Drugie (cyfrowe) życie filmów Orsona Wellesa


Abstrakt

W świetle najnowszych badań archiwalnych historia życia i twórczości Orsona Wellesa nie jest już tak enigmatyczna i tajemnicza jak w poprzednich dekadach, jednak za sprawą nowych odkryć oraz kolejnych premier filmów odrestaurowanych i ukończonych po śmierci reżysera nadal pozostaje gorącym tematem dla jego biografów. Autorka śledzi wpływ procesu technologicznego na końcowy kształt przywróconych do życia dzieł Wellesa głównie na przykładzie Drugiej strony wiatru (2018) – ostatniego filmu reżysera oraz Too Much Johnson (1938) – odnalezionego w 2013 r. jego średniometrażowego debiutu. Wybór tych tytułów podyktowany jest z jednej strony tym, że w obu przypadkach technologia odegrała bardzo istotną rolę, z drugiej – oba te filmy nie zostały jeszcze dogłębnie opisane.


Słowa kluczowe

Orson Welles; niedokończone filmy; digitalizacja; production studies



Benamou, C. L. (2007). It’s All True: Orson Welles’s Pan-American Odyssey. Berkeley – Los Angeles – London: University of California Press.

Berg, C., Erskine, T. (red.) (2003). The Encyclopedia of Orson Welles: From the „Hearts of Age” to „F for Fake”. New York: Facts and File.

Bogdanovich, P. (1993). This is Orson Welles. London: HarperCollins Publishers.

Brady, F. (2013). Citizen Welles: A Biography of Orson Welles. New York: NY Creative Publishing.

Callow, S. (2016). Orson Welles, Volume 3: One-Man Band. London: Viking.

Heylin, C. (2007). Pod prąd. Orson Welles kontra Hollywood (tłum. J. Kozłowski). Warszawa: Wydawnictwo Książkowe Twój Styl.

Karp, J. (2015). The Making of The Other Side of the Wind: Orson Welles’s Last Movie. New York: St. Martin’s Press.

Kelly, R. (2021, 4 stycznia). „Magnificent Ambersons” reconstruction to use animation for lost scenes. Wellesnet.com, https://www.wellesnet.com/magnificent-ambersons-reconstruction-animation/

Kozubek, M. (2018). Ostatnia strona „Obywatela Kane’a”. Prace Kulturoznawcze, (3), ss. 13-26. https://doi.org/10.19195/0860-6668.22.3.2

Kozubek, M. (2019). Dookoła świata z Orsonem Wellesem. Kwartalnik Filmowy, (107), ss. 176-190. https://doi.org/10.36744/kf.167

McBride, J. (1970). Welles Before Kane. Film Quarterly, (3), ss. 19-22.

McBride, J. (2014, 24 sierpnia). „Too Much Johnson”: Recovering Orson Welles’s Dream of Early Cinema. Bright Lights Film Journal. https://brightlightsfilm.com/too-much-johnson-orson-welles-film-recovering-orson-welless-dream-of-early-cinema/#.X_8yji9YI6U

McGilligan, P. (2015). Young Orson: The Years of Luck and Genius on the Path to Citizen Kane. New York: HarperCollins Publishers.

Solomon, M. (2018). Old-Time Movies: Welles and Silent Pictures. W: J. N. Gilmore, S. Gottlieb (red.), Orson Welles in Focus: Texts and Contexts (ss. 52-79). Bloomington: Indiana University Press.

Studer, M. (2018). Alle origini di Quarto potere: „Too Much Johnson”: il film perduto di Orson Welles. Milano – Udine: Mimesis Edizioni.

Syska, R. (2011). „Don Kichot” Orsona Wellesa: niedokończona podróż na Księżyc. W: A. Helman, K. Żyto (red.), Od Cervantesa do Pereza-Reverte’a. Adaptacje literatury hiszpańskiej i iberoamerykańskiej (ss. 18-33). Warszawa: Fundacja Kino.

Taszycka, A. (2016). „The Hearts of Age”, czyli Orson Welles wobec awangardy. W: P. Biliński, B. Filip, K. Kornacki, M. Maciejewska (red.), Orson Welles. Twórczość –Recepcja – Dziedzictwo (ss. 37-45). Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Pobierz

Opublikowane : 2021-05-13


Kozubek, M. (2021) „Drugie (cyfrowe) życie filmów Orsona Wellesa”, Kwartalnik Filmowy, (113), s. 153-168. doi: 10.36744/kf.684.

Małgorzata Kozubek  malgorzatakozubek@gmail.com
Uniwersytet Wrocławski  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8263-4397

Adiunkt w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego i wykładowczyni Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Jej głównym polem zainteresowań badawczych jest Nowa Historia Kina, niedokończone filmy, psychologia odbioru kina, społeczny wpływ kina, kultura terapeutyczna oraz filmoterapia. Jest opiekunką naukową Akademii Polskiego Filmu i Akademii Kina Światowego we Wrocławiu. Opublikowała książkę Filmoterapia. Teoria i praktyka (2016) oraz współredagowała monografie: Polski film dokumentalny w XXI wieku (2016) i Polska animacja w XXI wieku (2017). Pracuje nad książką o nieukończonych filmach Orsona Wellesa.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA