Podróż do emancypacji. O ambiwalentnym znaczeniu motywu drogi na przykładzie tematu rasy w kinie amerykańskim

Patrycja Włodek

patrycja.wlodek@gmail.com
Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-4019-3727

Abstrakt

Motyw podróży zalicza się zarówno do najbardziej uniwersalnych w tekstach kultury en bloc, jak i szczególnie chętnie aktualizowanych w kulturze amerykańskiej. Jest w niej chętnie łączony z kategoriami postępu i emancypacji, nie tylko społecznych, ale też indywidualnych. Dlatego w amerykańską drogę często ruszają postaci w jakiś sposób wykluczone bądź nieuprzywilejowane. Oczywistość zestawienia podróży i emancypacji jest jednak problematyczna w kinie głównego nurtu podejmującego temat relacji rasowych od lat 50., przez 80., aż po współczesność. Akurat w tych trzech momentach filmowcy hollywoodzcy ze zwiększoną intensywnością sięgali właśnie po te tematy, wpisując je zarówno w dystynktywne zjawiska filmowe (np. civil rights cinema), jak i w topos podróży.

 


Słowa kluczowe:

kino amerykańskie, kino drogi, prawa obywatelskie, relacje rasowe, rasa

Bogle, Donald, Toms, Coons, Mulattoes, Mammies, and Bucks: An Interpretive History of Blacks in American Films, New York: Continuum, 2001.
  Google Scholar

Caliendo, Stephen Maynard, Race, media and popular culture. In: The Routledge Companion to Race and Ethnicity, edited by Charlton D. McIlwain, The Routledge Companion to Race and Ethnicity, New York: Routledge, 2011.
  Google Scholar

Cohan, Steven, Hark, Ina Rae, The Road Movie Book, London-New York: Routledge, 2001.
  Google Scholar

Collins K. A., The Truth About “Green Book”, „Vanity Fair”, 7.06.2019, https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/12/truth-about-green-book-viggo-mortensen-mahershala-ali.
  Google Scholar

Galloway, Stephen, Oscars: What 'Green Book's' Best Picture Win Says About Film Academy?, „The Hollywood Reporter”, 7.06.2019,https://www.hollywoodreporter.com/news/what-green-book-olivia-colman-wins-say-oscars-2019-voters-1190676.
  Google Scholar

Gruner, Oliver, Screening the Sixties. Hollywood Cinema and the Politics of Memory, London: Palgrave Macmillan, 2016.
  Google Scholar

Harris, Mark, Who was “Green Book” For?, „Vulture”, 7.06.2019https://www.vulture.com/2018/11/green-book-flopped-but-who-was-it-supposed-to-be-for.html.
  Google Scholar

Ikard, David, Lovable Racists, Magical Negroes, and White Messiahs, Chicago and London: The University of Chicago Press, 2017.
  Google Scholar

Laderman, David, Driving Visions. Exploring the Road Movie, Austin: University of Texas Press, 2002.
  Google Scholar

Monteith, Sharon, The Movie-made Movement: Civil Rites of Passage. In: Memory and Popular Film, edited by: Paul Grainge, Manchester–New York: Manchester University Press, 2003.
  Google Scholar

Sheridan, Earl, Conservative Implications of the Irrelevance of Racism in Contemporary African American Cinema, „Journal of Black Studies” 2006, http://www.jstor.org/stable/40034409.
  Google Scholar

Sides, Hampton, Ogar piekielny ściga mnie, przeł. Tomasz Bieroń, Wołowiec: Czarne, 2017.
  Google Scholar

Spike Lee Calls 'Django Unchained' 'Disrespectful'; http://www.rollingstone.com/music/news/spike-lee-calls-django-unchained-disrespectful-20121227.
  Google Scholar

Willis, Sharon, Race on the Road. Crossover Dreams. In: The Road Movie Book, edited by: Steven Cohan, Ina Rae Hark, London-New York: Routledge, 2001.
  Google Scholar

Wood, Robin, Hollywood from Vietnam to Reagan... and Beyond, New York: Columbia University Press, 2003.
  Google Scholar

Zinn, Howard, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2016.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2019-09-30

Cited By / Share

Włodek, P. (2019) „Podróż do emancypacji. O ambiwalentnym znaczeniu motywu drogi na przykładzie tematu rasy w kinie amerykańskim”, Kwartalnik Filmowy, (107), s. 24–36. doi: 10.36744/kf.155.

Autorzy

Patrycja Włodek 
patrycja.wlodek@gmail.com
Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Polska
https://orcid.org/0000-0003-4019-3727

Doktor habilitowana nauk o sztuce, absolwentka socjologii i filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, adiunkt na Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN w Krakowie. Autorka książek Kres niewinności. Obraz i upamiętnienie ery Eisenhowera w amerykańskich filmach i serialach – pomiędzy reprezentacją, nostalgią a krytycznym retro (2018) i „Świat był przemoczoną pustką”. Czarny kryminał Raymonda Chandlera w literaturze i filmie (2015) oraz licznych tekstów o tematyce filmowej i serialowej publikowanych w tomach zbiorowych i czasopismach naukowych. Współredaktorka tomów zbiorowych: Od de Laclosa do Collarda. Adaptacje literatury francuskiej (2016, wraz z A. Helman), Autorzy kina europejskiego VII (2018, wraz z K. Żyto) i Pomiędzy retro a retromanią (2018, wraz M. Major). W kręgu jej zainteresowań znajdują się zagadnienia z zakresu historii kina, ze szczególnym uwzględnieniem kinematografii amerykańskiej i neoseriali.



Statystyki

Abstract views: 356
PDF downloads: 414


Licencja

Prawa autorskie (c) 2019 Patrycja Włodek

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.