Architektura, urbanistyka i wspólnota – „Byker” Sirkki-Liisy Konttinen


Abstrakt

Tekst skupia się na projekcie Byker (1983) Sirkki-Liisy Konttinen – członkini kolektywu Amber z Newcastle dokumentującego życie społeczne środowisk robotniczych w północnej Anglii – który z jednej strony stanowił zapis transformacji osiedla Byker (władze miasta zdecydowały o jego wyburzeniu, a rzędy szeregowców, uznanych za slumsy, miała zastąpić nowoczesna zabudowa autorstwa Ralpha Erskine’a), z drugiej wpisywał się w żywą dyskusję na temat architektury i urbanistyki powojennej Brytanii. Kosińska stara się dowieść, że film Byker, choć nostalgiczny w tonie, jest przede wszystkim – z racji hybrydycznej formy, ale i złożonych chwytów retorycznych – próbą symbolicznego odwrócenia procesu niszczenia i (re)konstrukcji wspólnoty, przywrócenia jej kontroli nad przestrzenią. Autorka wykorzystuje tezy Annabell Honess Roe i teorie przestrzeni jako konstruktu społecznego Henri’ego Lefebvre’a, a wpisując film w kontekst urbanistyczny, sięga też do raportu Petera Malpassa rozbijającego mit sukcesu, jaki towarzyszył przebudowie Byker.


Słowa kluczowe

Sirkka-Liisa Konttinen; kolektyw Amber; kino brytyjskie; realizm społeczny; architektura; urbanistyka; wspólnota

Beynon, H. (2001). Images of Labour/Images of Class. W: S. Rowbotham, H. Beynon (red.), Looking at Class: Film, Television and the Working Class in Britain (ss. 25-40). London – New York: Rivers Oram Press.

Harvey, D. (1993). From Space to Place and Back Again: Reflections on the Condition of Postmodernity. W: J. Bird, B. Curtis, T. Putnam, G. Robertson, L. Tickner (red.), Mapping the Futures: Local Cultures, Global Change (ss. 3-29). London: Routledge.

Honess Roe, A. (2007). Spatial Contestation and Loss of Place in Amber’s „Byker”. Journal of British Cinema and Television, 4 (2), ss. 307-321.

Konttinen, S.-L. (1988). Byker. Newcastle: Bloodaxe Books – Amber Side.

Kynaston, D. (2007). Austerity Britain. London: Bloomsbury.

Lambert, G. (1956). Free Cinema. Sight & Sound, 25, s. 174.

Lefebvre, H. (1991). The Production of Space (tłum. D. Nicholson-Smith). Oxford: Blackwell.

Malpass, P. (1979, 16 maja). A Reappraisal of Byker. Part 2: Magic, Myth and the Architect, Architects’ Journal, ss. 1011-1020.

Malpass, P. (1979, 9 maja). A Reappraisal of Byker. Part 1: Magic, Myth and the Architect. Architects’ Journal, ss. 961-969.

Vall, N. (2012). Social Engineering and Particpation in Anglo-Swedish Housing 1945-1976: Ralph Erskine’s Vernacular Plan. Planning Perspectives, 28 (2), ss. 223-245. https://doi.org/10.1080/02665433.2013.737710

Pobierz

Opublikowane : 2020-05-25


Kosińska, K. (2020) „Architektura, urbanistyka i wspólnota – «Byker» Sirkki-Liisy Konttinen”, Kwartalnik Filmowy, (109), s. 86-105. doi: 10.36744/kf.270.

Karolina Kosińska  karolina.kosinska@ispan.pl
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk  Polska
https://orcid.org/0000-0003-1096-878X

Doktor filmoznawstwa, adiunkt w Zakładzie Antropologii Kultury, Filmu i Sztuki Audiowizualnej w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Redaktorka naczelna „Kwartalnika Filmowego”. Autorka książki Androgyn. Tożsamość, tęsknota, pragnienie (2015), uhonorowanej Nagrodą im. Bolesława Michałka za najlepszą książkę filmoznawczą roku. Zainteresowania naukowe: brytyjskie kino społeczne i formy filmowego realizmu społecznego.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA