Nowe kino litewskie a medialność afektu. Przypadek „Kolekcjonerki” Kristiny Buožytė i „You Can’t Escape Lithuania” Romasa Zabarauskasa


Abstrakt

Autor dokonuje analizy dwóch filmów litewskich (Kolekcjonerki [Kolekcionierė, reż. Kristina Buožytė, 2008] oraz You Can’t Escape Lithuania [Nuo Lietuvos nepabegsi, reż. Romas Zabarauskas, 2016]), badając możliwości filmowych reprezentacji tematyki afektywnej z perspektywy autoreferencyjności medialnej. Inspirując się psychoanalitycznymi koncepcjami Jacquesa Lacana oraz feministyczną refleksją Laury Mulvey i Mieke Bal, autor artykułu na przykładzie wymienionych dzieł udowadnia, że afektywność jest w dużym stopniu zmediatyzowana, co jest swoistym znakiem współczesności. W artykule ponadto został zarysowany kształt współczesnego kina litewskiego, twórcy którego w swoich dziełach często odnoszą się do problematyki afektu i zmysłu. Niebagatelnym założeniem badawczym było również zwrócenie uwagi na kino litewskie jako takie, refleksja nad którym w Polsce jest rzadka i powierzchowna.


Słowa kluczowe

kino litewskie; Litwa; skopofilia; kino queer; medialność



b. a. (2012). Nan Goldin. Nan One Month After Being Battered. Tate.org.uk. https://www.tate.org.uk/art/artworks/goldin-nan-one-month-after-being-battered-p78045

Bal, M. (2006). Wizualny esencjalizm i przedmiot kultury wizualnej (tłum. M. Bryl). Artium Quaestiones, XVII, ss. 295-331.

Bauman, Z. (2011). Ponowoczesne wzory osobowe. Studia Socjologiczne, 200 (1), ss. 435-458.

Demby, Ł. (2000). Kino w zwierciadle psychoanalityka. Lacanowska faza „lustra” jako fundament wrażenia realności w kinie. Estetyka i Krytyka, 1 (1), ss. 47-59.

Dooley, P. (2018). Escaping Conventions With Lithuanian Queer Director Romas Zabarauskas. PostPravdaMagazine.com. https://www.postpravdamagazine.com/escaping-conventions-lithuanian-queer-director-romas-zabarauskas/

Grodź, I. (2018). Oko artysty. Fenomenologia zmysłów w filmie „Młyn i krzyż” Lecha Majewskiego. TransMissions: The Journal of Film and Media Studies, 3 (1), ss. 13-26.

Kanceravičiūtė, A. (2015). My Work Starts Where the Novel Ends. W: A. Kanceravičiūtė (red.), Lithuanian Cinema: Special Edition for Lithuanian Film Days in Poland 2015 (wyd. 1, ss. 26-29). Vilnius: Lithuanian Film Centre.

Kępiński, P. (2018). Litewski spleen. Wojnowice: Kolegium Europy Wschodniej.

Massumi, B. (2013). Autonomia afektu (tłum. A. Lipszyc). Teksty Drugie, 6 (144), ss. 112-135.

Michalik, G. (2018). Podmiot zanikający – kwestia podmiotowości w psychoanalizie Jacques’a Lacana. Analiza i Egzystencja, 41, ss. 79-99. https://doi.org/10.18276/aie.2018.41-05

Mikonis, A. (2010). Przestrzeń tworzących się znaczeń – „Dom” Šarūnasa Bartasa. W: A. Mikonis (red.), Poetycki kinematograf. Nurt artystyczny w kinie litewskim (wyd. 1, ss. 223-246). Warszawa: Oficyna Naukowa.

Mirzoeff, N. (2016). Jak zobaczyć świat (tłum. Ł. Zaremba). Kraków – Warszawa: Wydawnictwo Karakter – Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Mulvey, L. (1992). Przyjemność wzrokowa a kino narracyjne (tłum. J. Mach). W: A. Helman (red.), Panorama współczesnej myśli filmowej (wyd. 1, ss. 95-107). Kraków: Universitas.

Myrdzik, B. (2017). O niektórych konsekwencjach zwrotu afektywnego w badaniach kulturowych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio N. Educatio Nova, II, ss. 115-128. https://doi.org/10.17951/n.2017.2.115

Nycz, R. (1994). Tropy „ja”. Koncepcje podmiotowości w literaturze polskiej ostatniego stulecia. Teksty Drugie, 26 (2), ss. 7-27.

Syska, R. (2014). Šarūnas Bartas – izolacja. W: R. Syska (red.), Filmowy neomodernizm (wyd. 1, ss. 523-545). Kraków: Wydawnictwo Avalon.

Šukaitytė, R. (2015). Lithuania Redirected: New Connections, Businesses and Lifestyles in Cinema since 2000. W: M. Gott, T. Herzog (red.), East, West and Centre: Reframing Post-1989 European Cinema (wyd. 1, ss. 175-191). Edinburgh: Edinburgh University Press.

Van De Walle, J. (2017). Modern Classics: Cindy Sherman – Untitled Film Stills, 1977-1980. ArtLead.net. https://artlead.net/content/journal/modern-classics-cindy-sherman-untitled-film-stills/

Žukauskaitė, A. (2010). Political Imagery and Gender in Contemporary Lithuanian Cinema. W: R. Šukaitytė (red.), Baltic Cinemas after the 90s: Shifting (Hi)stories and (Id)entities (Acta Academiae Artium Vilnensis) (wyd. 1, ss. 41-51). Vilnius: Vilniaus dailės akademija leidykla.

Pobierz

Opublikowane : 2020-11-13


Tsibets, I. (2020) „Nowe kino litewskie a medialność afektu. Przypadek „Kolekcjonerki” Kristiny Buožytė i «You Can’t Escape Lithuania» Romasa Zabarauskasa”, Kwartalnik Filmowy, (111), s. 145-162. doi: 10.36744/kf.392.

Ilya Tsibets  ilya.tsibets@unilodz.eu
Uniwersytet Łódzki  Polska
https://orcid.org/0000-0001-6056-0673

Absolwent kulturoznawstwa na Uniwersytecie Łódzkim. Kontynuuje studia w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Łódzkiego. Przygotowuje rozprawę doktorską dotyczącą narracji tożsamościowych w kinematografiach państw byłego ZSRR. Zajmuje się badaniem związków postkomunistycznych polityk historyczno-kulturalnych i praktyk zbiorowego pamiętania z nowo powstającymi przemysłami kinematograficznymi wskazanego regionu.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA