Smartfon – tryumf Eisensteina


Abstrakt

Smartfony stały się tak powszechne, że niemal wszystko jest nimi rejestrowane. Nawet tak nieoczekiwane wydarzenie, jak eksplozja w Bejrucie, która obróciła w gruzy prawie połowę miasta, została uchwycona przez kilkoro posiadaczy telefonów komórkowych. Większość z tych rejestracji ma jedną cechę wspólną: są zapisane w pionie. Było to już wielokrotnie ośmieszane przez filmowców i satyryków, ale popularność wertykalnych filmów się nie zmniejszyła. Znajdują one nawet coraz więcej obrońców, także w kręgach akademickich. W niniejszym artykule autor podsumowuje te głosy i przypomina, że poziomy kadr nie zawsze był regułą w czasach przed Edisonem oraz w świecie wideo-artu i kina rozszerzonego, a także że jednym z prekursorów pionowego ekranu był Siergiej Eisenstein.


Słowa kluczowe

Siergiej Eisenstein; Zoe Beloff; smartfon; pionowy kadr; wideo-art; kino rozszerzone



Beloff, Z. (2019, 4 czerwca). Reimagining Glass House. Journal of Videographic Film & Moving Image Studies. http://mediacommons.org/intransition/reimagining-glass-house

Bergan, R. (1999). Sergei Eisenstein: A Life in Conflict. Woodstock – New York: The Overlook Press.

Bordwell, D. (2009, sierpień). Paolo Gioli’s Vertical Cinema. David Bordwell’s Website on Cinema. http://davidbordwell.org/essays/gioli.php

Caines, J. (2019). The Rise of Vertical Filmmaking. Little Black Book. https://www.lbbonline.com/news/the-rise-of-vertical-filmmaking

Ceram, C. W. (1965). Archeology of the Cinema. New York: Harcourt, Brace & World, Inc.

Eisenstein, S. (1982). Film Essays and a Lecture. Princeton: Princeton University Press.

Giżycki, J. (1960). Film, kino, fotografia. W: Techniczne nowości świata (ss. 137-154). Warszawa: Iskry.

Giżycki, M. (2001). Kino rozszerzone po trzydziestu latach. Kwartalnik Filmowy, (35-36), ss. 36-40.

Jewsiewicki, W. (1953). Prehistoria kina. Warszawa: Filmowa Agencja Wydawnicza.

Kleiman, N. (1979). Steklanyj dom S. M. Eisensteina. Iskusstwo Kino, (3), ss. 94-113.

Leyda, J., Voynow, Z. (1987). Eisenstein at Work. London: Methuen Publishing Ltd.

Menotti, G. (2019). Discourses Around Vertical Videos: An Archeology of “Wrong” Aspect Ratios. ARS (São Paulo), 17 (35). https://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1678-53202019000100147

Youngblood, G. (1970). Expanded Cinema. London: Studio Vista.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-31


Giżycki, M. (2020) „Smartfon – tryumf Eisensteina”, Kwartalnik Filmowy, (112), s. 232-240. doi: 10.36744/kf.471.

Marcin Giżycki  mgizycki@hotmail.com
Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych  Polska
https://orcid.org/0000-0001-7525-0205

Krytyk i historyk sztuki; autor książek z dziedziny historii filmu i zjawisk kultury artystycznej. Wykładowca w Rhode Island School of Design w USA, profesor w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych w Warszawie. Opublikował m.in.: Nie tylko Disney – rzecz o kinie animowanym (2000), Koniec i co dalej? Szkice o postmodernizmie, sztuce współczesnej i końcu wieku (2001), Słownik kierunków, ruchów i kluczowych pojęć sztuki drugiej połowy XX wieku (2002), Wenders do domu! Europejskie filmy o Ameryce i ich recepcja w Stanach Zjednoczonych (2006).





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA