Architektura, urbanistyka i wspólnota – „Byker” Sirkki-Liisy Konttinen

Karolina Kosińska

karolina.kosinska@ispan.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-1096-878X

Abstrakt

Tekst skupia się na projekcie Byker (1983) Sirkki-Liisy Konttinen – członkini kolektywu Amber z Newcastle dokumentującego życie społeczne środowisk robotniczych w północnej Anglii – który z jednej strony stanowił zapis transformacji osiedla Byker (władze miasta zdecydowały o jego wyburzeniu, a rzędy szeregowców, uznanych za slumsy, miała zastąpić nowoczesna zabudowa autorstwa Ralpha Erskine’a), z drugiej wpisywał się w żywą dyskusję na temat architektury i urbanistyki powojennej Brytanii. Kosińska stara się dowieść, że film Byker, choć nostalgiczny w tonie, jest przede wszystkim – z racji hybrydycznej formy, ale i złożonych chwytów retorycznych – próbą symbolicznego odwrócenia procesu niszczenia i (re)konstrukcji wspólnoty, przywrócenia jej kontroli nad przestrzenią. Autorka wykorzystuje tezy Annabell Honess Roe i teorie przestrzeni jako konstruktu społecznego Henri’ego Lefebvre’a, a wpisując film w kontekst urbanistyczny, sięga też do raportu Petera Malpassa rozbijającego mit sukcesu, jaki towarzyszył przebudowie Byker.

Instytucje finansujące

Publikacja w ramach projektu badawczego „Brytyjskie powojenne kino społeczne” finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (nr 2014/13/B/HS2/02638).

Słowa kluczowe:

Sirkka-Liisa Konttinen, kolektyw Amber, kino brytyjskie, realizm społeczny, architektura, urbanistyka, wspólnota

Beynon, H. (2001). Images of Labour/Images of Class. W: S. Rowbotham, H. Beynon (red.), Looking at Class: Film, Television and the Working Class in Britain (ss. 25-40). London – New York: Rivers Oram Press.
  Google Scholar

Harvey, D. (1993). From Space to Place and Back Again: Reflections on the Condition of Postmodernity. W: J. Bird, B. Curtis, T. Putnam, G. Robertson, L. Tickner (red.), Mapping the Futures: Local Cultures, Global Change (ss. 3-29). London: Routledge.
  Google Scholar

Honess Roe, A. (2007). Spatial Contestation and Loss of Place in Amber’s „Byker”. Journal of British Cinema and Television, 4 (2), ss. 307-321.
  Google Scholar

Konttinen, S.-L. (1988). Byker. Newcastle: Bloodaxe Books – Amber Side.
  Google Scholar

Kynaston, D. (2007). Austerity Britain. London: Bloomsbury.
  Google Scholar

Lambert, G. (1956). Free Cinema. Sight & Sound, 25, s. 174.
  Google Scholar

Lefebvre, H. (1991). The Production of Space (tłum. D. Nicholson-Smith). Oxford: Blackwell.
  Google Scholar

Malpass, P. (1979, 16 maja). A Reappraisal of Byker. Part 2: Magic, Myth and the Architect, Architects’ Journal, ss. 1011-1020.
  Google Scholar

Malpass, P. (1979, 9 maja). A Reappraisal of Byker. Part 1: Magic, Myth and the Architect. Architects’ Journal, ss. 961-969.
  Google Scholar

Vall, N. (2012). Social Engineering and Particpation in Anglo-Swedish Housing 1945-1976: Ralph Erskine’s Vernacular Plan. Planning Perspectives, 28 (2), ss. 223-245. https://doi.org/10.1080/02665433.2013.737710
DOI: https://doi.org/10.1080/02665433.2013.737710   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2020-05-25

Cited By / Share

Kosińska, K. (2020) „Architektura, urbanistyka i wspólnota – «Byker» Sirkki-Liisy Konttinen”, Kwartalnik Filmowy, (109), s. 86–105. doi: 10.36744/kf.270.

Autorzy

Karolina Kosińska 
karolina.kosinska@ispan.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk Polska
https://orcid.org/0000-0003-1096-878X

Doktor filmoznawstwa, adiunkt w Zakładzie Antropologii Kultury, Filmu i Sztuki Audiowizualnej w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Redaktorka naczelna „Kwartalnika Filmowego”. Autorka książki Androgyn. Tożsamość, tęsknota, pragnienie (2015), uhonorowanej Nagrodą im. Bolesława Michałka za najlepszą książkę filmoznawczą roku. Zainteresowania naukowe: brytyjskie kino społeczne i formy filmowego realizmu społecznego.



Statystyki

Abstract views: 201
PDF downloads: 143


Licencja

Prawa autorskie (c) 2020 Karolina Kosińska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.