Smartfon – tryumf Eisensteina

Marcin Giżycki

mgizycki@hotmail.com
Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-7525-0205

Abstrakt

Smartfony stały się tak powszechne, że niemal wszystko jest nimi rejestrowane. Nawet tak nieoczekiwane wydarzenie, jak eksplozja w Bejrucie, która obróciła w gruzy prawie połowę miasta, została uchwycona przez kilkoro posiadaczy telefonów komórkowych. Większość z tych rejestracji ma jedną cechę wspólną: są zapisane w pionie. Było to już wielokrotnie ośmieszane przez filmowców i satyryków, ale popularność wertykalnych filmów się nie zmniejszyła. Znajdują one nawet coraz więcej obrońców, także w kręgach akademickich. W niniejszym artykule autor podsumowuje te głosy i przypomina, że poziomy kadr nie zawsze był regułą w czasach przed Edisonem oraz w świecie wideo-artu i kina rozszerzonego, a także że jednym z prekursorów pionowego ekranu był Siergiej Eisenstein.


Słowa kluczowe:

Siergiej Eisenstein, Zoe Beloff, smartfon, pionowy kadr, wideo-art, kino rozszerzone

Beloff, Z. (2019, 4 czerwca). Reimagining Glass House. Journal of Videographic Film & Moving Image Studies. http://mediacommons.org/intransition/reimagining-glass-house
  Google Scholar

Bergan, R. (1999). Sergei Eisenstein: A Life in Conflict. Woodstock – New York: The Overlook Press.
  Google Scholar

Bordwell, D. (2009, sierpień). Paolo Gioli’s Vertical Cinema. David Bordwell’s Website on Cinema. http://davidbordwell.org/essays/gioli.php
  Google Scholar

Caines, J. (2019). The Rise of Vertical Filmmaking. Little Black Book. https://www.lbbonline.com/news/the-rise-of-vertical-filmmaking
  Google Scholar

Ceram, C. W. (1965). Archeology of the Cinema. New York: Harcourt, Brace & World, Inc.
  Google Scholar

Eisenstein, S. (1982). Film Essays and a Lecture. Princeton: Princeton University Press.
DOI: https://doi.org/10.1515/9781400853922   Google Scholar

Giżycki, J. (1960). Film, kino, fotografia. W: Techniczne nowości świata (ss. 137-154). Warszawa: Iskry.
  Google Scholar

Giżycki, M. (2001). Kino rozszerzone po trzydziestu latach. Kwartalnik Filmowy, (35-36), ss. 36-40.
  Google Scholar

Jewsiewicki, W. (1953). Prehistoria kina. Warszawa: Filmowa Agencja Wydawnicza.
  Google Scholar

Kleiman, N. (1979). Steklanyj dom S. M. Eisensteina. Iskusstwo Kino, (3), ss. 94-113.
  Google Scholar

Leyda, J., Voynow, Z. (1987). Eisenstein at Work. London: Methuen Publishing Ltd.
  Google Scholar

Menotti, G. (2019). Discourses Around Vertical Videos: An Archeology of “Wrong” Aspect Ratios. ARS (São Paulo), 17 (35). https://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1678-53202019000100147
  Google Scholar

Youngblood, G. (1970). Expanded Cinema. London: Studio Vista.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2020-12-31

Cited By / Share

Giżycki, M. (2020) „Smartfon – tryumf Eisensteina”, Kwartalnik Filmowy, (112), s. 232–240. doi: 10.36744/kf.471.

Autorzy

Marcin Giżycki 
mgizycki@hotmail.com
Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych Polska
https://orcid.org/0000-0001-7525-0205

Krytyk i historyk sztuki; autor książek z dziedziny historii filmu i zjawisk kultury artystycznej. Wykładowca w Rhode Island School of Design w USA, profesor w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych w Warszawie. Opublikował m.in.: Nie tylko Disney – rzecz o kinie animowanym (2000), Koniec i co dalej? Szkice o postmodernizmie, sztuce współczesnej i końcu wieku (2001), Słownik kierunków, ruchów i kluczowych pojęć sztuki drugiej połowy XX wieku (2002), Wenders do domu! Europejskie filmy o Ameryce i ich recepcja w Stanach Zjednoczonych (2006).



Statystyki

Abstract views: 345
PDF downloads: 255


Licencja

Prawa autorskie (c) 2020 Marcin Giżycki

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.