Miłość jest na dnie wszystkiego. Melodramat egzystencjalny

Miłosz Stelmach

kwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet Jagielloński (Polska)

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę zdefiniowania specyficznej odmiany melodramatu, która powstała w kinie modernistycznym przełomu lat 50. i 60. XX w. Analizie zostają poddane jego cechy dystynktywne oraz wywiedzione z nich propozycje nazewnicze (melodramat egzystencjalny, współczesny melodramat intelektualny, antymelodramat), wskazujące na różnice między tą odmianą gatunkową a klasycznym melodramatem. Negując jego emocjonalną ekspresyjność, fabularne domknięcie i wiarę w siłę oraz wartość uczuć, twórcy tacy jak Michelangelo Antonioni czy Jerzy Kawalerowicz stworzyli quasi-gatunkową formułę, która okazała się jednym z najbardziej pojemnych schematów narracyjnych służących modernistycznym twórcom w latach 60. oraz 70. Znaczna część przykładów filmowych, które ilustrują szczegółowe cechy tej pododmiany melodramatu, pochodzi z polskiej kinematografii, pokazując jej silne powiązanie z trendami rozwijającymi się równocześnie w kinie światowym.


Słowa kluczowe:

melodramat, modernizm, gatunek, Michelangelo Antonioni, Jerzy Kawalerowicz

Bordwell, D., Narration in the Fiction Film, University of Wisconsin Press: Madison, 1985.
  Google Scholar

Deleuze, G., Kino. Tłumaczenie Janusz Margański. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria, 2008.
  Google Scholar

Elsaesser, T., „Tales of Sound and Fury: Observasions on Family Melodrama.” W: Imitations of Life: A Reader on Film & Television Melodrama, pod redakcją Marcii Landy, s. 68-92. Detroit: Wayne State University Press, 1991.
  Google Scholar

Giza, B., „Pasażerka – projekt (nie)zrealizowany. Analiza dokumentacji dotyczącej filmu.” W: Kino, którego nie ma, pod redakcją Piotra Zwierzchowskiego i Dominika Wierskiego, s. 16-170. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2014.
  Google Scholar

Grant, B. K., Film Genre. From Iconography to Ideology. London: Wallflower, 2007.
  Google Scholar

Kovács, A. B., Screening Modernism. European Art Cinema 1950-1980. Chicago and London: The University of Chicago Press, 2007.
DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226451664.001.0001   Google Scholar

Laplanche, J., Pontalis, J. B., Słownik psychoanalizy. Tłumaczenie Ewa Modzelewska, Ewa Wojciechowska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1996.
  Google Scholar

Lubelski, T., Wajda, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006.
  Google Scholar

Schatz, T., Film Genres: Formulas, Filmmaking and the Studio System, New York: Random House, 1981.
  Google Scholar

Syska, R., „Filmowy modernizm”. Kwartalnik Filmowy 67-68 (2009), s. 142-168.
  Google Scholar

Woodward, K. S., „European Anti-Melodrama: Godard, Truffaut, and Fassbinder.” W: Imitations of Life: A Reader on Film & Television Melodrama, pod redakcją Marcii Landy, s. 586-595. Detroit: Wayne State University Press, 1991.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2015-06-30

Cited By / Share

Stelmach, M. (2015) „Miłość jest na dnie wszystkiego. Melodramat egzystencjalny”, Kwartalnik Filmowy, (89-90), s. 56–68. doi: 10.36744/kf.2325.

Autorzy

Miłosz Stelmach 
kwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet Jagielloński Polska

Absolwent filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim; doktorant w Insty­tucie Sztuk Audiowizualnych tamże. Redaktor czasopisma o tematyce audiowizualnej „Ekrany” oraz czasopisma kulturalnego „Fragile”.



Statystyki

Abstract views: 45
PDF downloads: 34


Licencja

Prawa autorskie (c) 2015 Miłosz Stelmach

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.