Ciało w filmowym neomodernizmie
Abstrakt
Tematem szkicu jest analiza metod przedstawiania ciała aktora i bohatera we współczesnym kinie autorskim. Na egzemplifikację opisu zostały wybrane trzy strategie artystyczne zaproponowane przez Bruno Dumonta, Alberta Serrę i Aleksandra Sokurowa – reżyserów wpisujących się w tendencję filmowego neomodernizmu. Obecność ciała aktora i bohatera stanowi u każdego z nich cel interesujących działań, choć wynika z różnych postaw światopoglądowych i koncepcji estetycznych. Łączy je opór wobec klasycznych technik aktorstwa psychologicznego, rezygnacja z konwencjonalnej emotywności, indywidualizacja i personalizacja bohatera oraz intensywna obserwacja idiosynkrazji aktora i filmowej postaci. Do tego należy dodać kluczowy dla nich wątek intymności doświadczeń i eksploracji sfery fizjologicznej, a także motyw fizycznej ofiary i temat sakralizacji ciała.
Słowa kluczowe:
neomodernizm, Bruno Dumont, Albert Serra, Aleksandr SokurowBibliografia
Condee, Nancy. 2009. The Imperial Trace. Recent Russian Cinema. Oxford: Oxford University Press.
DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195366761.001.0001
Google Scholar
Dębowski, Jan. 1998. Przyroda w filozofii rosyjskiego prawosławia. Olsztyn: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
Google Scholar
Fiedotow, Gieorgij. 1975. The Russian Religious Mind, vol. 2. New York: Nordland Pub Intl.
Google Scholar
Fromm, Erich. 1998. Anatomia ludzkiej destrukcyjności. Tłum. Jan Karłowski. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Google Scholar
Ors, Sébastien. 2001. Poetics of Fatality. W: Bruno Dumont. Red. Ph. Tancelin, S. Ors, V. Jouvet. Paris: Dis Voir.
Google Scholar
Špidlik, Tomaš. 2001. Myśl rosyjska. Inna wizja człowieka. Tłum. Janina Dembska. Warszawa: Wydawnictwo Księży Marianów.
Google Scholar
Szafrański, Adam. 1993. Chrześcijańskie podstawy ekologii. Lublin: Zakład Ekologii Człowieka KUL.
Google Scholar
Tancelin, Philippe. 2001. Enquiries on Reality. W: Bruno Dumont. Red. Ph. Tancelin, S. Ors, V. Jouvet. Paris: Dis Voir.
Google Scholar
Autorzy
Rafał Syskakwartalnik.filmowy@ispan.pl
Uniwersytet Jagielloński Polska
Historyk filmu, doktor habilitowany w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytet Jagiellońskiego. Autor książek: Film i przemoc. Sposoby obrazowania filmowych aktów przemocy (2003), Zachować dystans. Filmowy świat Roberta Altmana (2008), Poezja obrazu. Filmy Theo Angelopoulosa (2008). Redaktor Słownika filmu, a obecnie współredaktor wielotomowych publikacji Mistrzowie kina amerykańskiego i Historia kina. Założyciel i redaktor naczelny magazynu „Ekrany”. Obecnie zajmuje się współczesnym kinem autorskim, zwłaszcza neomodernistycznym.
Statystyki
Abstract views: 52PDF downloads: 18
Licencja
Prawa autorskie (c) 2013 Rafał Syska

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
Inne teksty tego samego autora
- Rafał Syska, Dotknięcie filmu. Techniczne uwarunkowania obecności filmu w muzeum , Kwartalnik Filmowy: Nr 113 (2021): Film i technologia
- Rafał Syska, Pamięć filmu. Mnemotechnika muzeów kina , Kwartalnik Filmowy: Nr 125 (2024): Kino jako maszyna pamiętania
- Rafał Syska, Urok jawnogrzesznicy. „Maddalena” Jerzego Kawalerowicza , Kwartalnik Filmowy: Nr 95 (2016): Transnarodowość kina polskiego
- Rafał Syska, Film jako plac budowy , Kwartalnik Filmowy: Nr 91 (2015): Film między muzyką pop a popkulturą
- Rafał Syska, „Smart cinema”. Mądre kino z „indie” świata , Kwartalnik Filmowy: Nr 93-94 (2016): Kino amerykańskie
- Rafał Syska, Ślady niepowstałych filmów , Kwartalnik Filmowy: Nr 89-90 (2015): Redefinicje klasyki
- Rafał Syska, Doświadczyć wnętrza kina. Analiza narracyjna „Inland Empire” Davida Lyncha , Kwartalnik Filmowy: Nr 71-72 (2010): Narracja w filmie
- Rafał Syska, Eksperymenty z podzielonym ekranem , Kwartalnik Filmowy: Nr 82 (2013): Eksperyment. Film i sztuki audiowizualne
- Rafał Syska, Wewnętrzny świat kobiet. Wczesna twórczość Chantal Akerman , Kwartalnik Filmowy: Nr 79 (2012): Wnętrza. O filmowej przestrzeni zamkniętej
- Rafał Syska, Lisandro Alonso – luki filmowego realizmu , Kwartalnik Filmowy: Nr 75-76 (2011): Oblicza rzeczywistości