Podróż do emancypacji. O ambiwalentnym znaczeniu motywu drogi na przykładzie tematu rasy w kinie amerykańskim


Abstrakt

Motyw podróży zalicza się zarówno do najbardziej uniwersalnych w tekstach kultury en bloc, jak i szczególnie chętnie aktualizowanych w kulturze amerykańskiej. Jest w niej chętnie łączony z kategoriami postępu i emancypacji, nie tylko społecznych, ale też indywidualnych. Dlatego w amerykańską drogę często ruszają postaci w jakiś sposób wykluczone bądź nieuprzywilejowane. Oczywistość zestawienia podróży i emancypacji jest jednak problematyczna w kinie głównego nurtu podejmującego temat relacji rasowych od lat 50., przez 80., aż po współczesność. Akurat w tych trzech momentach filmowcy hollywoodzcy ze zwiększoną intensywnością sięgali właśnie po te tematy, wpisując je zarówno w dystynktywne zjawiska filmowe (np. civil rights cinema), jak i w topos podróży.

 


Słowa kluczowe

kino amerykańskie; kino drogi; prawa obywatelskie; relacje rasowe; rasa



Bogle, Donald, Toms, Coons, Mulattoes, Mammies, and Bucks: An Interpretive History of Blacks in American Films, New York: Continuum, 2001.

Caliendo, Stephen Maynard, Race, media and popular culture. In: The Routledge Companion to Race and Ethnicity, edited by Charlton D. McIlwain, The Routledge Companion to Race and Ethnicity, New York: Routledge, 2011.

Cohan, Steven, Hark, Ina Rae, The Road Movie Book, London-New York: Routledge, 2001.

Collins K. A., The Truth About “Green Book”, „Vanity Fair”, 7.06.2019, https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/12/truth-about-green-book-viggo-mortensen-mahershala-ali.

Galloway, Stephen, Oscars: What 'Green Book's' Best Picture Win Says About Film Academy?, „The Hollywood Reporter”, 7.06.2019,https://www.hollywoodreporter.com/news/what-green-book-olivia-colman-wins-say-oscars-2019-voters-1190676.

Gruner, Oliver, Screening the Sixties. Hollywood Cinema and the Politics of Memory, London: Palgrave Macmillan, 2016.

Harris, Mark, Who was “Green Book” For?, „Vulture”, 7.06.2019https://www.vulture.com/2018/11/green-book-flopped-but-who-was-it-supposed-to-be-for.html.

Ikard, David, Lovable Racists, Magical Negroes, and White Messiahs, Chicago and London: The University of Chicago Press, 2017.

Laderman, David, Driving Visions. Exploring the Road Movie, Austin: University of Texas Press, 2002.

Monteith, Sharon, The Movie-made Movement: Civil Rites of Passage. In: Memory and Popular Film, edited by: Paul Grainge, Manchester–New York: Manchester University Press, 2003.

Sheridan, Earl, Conservative Implications of the Irrelevance of Racism in Contemporary African American Cinema, „Journal of Black Studies” 2006, http://www.jstor.org/stable/40034409.

Sides, Hampton, Ogar piekielny ściga mnie, przeł. Tomasz Bieroń, Wołowiec: Czarne, 2017.

Spike Lee Calls 'Django Unchained' 'Disrespectful'; http://www.rollingstone.com/music/news/spike-lee-calls-django-unchained-disrespectful-20121227.

Willis, Sharon, Race on the Road. Crossover Dreams. In: The Road Movie Book, edited by: Steven Cohan, Ina Rae Hark, London-New York: Routledge, 2001.

Wood, Robin, Hollywood from Vietnam to Reagan... and Beyond, New York: Columbia University Press, 2003.

Zinn, Howard, Ludowa historia Stanów Zjednoczonych, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2016.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-31


Włodek, P. (2019) „Podróż do emancypacji. O ambiwalentnym znaczeniu motywu drogi na przykładzie tematu rasy w kinie amerykańskim”, Kwartalnik Filmowy, (107), s. 24-36. doi: 10.36744/kf.155.

Patrycja Włodek  patrycja.wlodek@gmail.com
Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0003-4019-3727

Doktor habilitowana nauk o sztuce, absolwentka socjologii i filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, adiunkt na Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN w Krakowie. Autorka książek Kres niewinności. Obraz i upamiętnienie ery Eisenhowera w amerykańskich filmach i serialach – pomiędzy reprezentacją, nostalgią a krytycznym retro (2018) i „Świat był przemoczoną pustką”. Czarny kryminał Raymonda Chandlera w literaturze i filmie (2015) oraz licznych tekstów o tematyce filmowej i serialowej publikowanych w tomach zbiorowych i czasopismach naukowych. Współredaktorka tomów zbiorowych: Od de Laclosa do Collarda. Adaptacje literatury francuskiej (2016, wraz z A. Helman), Autorzy kina europejskiego VII (2018, wraz z K. Żyto) i Pomiędzy retro a retromanią (2018, wraz M. Major). W kręgu jej zainteresowań znajdują się zagadnienia z zakresu historii kina, ze szczególnym uwzględnieniem kinematografii amerykańskiej i neoseriali.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA