Dookoła świata z Orsonem Wellesem


Abstrakt

Around the World with Orson Welles to tytuł mało znanego sześcioodcinkowego programu telewizyjnego twórcy Obywatela Kane’a, zrealizowanego w 1955 r. dla brytyjskiego kanału ITV. Mimo że w tytule serii znajduje się cały świat, dotyczy on jedynie kilku europejskich podróży zarejestrowanych i skomentowanych przez reżysera. Jednak w rzeczywistości Welles podczas swojego barwnego i burzliwego życia odwiedził niemal wszystkie zakątki świata, a miejsca, w których bywał, inspirowały jego sztukę. Ponadto nie tylko wpływały na jego tożsamość artystyczną i wizualny kształt spektakli teatralnych oraz filmów, ale również odcisnęły piętno na jego wrażliwości społecznej i świadomości politycznej. Autorka, dokonując przeglądu mniej znanych miejsc związanych z Wellesem, śledzi te wpływy, a w podróży rzadziej uczęszczanym szlakiem reżysera towarzyszą jej nie tylko jego filmy, ale też materiały z archiwów oraz własne impresje z odwiedzonych lokacji połączonych z życiem i twórczością słynnego Amerykanina.


Słowa kluczowe

Orson Welles; podróż



Anile, Alberto. Orson Welles in Italy. Bloomington: Indiana University Press, 2013.

“Around the World musical opened on Broadway 70 years ago.” wellesnet.com. May 27, 2016. http://www.wellesnet.com/around-the-world-musical-opened-on-broadway-70-years-ago/

Bagh, Peter. “Some Minor Keys to Orson Welles.” In The Unknown Orson Welles, edited by Stefan Drössler, 5-6. München: Filmmuseum München & belleville Verlag, 2004.

Barbaruk, Magdalena. „Don Kichot niewierny: kontrkulturowość niespełnienia.” Prace Kulturoznawcze 22 (2018): 27-39.

Bazin, André. Orson Welles. A Critical View. New York – Hagerstown – San Francisco – London: Harper & Row Publishers, 1978.

Benamou, Catherine L. It's All True: Orson Welles's Pan-American Odyssey. Oakland: University of California Press, 2007.

Berg, Chuck. “It’s All True”, In The Encyclopedia of Orson Welles. From „The Hearts of Age” to „F for Fake”, edited by Chuck Berg, Tom Erskine, New York: Facts on File, 2003.

Biliński, Paweł. „Orsona Wellesa zabawy w dokument(alny esej).” w: Orson Welles. Twórczość – Recepcja – Dziedzictwo, red. Paweł Biliński, Bartosz Filip, Krzysztof Kornacki, Marta Maciejewska, 96-108. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2016.

Boorstin, Daniel J. The Image: A Guide to Pseudo-Events in America. New York: Vintage, 1967.

Callow, Simon. Orson Welles: Hello Americans. London: Vintage, 2007.

Callow, Simon. Orson Welles: The Road to Xanadu. London: Vintage, 1996.

Culler, Jonathan. „Semiotyka turyzmu.” Panoptikum 15 (2009): 11-23.

Drössler, Stefan. „Oja as a Gift – An Interview with Oja Kodar.” In The Unknown Orson Welles, edited by Stefan Drössler, 24-44. München: Filmmuseum München & belleville Verlag, 2004.

Gear, Matthew A. At the End of the Street in the Shadow. Orson Welles and the City. London and New York: Wallflower Press, 2016.

Helman, Alicja. „Orsona Wellesa portret rodziny we wnętrzu – Wspaniałość Ambersonów.” w: Arcydzieła klasycznego kina amerykańskiego, red. Łukasz A. Plesnar, Rafał Syska, 159-184. Kraków: Stowarzyszenie Przyjaciół Czasopisma o Tematyce Audiowizualnej EKRANy, 2013.

Heylin, Clinton. Pod prąd. Orson Welles kontra Hollywood. Warszawa: Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, 2007.

Kovačić, Duško, and Rafaelić, Daniel. Orson Welles u Hvaru/Orson Welles in Hvar. Zagreb: Artresor, 2018.

Kozubek, Małgorzata. „Ostatnia strona Obywatela Kane’a.” Prace Kulturoznawcze 22 (2018): 13-26.

Kozubek, Małgorzata. „Kobiety Wellesa.” w: Orson Welles. Twórczość-Recepcja-Dziedzictwo, red. Paweł Biliński, Bartosz Filip, Krzysztof Kornacki, Marta Maciejewska, 131-144. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2016.

“Marry Christmas from Orson Welles.” wellesnet.com. December 25, 2008. http://www.wellesnet.com/a-merry-christmas-from-orson-welles/

Mazierska, Ewa i Lascaroli, Laura. „Turyści, podróżnicy i współczesne kino transnarodowe.” Panoptikum 15 (2009): 126-145.

McGilligan, Patrick. Young Orson. The Years of Luck and Genius on the Path to Citizen Kane. New York: Harper Collins Publishers, 2015.

Orson Welles: Interviews, edited by Mark W. Estrin. Jackson: University Press of Mississippi, 2002.

Przylipiak, Mirosław. „Polska recepcja twórczości Orsona Wellesa.” w: Orson Welles. Twórczość-Recepcja-Dziedzictwo, red. Paweł Biliński, Bartosz Filip, Krzysztof Kornacki, Marta Maciejewska, 9-33. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2016.

Skwara, Janusz. Orson Welles. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1967.

Syska, Rafał. „Niewidoczni bohaterowie pierwszego planu. RKO a Orson Welles.” w: Orson Welles. Twórczość-Recepcja-Dziedzictwo, red. Paweł Biliński, Bartosz Filip, Krzysztof Kornacki, Marta Maciejewska, 59-71. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2016.

Syska, Rafał. „Don Kichot Orsona Wellesa: niedokończona podróż na Księżyc.” w: Od Cervantesa do Pereza-Reverte’a. Adaptacje literatury hiszpańskiej i iberoamerykańskiej, red. Alicja Helman, Kamila Żyto, 18-33. Warszawa: Fundacja Kino, 2011.

Thomson, David. Rosebud. The Story of Orson Welles. London: Abacus, 1996.

Welles, Orson, and Bogdanovich, Peter. This is Orson Welles, edited by Jonathan Rosenbaum. New York: Harper Collins Publishers, 1992.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-31


Kozubek, M. (2019) „Dookoła świata z Orsonem Wellesem”, Kwartalnik Filmowy, (107), s. 176-190. doi: 10.36744/kf.167.

Małgorzata Kozubek  malgorzatakozubek@gmail.com
Uniwersytet Wrocławski  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8263-4397

Doktor, filmoznawczyni; pracuje w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego oraz gościnnie na Wydziale Organizacji Sztuki Filmowej PWSFTviT w Łodzi. Prowadzi zajęcia z zakresu historii i teorii filmu. Jest opiekunką naukową Akademii Kina Światowego i Akademii Polskiego Filmu we Wrocławiu. Współpracuje również jako wykładowczyni w ramach Nowych Horyzontów Edukacji Filmowej i programu edukacyjnego Filmoteki Szkolnej. Jest autorką książki Filmoterapia. Teoria i praktyka (2016) oraz współredaktorką monografii Polski film dokumentalny w XXI wieku (2016) i Polska animacja w XXI wieku (2017). Przygotowuje książkę pt. Marzenia są piękniejsze. Niedokończone filmy Orsona Wellesa.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA