Korzenie i sytuacja polskiej animacji artystycznej pierwszych dekad XXI wieku


Abstrakt

Przemiany społeczno-polityczne oraz ekonomiczne zapoczątkowane w 1989 r. spowodowały dotkliwy kryzys w polskim filmie animowanym lat 90. Po okresie zastoju pierwsze dekady nowego wieku przyniosły znaczne ożywienie w polskiej animacji artystycznej. Autor kreśli obraz twórczości w tej dziedzinie, rozpatrując jej osiągnięcia na historycznym tle niepowtarzalnego zjawiska kulturowego, jakim była i jest znana na całym świecie tzw. polska szkoła animacji. Mając świadomość, że nowe pokolenia twórców zarówno kontynuują jej tradycje, jak i wchodzą z nią w polemiczny dyskurs, autor punktuje kluczową dla wartości szkoły rolę cenionej na świecie edukacji filmowej, wskazując równocześnie intensywną feminizację polskiej animacji ostatnich dekad jako jej cechę wyróżniającą.


Słowa kluczowe

polska szkoła animacji; polska szkoła plakatu; animacja autorska; szkolnictwo filmowe; feminizacja animacji



Armata, J. (2011). Z Armatą na Wilka. Animowany blues Mariusza Wilczyńskiego. Warszawa – Kraków: Wydawnictwo Nowe Horyzonty – Korporacja Ha!art.

Armata, J. (2016). Poznańscy mistrzowie autorskiej animacji. W: J. Adamczak, M. Ćwiek (red.), Animacja w poznańskiej uczelni (1980-2016). Wydział Animacji. Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu (ss. 23-32). Poznań: Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu.

Armata, J. (2018). Krakowska szkoła animacji. Ekrany, (5), ss. 95-99.

Bendazzi, G. (2016). Animation: A World History. Volume 2: The Birth of a Style – The Three Markets. Boca Raton: CRC Press – Taylor & Francis Group – A Focal Press Book.

Bendazzi, G., Zmudziński, B. (2004). Animacja to filmowa poezja. Z Giannalberto Bendazzim rozmawia Bogusław Zmudziński (tłum. M. Jaskóła). W: Katalog przeglądu „55 lat polskiej animacji”. 12.03-29.04.2004 (ss. 32-33). Warszawa: Stowarzyszenie Filmowców Polskich.

Bobrowska, O., Bobrowski, M. (2018). Młoda polska animacja. W stronę kobiecej nowej fali. Ekrany, (2), ss. 30-35.

Chwałek, M., Sygut-Wierzbicka, J., Zmudziński, B. (red.) (2015). Katalog 22. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Etiuda&Anima. Kraków: Fundacja Promocji Kultury Artystycznej, Filmowej i Audiowizualnej Etiuda&Anima.

Dukaj, J., Stelmach, M. (2019). Procedury światotwórstwa. Jacek Dukaj w rozmowie z Miłoszem Stelmachem. Ekrany, (3-4), ss. 13-17.

Frukacz, M. (2008). Nauczanie animacji między sztuką a rzemiosłem. W: M. Giżycki, B. Zmudziński (red.), Polski film animowany (ss. 142-159). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Audiowizualne.

Giżycki, M. (2004). Krótka historia polskiego filmu animowanego. W: Katalog przeglądu „55 lat polskiej animacji”. 12.03-29.04.2004 (s. 15). Warszawa: Stowarzyszenie Filmowców Polskich.

Halas, J., Kijowicz, M. (1977). Film animowany: co to dziś znaczy? Mówią John Halas i Mirosław Kijowicz (notowała B. Mruklik). Kino, (7), ss. 21-24.

Kossakowski, A. (1977). Kilka myśli przy okazji trzydziestolecia. Kino, (7), ss. 17-20.

Kossakowski, A. (1977). Polski film animowany 1945-1977. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kucia, J., Zmudziński, B. (1997-1998). Pomagam widzowi się odnaleźć. Z Jerzym Kucią rozmawia Bogusław Zmudziński. Kwartalnik Filmowy, (19-20), ss. 180-186.

Maj, K. M. (2019). Słowo „film” znaczy świat. Ekrany, (3-4), ss. 6-10.

Margolis, H. (2017). Problem dziedzictwa animacji autorskiej. W: M. Kozubek, T. Szczepański (red.), Polska animacja XXI wieku (ss. 42-63). Łódź: Wydawnictwo Biblioteki Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej.

Margolis, H. (2019). Animacja autorska w PRL w latach 1957-1968. Ukryty projekt Kazimierza Urbańskiego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Margolis, H. (red.) (2018). Animacja w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie.

Olszowska, M., Zmudziński, B. (2016). Polish Animation from the Beginning of the New Century in the Eye of Strangers. W: O. Bobrowska, M. Bobrowski (red.), Obsession, Perversion, Rebellion: Twisted Dreams of Central European Animation (ss. 191-207). Bielsko-Biała – Kraków: Galeria Bielska BWA.

Sitkiewicz, P. (2011). Polska szkoła animacji. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-31


Zmudziński, B. (2020) „Korzenie i sytuacja polskiej animacji artystycznej pierwszych dekad XXI wieku”, Kwartalnik Filmowy, (112), s. 23-37. doi: 10.36744/kf.545.

Bogusław Zmudziński  bz@etiudaandanima.pl
AGH – Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-4082-2426

Z wykształcenia prawnik i filozof; wieloletni pracownik Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie; założyciel i dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Etiuda&Anima; prezes Dyskusyjnego Klubu Filmowego Uniwersytetu Jagiellońskiego „Rotunda” oraz założyciel Fundacji Promocji Kultury Artystycznej, Filmowej i Audiowizualnej Etiuda&Anima. Zajmuje się filozofią społeczną, estetyką i badaniami nad filmem autorskim, w tym zwłaszcza animowanym. Jest członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich oraz Association Internationale du Film d’Animation (Międzynarodowe Stowarzyszenie Filmu Animowanego) – ASIFA.

 





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA