Drogi rozwoju filmoznawstwa

Alicja Helman

kwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet Jagielloński (Polska)

Abstrakt

Autorka dokonuje krótkiej rekapitulacji etapów rozwoju refleksji filmoznawczej. Wychodzi z założenia, że przedmiot badań filmoznawstwa ma charakter graniczny, a sama dyscyplina kształtuje sie i rozwija na skrzyżowaniu dróg wiodących w różne strony. W całej historii refleksji nad filmem rywalizują ze sobą dwie przeciwstawne tendencje. Jedna z nich upatruje w filmoznawstwie dyscyplinę autonomiczną, wyspecjalizowaną, druga – zintegrowaną, łączącą dorobek licznych dyscyplin na płaszczyźnie możliwie szerokiej. Wszystkie one zmierzały ku wielorako pojmowanej interdyscyplinarności. Partnerstwo filmoznawstwa z innymi dyscyplinami, chęć nadążania za ich rozwojem, tendencje do anektowania wciąż nowych terenów niepoddanych jeszcze eksploracji niosły ze sobą ożywcze impulsy rozwojowe, tworzyły pole napięć, wyznaczały obszary pograniczne, na których nowe nauki rozwijają się najbardziej owocnie. Autorka wyodrębnia i analizuje cztery fazy w rozwoju filmoznawstwa: przednaukową, semiotyczno-strukturalna, antropologiczną (inaczej: kulturową) i medialną.


Słowa kluczowe:

filmoznawstwo, interdyscyplinarność, historia filmoznawstwa

Carroll, John M. 1980. Toward a Structural Psychology of Cinema. The Hague.
DOI: https://doi.org/10.1515/9783110825619   Google Scholar

Filiciak, Mirosław. 2007. Kultura bliska ciału. W: H. Jenkins, Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów. Tłum. M. Bernatowicz, M. Filiciak. Warszawa.
  Google Scholar

Gwóźdź, Andrzej. 1994. Do Czytelnika. W: A. Gwóźdź (red.). Prędkość i przyjemność. Kino i telewizja w dobie symulacji elektronicznej. Kielce.
  Google Scholar

Hopfinger, Maryla. 2010. Literatura i media po 1989 roku. Warszawa.
  Google Scholar

Jackiewicz, Aleksander. 1975. Antropologia filmu. Kraków.
  Google Scholar

Jenkins, Henry. 2007. Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów. Tłum. M. Bernatowicz, M. Filiciak. Warszawa.
  Google Scholar

Konorski, Jerzy. 1969. Integracyjna działalność mózgu. Warszawa.
  Google Scholar

Kosińska-Krippner, Beata, Zbigniew Benedyktowicz. 2004. Teoria i historia filmu w Polsce w latach 1945-1990. „Kwartalnik Filmowy” 46.
  Google Scholar

Książek-Konicka, Hanna. 1980. Semiotyka filmu. Wrocław.
  Google Scholar

Lubelski, Tadeusz, Sowińska, Iwona, Syska, Rafał (red.). 2009. Historia kina, t. 1, Kino nieme. Kraków.
  Google Scholar

Lubelski, Tadeusz, Sowińska, Iwona, Syska, Rafał (red.). 2011. Historia kina, t. 2, Kino klasyczne. Kraków.
  Google Scholar

Lubelski, Tadeusz. 2010. Raport o stanie polskiego filmoznawstwa. „Kwartalnik Filmowy” 71-72.
  Google Scholar

Ostaszewski, Jacek. 1999. Wprowadzenie. W: J. Ostaszewski (red.). Kognitywna teoria filmu. Kraków.
  Google Scholar

Palczewska, Danuta. 1988. Wstęp. W: D. Palczewska, Z. Benedyktowicz (red.). Film i kontekst. Wrocław.
  Google Scholar

Piaget, Jean. 1977. Psychologia i epistemologia. Tłum. Z. Zakrzewska. Warszawa.
  Google Scholar

Pryluck, Calvin. 1988. Źródła znaczenia w filmie i telewizji. Tłum. J. Mach. Warszawa.
  Google Scholar

Salt, Barry. 2003. Styl i technologia filmu: historia i analiza. Tłum. A. Helman. Łódź.
  Google Scholar

Skowronek, Bogusław. 2012. Mediolingwistyka. Wprowadzenie. Kraków.
  Google Scholar

Wyka, Kazimierz. 1964. Podróż do krainy nieprawdopodobieństwa. Kraków.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2014-03-31

Cited By / Share

Helman, A. (2014) „Drogi rozwoju filmoznawstwa”, Kwartalnik Filmowy, (85), s. 15–26. doi: 10.36744/kf.2451.

Autorzy

Alicja Helman 
kwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet Jagielloński Polska

Historyk i teoretyk filmu, eme­rytowany profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prowadzi badania w zakresie teorii filmu i kom- paratystyki. W dorobku naukowym ma ponad 20 książek autorskich, m.in.: Film faktów i film fikcji (1977), Przedmiot i metody filmoznawstwa (1985), Słownik pojęć filmowych (1991-1998), Historia semiotyki filmu, t. 1-2 (1992-1993), Twórcza zdrada. Filmowe adaptacje literatury (1998), Urok zmierzchu. Filmy Luchina Viscontiego (2002), Ten smutek hiszpański. Konteksty twórczości filmowej Carlosa Saury (2005), Odcie­nie czerwieni. Twórczość Filmowa Zhanga Yimou (2010), Ścieżkami utraconego czasu. Twórczość filmowa Chena Kaige (2012).



Statystyki

Abstract views: 47
PDF downloads: 30


Licencja

Prawa autorskie (c) 2014 Alicja Helman

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.