Migracyjne kino „w drodze”


Abstrakt

Filmy pokazujące zjawisko przymusowej migracji z powodów ekonomicznych czy politycznych tworzą rodzaj kina „w drodze” – drodze naznaczonej granicami, strachem, niepewnością oraz niemożnością powrotu. W dokumentalnej lub fabularnej formie zostają w nich zapisane indywidualne historie, motywacje oraz szlaki współczesnych uchodźców, konsekwentnie opisywane przez Michela Agier. W procesie wygnania/ucieczki badaczka dostrzega trzy etapy: rozpadu, uwięzienia i działania, które można odnaleźć także w filmowych realizacjach łączących motyw życia w drodze oraz pobytu w obozach. Francuski antropolog odwołuje się do koncepcji „życia na przemiał” Zygmunta Baumana, spoglądającego na migrację przez pryzmat nowoczesności i globalizacji. Wykorzystanie refleksji obu badaczy pozwala sproblematyzować kino „w drodze” i zinterpretować typowe dla niego narracje, ich bohaterów oraz lokalizacje.


Słowa kluczowe

migracja; kino drogi; globalizacja; uchodźcy



Agamben, Georgio: “My uchodźcy”, In: Agamben. Przewodnik Krytyki Politycznej, edited by Opracowanie Zbiorowe, trans. Katarzyna Gawlicz, 30-31. 1st ed. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010.

Agamben, Georgio: Homo Sacer: Suwerenna władza i nagie życie, trans. M. Salwa, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2008.

Agier, Michel. „Czy obozy umożliwiają lepsze zarządzanie populacjami uchodźców?” In: Migranci, migracje. O czym warto wiedzieć, by wyrobić sobie własne zdanie, edited by Hélène Thiollet, trans. from French M. Szczurek, 113-115. 1st ed. Kraków: Karakter, 2017.

Agier, Michel: Managing the Undesirables: Refugee Camps and Humanitarian Government, trans. from French D. Fernbach, Cambridge: Polity, 2011.

Agier, Michel: On the margines of the World: The Refugee Experience Today, trans. from French D. Fernbach, Cambrdige: Polity Press, 2008.

Ballesteros, Issolina: Immigration Cinema in the New Europe, Bristol: Intellect, 2015.

Bauman, Zygmunt: Obcy u naszych drzwi, trans. from English W. Mincer, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016.

Bauman, Zygmunt: Życie na przemiał, trans. from English T. Kunz, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2004.

Gemenne, François. „Migracje – szansa czy zagrożenie?” In: Migranci, migracje. O czym warto wiedzieć, by wyrobić sobie własne zdanie, edited by Hélène Thiollet, trans. From French M. Szczurek, 181-183. 1st ed. Kraków: Karakter, 2017.

„Jestem kapitan Rackete i mam zasady. Z Carolą Rackete rozmawia Fabio Tonacji” [Przedruk za: La Repubblica, July 6 (2019)], Gazeta Wyborcza. Magazyn Świąteczny July 20-21 (2019).

Michael Winterbottom, Interviews, edited by Damon Smith, Jackson: University Press of Mississipi 2011.

Loshitzky, Yosefa: Screening Strangers: Migration and Diaspora in Contemporary European Cinema. Bloomington: Indiana University Press, 2010.

Loska, Krzysztof: Postkolonialna Europa. Etnoobrazy współczesnego kina, Kraków: Universitas, 2016.

Mościcki, Paweł: Migawki z tradycji uciśnionych, Bydgoszcz-Warszawa: Książka i Wiedza, Teatr Polski Bydgoszcz, 2017.

Nafici, Hamid: Accented Cinema. Exilic and Diasporic Filmmaking, NJ: Princeton University Press, 2001.

Scalettaris, Giulia. „Uchodźcy, migranci – na czym polega różnica?” In: Migranci, migracje. O czym warto wiedzieć, by wyrobić sobie własne zdanie, edited by Hélène Thiollet, trans. from French M. Szczurek, 102-105. 1st ed. Kraków: Karakter, 2017.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-31


Radkiewicz, M. (2019) „Migracyjne kino «w drodze»”, Kwartalnik Filmowy, (107), s. 192-205. doi: 10.36744/kf.171.

Małgorzata Radkiewicz  m.radkiewicz@uj.edu.pl
Uniwersytet Jagielloński  Polska
https://orcid.org/0000-0001-6387-0810

Profesor doktor habilitowana, filmoznawczyni. Zajmuje się problematyką tożsamości kulturowej oraz twórczością kobiet w kinie, fotografii i sztuce współczesnej. Wyrazem jej zainteresowań są publikacje: W poszukiwaniu sposobu ekspresji. O filmach Jane Campion i Sally Potter (2001), Władczynie spojrzenia. Teoria filmu a praktyka reżyserek
i artystek
(2010). Ponadto autorka książek: Derek Jarman. Portret indywidualisty (2003), Młode wilki polskiego kina. Kategoria gender a debiuty lat 90. (2006) oraz Oblicza kina queer (2014). W latach 2015-2018 koordynatorka projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki: "Pionierki z kamerą. Kobiety w kinie i fotografii w Galicji 1896-1945", podsumowanego w licznych artykułach. Jako stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego w 2015 r. prowadziła badania opublikowane w monografii
Modernistki o kinie. Kobiety w polskiej krytyce i publicystyce filmowej 1918-1939 (2016). Członkini Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego oraz Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA