Odlot za Atlantyk. Amerykański debiut Miloša Formana

Marek Hendrykowski

kwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)

Abstrakt

Marek Hendrykowski przeprowadza historyczną rewizję oceny Odlotu (1971) Miloša Formana, wskazując, że dzieło to należy do czołówki najwybitniejszych osiągnięć kinematografii amerykańskiej przełomu lat 60. i 70. Według autora film ten sytuuje się w kręgu krzywdząco niedocenionych zjawisk historii kina amerykańskiego. Kasowa porażka Odlotu sprawiła, że na długie lata stał się on przykładem rzekomego niedopasowania wybitnego filmowca z Europy do Nowego Świata – Ameryki i Hollywood. Hendrykowski zauważa m.in., że z dzisiejszej perspektywy dzieło Formana zdumiewa mistrzostwem warsztatowym oraz konsekwencją reżysera w przenoszeniu do nowych warunków bagażu twórczego, z którym opuścił Czechy i Europę. Podkreśla również, że niezwykłą wartością Odlotu jest nieustanna obecność w nim ironii poznawczej, charakterystycznej nie tylko dla samego Formana, ale poniekąd także dla filmów szkoły czeskiej. Autor konkluduje: Forman zainicjował „Odlotem” pewien nurt poszukiwań, który miał się stać wskazówką i dążeniem dla szeregu innych filmowców za Oceanem. Nie chodzi o takie czy inne podobieństwa, nawiązania czy zapożyczenia stylistyczne, lecz o nowatorski model niebanalnego kina fikcji i wpisany weń makroobraz rzeczywistości.


Słowa kluczowe:

Miloš Forman, kino czeskie, kino amerykańskie, ironia

Andrews, Nigel. Taking Off. „Monthly Film Bulletin” 452 (38), September (1971).
  Google Scholar

Forman, Miloš., Jan Novák. Moje dwa światy. Wspomnienia. tłum. J. Illg. Katowice: Videograf, 1993.
  Google Scholar

Gow, Gordon. Taking Off. „Films and Filming” November (1971).
  Google Scholar

Kael, Pauline. Notes on New Actors, New Movies. W: P. Kael. Deeper Into Movies. Boston-Toronto: Little, Brown and Company in association with An Atlantic Monthly Press, 1972.
  Google Scholar

Wilson, David. Taking Off. „Sight and Sound” 4 (1971).
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2016-06-30

Cited By / Share

Hendrykowski, M. (2016) „Odlot za Atlantyk. Amerykański debiut Miloša Formana”, Kwartalnik Filmowy, (93-94), s. 193–200. doi: 10.36744/kf.2241.

Autorzy

Marek Hendrykowski 
kwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska

Historyk i teoretyk filmu, medioznawca, badacz kultury audiowizual­nej, profesor zwyczajny w Katedrze Filmu, Tele­wizji i Nowych Mediów UAM, redaktor senior czasopisma naukowego „Images”, autor monografii książkowych: Film jako źródło historyczne (2000), Kanał (wspólnie z Donem Fredericksenem, 2007), Popiół i diament (2008), Komeda (2009), Eroica (2011), Film i moda (2011), An­drzej Munk (2011), Do widzenia, do jutra (2012), Morgenstern (2012), Najlepsze kasztany. Księga cytatów polskiego filmu (2013), Semiotyka rucho­mych obrazów (2014) oraz Współczesna adapta­cja filmowa (2014).



Statystyki

Abstract views: 50
PDF downloads: 29


Licencja

Prawa autorskie (c) 2016 Marek Hendrykowski

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.