Podpatrywanie Bollywood i Kollywood. O odmienności kultur produkcji na przykładzie polskiego oraz indyjskiego przemysłu filmowego

Marcin Adamczak

m_adamczak80@wp.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-5540-6719

Abstrakt

W artykule zostaje postawione pytanie o możliwość istnienia w światowym przemyśle filmowym różnych kultur produkcji. Innymi słowy: czy można w tym względzie wyodrębnić jakąś alternatywną dla tej zachodniej (hollywoodzkiej czy też europejskiej), traktowanej jako uniwersalna. Przykładem tak rozumianej różnorodności dotyczącej procesu produkcji są kinematografie indyjskie (bollywoodzka oraz tamilska). Materiał badawczy stanowiły wywiady z pracownikami polskich ekip produkcyjnych indyjskich filmów. Współpraca ta była okazją do spotkania (lub zderzenia) dwóch kultur produkcji na planie jednego filmu. Na podstawie wywiadów zrekonstruowano osiem kluczowych różnic między europejską i indyjską kulturą produkcji. Umożliwiają one identyfikację modelu alternatywnego, opartego w mniejszym stopniu na procedurach, dokumentacji i planowaniu każdego elementu procesu produkcyjnego, a w większym na spontaniczności i elastyczności w podejściu do niego.

Instytucje finansujące

Artykuł powstał w ramach realizacji projektu „Indyjski przemysł filmowy jako czynnik nowych powiązań społeczno-ekonomicznych między Indiami a Europą”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (2017/27/Z/HS4/00039).

Słowa kluczowe:

kultura produkcji, badania produkcyjne, indyjskie przemysły filmowe

Banks, M., Conor, B., Mayer, V. (2016). Production Studies, The Sequel!: Cultural Studiesof Global Industries. New York: Routledge.
DOI: https://doi.org/10.4324/9781315736471   Google Scholar

Caldwell, J. T. (2008). Production Culture: Industrial Reflexivity and Critical Practice in Film and Television. Durham: Duke University Press.
DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv11sn72d   Google Scholar

Dębnicki, K. (2015). Konflikt i przemoc w systemie politycznym niepodległych Indii. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.
  Google Scholar

Feyerabend, P. (2001). Przeciw metodzie (tłum. S. Wiertlewski, red. naukowa K. Zamiara). Wrocław: Siedmioróg.
  Google Scholar

Ganti, T. (2012). Producing Bollywood: Inside the Contemporary Hindi Film Industry. Durham: Duke University Press.
DOI: https://doi.org/10.1515/9780822395225   Google Scholar

Govil, N. (2008). Bollywood and the Frictions of Global Mobility. W: R. Dudrah, J. Desai (red.), The Bollywood Reader (ss. 201-215). Berkshire: Open University Press.
  Google Scholar

Kożuchowski, T., Morozow, I., Sawka, R. (2019). Społeczny wymiar tworzenia filmu w Polsce. Łódź: Wydawnictwo Biblioteki PWSFTviT.
  Google Scholar

Lipka-Chudzik, K. (2009). Bollywood dla początkujących. Warszawa: Prószyński i S-ka.
  Google Scholar

Majer, A., Orankiewicz, A., Wróblewska, A. (2019). Pieniądze – produkcja – rynek. Finansowanie produkcji filmowej w Polsce. Łódź: Wydawnictwo PWSFTviT.
  Google Scholar

Majer, A., Szczepański, T. (red.) (2019). Kultura produkcji filmowej. Teorie, badania, praktyki. Łódź: Wydawnictwo PWSFTviT.
  Google Scholar

Mayer, V., Banks, M. J., Caldwell, J. T. (2009). Production Studies: Cultural Studies of Media Industries. New York: Routledge.
DOI: https://doi.org/10.4324/9780203879597   Google Scholar

Mehta, S. (2011). Maximum City. Bombaj (tłum. M. Bręgiel-Benedyk). Poznań: Namas.
  Google Scholar

Paz, O. (1997). Podpatrywanie Indii. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  Google Scholar

Stachówna, G. (2015). Kino indyjskie. W: T. Lubelski, I. Sowińska, R. Syska (red.), Historia kina. Tom 3. Kino epoki nowofalowej (ss. 1223-1256). Kraków: Universitas.
  Google Scholar

Taleb, N. N. (2020). Antykruchość. Jak żyć w świecie, którego nie rozumiemy (tłum. O. Siara). Poznań: Zysk i S-ka.
  Google Scholar

Tharoor, S. (2004). Bollywood (tłum. A. Karp). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.
  Google Scholar

Woźniakowska, U. (2010). Bollywood. Pragnienie prawdy i tęsknota za mitem. Kraków: Universitas.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-12-31

Cited By / Share

Adamczak, M. (2022) „Podpatrywanie Bollywood i Kollywood. O odmienności kultur produkcji na przykładzie polskiego oraz indyjskiego przemysłu filmowego”, Kwartalnik Filmowy, (120), s. 28–45. doi: 10.36744/kf.1330.

Autorzy

Marcin Adamczak 
m_adamczak80@wp.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska
https://orcid.org/0000-0001-5540-6719

Profesor na Wydziale Antropologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; wykłada także w Szkole Filmowej w Łodzi i na Uniwersytecie Gdańskim. Laureat konkursu im. Krzysztofa Mętraka (2011). Współzałożyciel firmy dystrybucyjnej Velvet Spoon. Autor książek: Globalne Hollywood, filmowa Europa i polskie kino po 1989 roku (2010), Obok ekranu. Perspektywa badań produkcyjnych a społeczne istnienie filmu (2014) oraz Kapitały przemysłu filmowego: Hollywood, Europa, Chiny (2019).



Statystyki

Abstract views: 109
PDF downloads: 60


Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Marcin Adamczak

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.