Warsaw Light Theatres of the 1920s
Wojciech Świdziński
kwartalnik.filmowy@ispan.plInstitute of Art, Polish Academy of Sciences (Poland)
Abstract
In the 1920s the capital of the newly independent Polish Republic became a true centre of the cinematic life. In Warsaw members of the cinematographic industry organised themselves into formal associations, journals popularising the tenth muse were established, and a high number of feature films were produced. But above all the capital had the highest number of cinemas, including exclusive premiere screens. In the late 1920s a typical inhabitant of Warsaw went to the cinema 12 times per year. In present day Warsaw none of the old cinemas, or „Light theatres” as they were called, survive. However traces of them remain in newspapers, memoirs and other documents that survived the catastrophe of the Second World War. To this day a number of in-depth publications were published on the development of pre-war cinema and film in Kraków, Poznań, Łódź, Bydgoszcz, and Lviv. Film Warsaw is still waiting for its turn. Presenting film landscape of the 1920s Warsaw, Świdziński tries to fill this gap in the history of Polish cinema.
Keywords:
interwar period, Warsaw, light theatresReferences
Banaszkiewicz Władysław, Witczak Witold, Historia filmu polskiego, t. 1, 1895-1929, WAiF, Warszawa 1966, s. 193.
Google Scholar
Beylin Stefania, Nowiny i nowinki filmowe 1896-1939, WAiF, Warszawa 1973, s. 129.
Google Scholar
Brun Leon, Kino to nie luksus, „Filmia”,1925, nr 4, s. 1.
Google Scholar
Budowa hali ślizgawkowej w Warszawie (Palais de glace), „Przegląd Techniczny” 1912, nr 29, s. 387-390.
Google Scholar
Dekret Naczelnika Państwa z dnia 7 lutego 1919 r. w przedmiocie przepisów tymczasowych o widowiskach, Dziennik Praw Królestwa Polskiego 1919, nr 14, poz. 177.
Google Scholar
Drozdowski Marian Marek , Warszawiacy i ich miasto w latach Drugiej Rzeczypospolitej, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973, s. 71, 78, 81, 98, 218.
Google Scholar
Gierszewska Barbara, Czasopiśmiennictwo filmowe w Polsce do 1939 roku, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego, Kielce 1995, s. 54,139.
Google Scholar
Hendrykowska Małgorzata, Hendrykowski Marek, Film w Poznaniu 1896-1945, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1990, s. 68.
Google Scholar
Hendrykowska Małgorzata, Śladami tamtych cieni. Film w kulturze polskiej przełomu stuleci 1895-1914, Book Service, Poznań 1993.s. 113., s. 119-120, 219.
Google Scholar
Irzykowski Karol, Mój sąsiad p. Snobkowski, w: tegoż, Pisma, red. A. Lam, t. 6, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1982.
Google Scholar
Jewsiewicki Władysław, Filmy niemieckie na ekranach polskich kin w okresie międzywojennym, „Przegląd Zachodni” 1967, nr 5, s. 22-23.
Google Scholar
Jewsiewicki Władysław, Polska kinematografia w okresie filmu niemego 1895-1929/1930, Ossolineum, Wrocław 1966, s. 23, 36-37, 38..
Google Scholar
Kracauer Siegfried, Od Caligariego do Hitlera. Z psychologii filmu niemieckiego, tłum. E. Skrzywanowa, W. Wertenstein, słowo/obraz terytoria, Sopot 2010, s. 109-110.
Google Scholar
Krajewska Hanna, Życie filmowe Łodzi w latach 1896-1939, PWN, Warszawa – Łódź 1992, s. 90.
Google Scholar
Ostoja-Stacherski Jan, Szkoła wdzięku, „Ekran” 1920, nr 2, s. 5.
Google Scholar
Pacewicz Tadeusz, Zeroekrany przedwojennej Warszawy, „Iluzjon” 1989, nr 1, s. 41, 42.
Google Scholar
Pitera Zdzisław, Przeminęło z filmem, WAiF, Warszawa 1987, s. 10.
Google Scholar
Rocznik informacyjny o spółkach akcyjnych w Polsce 1930, opr. T. Szober, Polska Spółka Wydawnictw Informacyjnych, Warszawa 1930.
Google Scholar
Słonimski Antoni, Romans z X Muzą. Teksty filmowe z lat 1917-1976, Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2007.
Google Scholar
Tuwim Julian, Jarmark rymów. Tylko dla dorosłych, wyb. i opr. A. Żmuda, Ad Oculos, Warszawa – Rzeszów 2008.
Google Scholar
Waszkiel Marek, Dzieje teatru lalek w Polsce (do 1945 roku), IS PAN, Warszawa 1990, s. 43.
Google Scholar
Zajiček Edward, Zarys historii gospodarczej kinematografii polskiej, t. 1, Kinematografia wolnorynkowa w latach 1896-1939, PWSFTviT, Łódź 2008, s. 98, 107-108. 54-55, 113, 118-119.
Google Scholar
Authors
Wojciech Świdzińskikwartalnik.filmowy@ispan.pl
Institute of Art, Polish Academy of Sciences Poland
Absolwent Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, doktorant w Instytucie Sztuki PAN, pracownik Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Interesuje się historią kina oraz związkami filmu i teatru.
Statistics
Abstract views: 42PDF downloads: 14
License
Copyright (c) 2012 Wojciech Świdziński

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
The author grants the publisher a royalty-free non-exclusive licence (CC BY 4.0) to use the article in Kwartalnik Filmowy, retains full copyright, and agrees to identify the work as first having been published in Kwartalnik Filmowy should it be published or used again (download licence agreement). The journal is published under the CC BY 4.0 licence. By submitting an article, the author agrees to make it available under this licence.
In issues from 105-106 (2019) to 119 (2022) all articles were published under the CC BY-NC-ND 4.0 licence. During this period the authors granted a royalty-free non-exclusive licence (CC BY-ND 4.0) to use their article in „Kwartalnik Filmowy”, retained full copyright, and agreed to identify the work as first having been published in our journal should it be published or used again.
Most read articles by the same author(s)
- Wojciech Świdziński, The Backstage Film as a Genre and as a Social Mirror , Kwartalnik Filmowy: No. 116 (2021): Cinema and Social Identity
- Wojciech Świdziński, Benshi in “Yoseba” or Following Other Shadows , Kwartalnik Filmowy: No. 116 (2021): Cinema and Social Identity
- Wojciech Świdziński, Comedians and Comics: The Second Life of the Interwar Film Stars , Kwartalnik Filmowy: No. 125 (2024): Cinema as a Memory Machine
- Wojciech Świdziński, Description of Customs of the Regulars of the Film Atlantis , Kwartalnik Filmowy: No. 111 (2020): Senses and Affects
- Wojciech Świdziński, Changing Preferences: A Change of Perspective , Kwartalnik Filmowy: No. 121 (2023): Cinema and Young Audience
- Wojciech Świdziński, Is It Possible to Identify Who Was the King of Laughter?: Notes on Film Reception Studies in Interwar Poland , Kwartalnik Filmowy: No. 127 (2024): Empirical Film Studies
- Wojciech Świdziński, Where the Wind Blows From: Western Inspirations in the Work of Miyazaki Hayao , Kwartalnik Filmowy: No. 91 (2015): Film Between Pop Music and Pop Culture
- Wojciech Świdziński, Make Yourself a Universe, or Anatomy of the Contemporary Comic Book Film , Kwartalnik Filmowy: No. 101-102 (2018): European Cinema of 21st Century
- Wojciech Świdziński, “The Tenth Muse (Impressions)”: Andrzej Włast’s Columns on Film From the Period of 1923-1924 , Kwartalnik Filmowy: No. 86 (2014): Dimensions of Time
- Wojciech Świdziński, Between a Vanguard Experiment and a Cheap Horror: The Adaptations of Edgar Allan Poe’s Work Before 1939 , Kwartalnik Filmowy: No. 67-68 (2009): Film History