Muzeum w żałobie. Architektoniczne elegie Aleksandra Sokurowa


Abstrakt

Artykuł powstał z inspiracji wykładem Rema Koolhaasa poświęconym przestrzeni wystawienniczej Ermitażu. Autorka skupia się na hybrydycznych dziełach rosyjskiego reżysera Aleksandra Sokurowa. W poszukiwaniu subiektywnego autorskiego głosu Korczarowska podejmuje próbę zaadaptowania teorii eseju filmowego (Laura Rascaroli) do celów analizy. Artykuł stanowi szczegółową interpretację Rosyjskiej arki i Frankofonii ze szczególnym uwzględnieniem relacji między esejem filmowym a architekturą. Traktując filmy Sokurowa jako architektoniczne eseje filmowe (Penelope Haralambidou), Korczarowska koncentruje się na filmowych reprezentacjach „doświadczenia muzeum” i związkach owego doświadczenia z problematyką upamiętniania i historycznej traumy. W przekonaniu autorki muzealne filmy Sokurowa mogą bowiem stanowić paradygmatyczny przykład potwierdzający tezę Haralambidou, że architektoniczne eseje filmowe w sposób oczywisty łączą ludzką potrzebę upamiętniania z architekturą.


Słowa kluczowe

Aleksandr Sokurow; kino rosyjskie; muzeum; Ermitaż; Luwr; architektura

Adorno, T. (2005). Muzeum Valéry Proust (tłum. A. Noras). W: M. Popczyk (red.), Muzeum sztuki. Antologia (ss. 91-104). Kraków: Universitas.

Assmann, A. (2013). Pamięć miejsc – autentyzm i upamiętnianie (tłum. J. Górny). W: M. Saryusz-Wolska (red.), Między historią a pamięcią. Antologia (ss. 168-185). Warszawa: WUW.

Crawley, G. (2012). Staging Exhibitions: Atmospheres of Imagination. W: S. MacLeod (red.), Museum Making: Narratives, Architectures, Exhibitions (ss. 12-20). Oxon: Routledge.

Custine, A. (1989). Empire of the Czar: A Journey Through Eternal Russia. New York: Doubleday.

Duncan, C. (2005). Muzeum sztuki jako rytuał (tłum. D. Minorowicz). W: M. Popczyk (red.), Muzeum sztuki. Antologia (ss. 279-298). Kraków: Universitas.

Duncan, T., McCauley, N. (2012). A Narrative Journey: Creating Storytelling Environments with Architecture and Digital Media. W: S. MacLeod (red.), Museum Making: Narratives, Architectures, Exhibitions (ss. 288-296). Oxon: Routledge.

Dziadek, A. (2005). Muzeum nowoczesności André Malraux. W: M. Popczyk (red.), Muzeum sztuki. Antologia (ss. 211-219). Kraków: Universitas.

Giebelhausen, M. (2012). In the Museum’s Ruins: Staging the Passage of Time. W: S. MacLeod (red.), Museum Making: Narratives, Architectures, Exhibitions (ss. 234-246). Oxon: Routledge.

Haralambidou, P. (2015). The Architectural Essay Film. Architectural Research Quarterly, 19 (3), ss. 234-248.

Huyssen, A. (1995). Twilight Memories: Marking Time in a Culture of Amnesia. New York: Routledge.

Koolhaas, R. (2017). Wykład poświęcony pamięci Paula S. Byarda (tłum. M. Wawrzyńczak). W: A. Leśniak (red.), Śmieciowa przestrzeń. Teksty (ss. 147-170). Warszawa: Centrum Architektury.

MacLeod, S., Hanks, L., Hale, J. (2012). The Place of Narrative. W: S. MacLeod (red.), Museum Making: Narratives, Architectures, Exhibitions (ss. XIX-XXIII). Oxon: Routledge.

Maleuvre, D. (1999). Museum Memories: History, Technology, Art. Stanford: Stanford University Press.

Malraux, A. (2005). Muzeum wyobraźni (fragmenty) (tłum. A. Dziadek). W: M. Popczyk (red.), Muzeum sztuki. Antologia (ss. 185-210). Kraków: Universitas.

McClellan, A. (1999). Inventing the Louvre: Art, Politics, and the Origins of the Modern Museum in Eighteenth-Century Paris. Berkeley: University of California Press.

Morris, R. (2012). Imaginary Museums: What Mainstream Museums Can Learn from Them? W: S. MacLeod (red.), Museum Making: Narratives, Architectures, Exhibitions (ss. 5-11). Oxon: Routledge.

Popczyk, M. (2005). Dialektyka początku i końca. W: M. Popczyk (red.), Muzeum sztuki. Antologia (ss. 267-277). Kraków: Universitas.

Rascaroli, L. (2009). The Personal Camera: Subjective Cinema and the Essay Film. New York: Wallflower Press.

Rombes, N. (2009). Cinema in the Digital Age. London: Wallflower.

Storrie, C. (2006). The Delirious Museum: A Journey from the Louvre to Las Vegas. London: I. B. Tauris.

Szaniawski, J. (2014). The Cinema of Alexander Sokurov: Figures of Paradox. New York: Wallflower Press.

Wierzbicka, A. M. (2013). Architektura jako narracja znaczeniowa. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.

Pobierz

Opublikowane : 2020-05-25


Korczarowska, N. (2020) „Muzeum w żałobie. Architektoniczne elegie Aleksandra Sokurowa”, Kwartalnik Filmowy, (109), s. 50-66. doi: 10.36744/kf.265.

Natasza Korczarowska  rozio@wp.pl
Uniwersytet Łódzki  Polska
http://orcid.org/0000-0003-3130-128X

Dr hab., profesor w Katedrze Filmu i Mediów Audiowizualnych Instytutu Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego. Specjalizuje się w historii filmu polskiego, europejskim kinie współczesnym i problematyce historiofotii. Opublikowała książki: Ojczyzny prywatne (2007) oraz Inne spojrzenie (2013, poświęcona wyobrażeniom historii w polskim filmie fabularnym po 1965 r.). Od 2008 r. współpracuje z Polskim Instytutem Sztuki Filmowej oraz Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym przy projekcie edukacyjnym Akademia Polskiego Filmu.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA