Peeren (eds.). Spectral Reader. London: Bloomsbury Academic, 2013.

Boehler, Natalie. „Haunted Time, Still Photography and Cinema as Memory: The Dream Sequence in Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives”. Journal of Modern Literature in Chinese 12, no. 1 (2014): 62-72.

Boehler, Natalie. „Staging the Spectral: The Border, Haunting and Politics in Mekong Hotel”. Horror Studies 5, no. 2 (2014): 197–210.

Chanrochanakit, Pandit. „Deforming Thai Politics As Read through Thai Contemporary Art”, Third Text 25, no. 4 (2011): 419-429.

Chung, Una. „Crossing over Horror: Reincarnation and Transformation in Apichatpong Weerasethakul’s Primitive”. Women's Studies Quarterly 40, no. 1/2 (2012): 211-222.

Davis, Colin. État Présent, Hauntology, Spectres and Phantoms. In: Spectral Reader, edited by Maria del Pilar Blanco i Esther Peeren, London: Bloomsbury Academic, 2013.

Derrida, Jacques. Of Hospitality. Anne Duformuantelle Invites Jacques Derrida to Respond, Stanford University Press, Stanford 2000.

Derrida, Jacques. Widma Marksa. Trans. by Tomasz Załuski, Warszawa: PWN, 2016.

Fukushima, Masato. Sick Bodies and the Political Body: The Political Theology of Apichatpong Weerasethakul’s Cemetery of Splendor, https://www.hkw.de/de/tigers_publication/ (dostęp 9.02.2019).

Gordon, Avery. Ghostly Matters. Haunting and the Sociological Imagination. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2008.

Kim, Jihoon. „Between Auditorium and Gallery: Perception in Apichatpong Weerasethakul’s Films and Installations”. In Global Art Cinema: New Theories and Histories, edited by Rosalind Galt and Karl Schoonover, 125-141. Oxford University Press, New York 2010.

Kim, Jihoon. „Learning about time: An interview with Apichatpong Weerasethakul”. Film Quarterly 64, no. 4 (2011): 48-52.

Kosińska, Karolina. „Apichatpong Weerasethakul: otwartość dżungli i nieoczywiste emocje”. In Autorzy kina azjatyckiego, edited by Alicja Helman, Agnieszka Kamrowska, 265-276. Kraków: Rabid, 2010.

Leeder, Murray. The Modern Supernatural and the Beginnings of Cinema. London: Palgrave Macmillan, 2017.

Lovatt, Philippa. „‘Every drop of my blood sings our song. There, can you hear it?’: Haptic sound and embodied memory in the films of Apichatpong Weerasethakul”. The New Soundtrack, vol. 3, no. 1 (2013): 61-79.

Marrero-Guillamón, Isaac. „The Politics and Aesthetics of Non-Representation: Re-Imagining Ethnographic Cinema with Apichatpong Weerasethakul”. Antípoda. Revista de Antropología y Arqueología 33 (2018): 13-32.

Marzec, Andrzej. Widmontologia: teoria filozoficzna i praktyka artystyczna ponowoczesności. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2015.

Momro, Jakub. Widmontologie nowoczesności. Genezy. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2014.

O’Hara, Angela. Mysterious Object of Desire The Haunted Cinema of Apichatpong Weerasethakul. In: The Reel Asian Exchange: Transnational Asian Identities in Pan Pacific Cinemas, edited by Philippa Gates i Lisa Funnell, 177-190. London: Routledge, 2010.

Suter, Jacqueline. „Apichatpong: Staging the photo session”. Asian Cinema 24, no. 1 (2013): 51-67.

Syska, Rafał. Filmowy neomodernizm, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2014.

Szymanski, Adam. Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives and the Ecosophic Aesthetics of Peace, In: Érik Bordeleau, Toni Pape, Ronald Rose-Antoinette and Adam Szymanski, Nocturnal Fabulations. Ecology, Vitality and Opacity in the Cinema of Apichatpong Weerasethakul, 48-78. London: Open Humanities Press, 2017.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-31


Loska, K. (2019) „Apichatpong Weerasethakul – o polityce i widmach”, Kwartalnik Filmowy, (105-106), s. 205-216. doi: 10.36744/kf.58.

Krzysztof Loska  krzysztof.loska@uj.edu.pl
Uniwersytet Jagielloński  Polska
https://orcid.org/0000-0003-4078-798X

Prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Instytutu Sztuk Audiowizualnych tamże, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami, redaktor naczelny „TransMissions: Journal of Film & Media Studies”. Zajmuje się kulturą japońską i historią filmu. Autor publikacji naukowych, w tym dwunastu książek, m.in. Dziedzictwo McLuhana – między nowoczesnością a ponowoczesnością (2001), Hitchcock: autor wśród gatunków (2002), David Cronenberg: rozpad ciała, rozpad gatunku (2003, wspólnie z A. Pitrusem), Tożsamość i media. O filmach Atoma Egoyana (2006), Poetyka filmu japońskiego (2009), Kenji Mizoguchi i wyobraźnia melodramatyczna (2012), Nowy film japoński (2013), Mistrzowie kina japońskiego (2015), Postkolonialna Europa: etnoobrazy współczesnego kina (2016).





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA