Pieśń powrotu. Ekologiczna czasowość i epistemologia indygeniczna: „Singing Back the Buffalo” Tashy Hubbard
Abstrakt
We współczesnych badaniach filmoznawczych inspirowanych zwrotami – postkolonialnym, ekologicznym i posthumanistycznym – coraz częściej odchodzi się od reprezentacyjnego ujmowania przestrzeni na rzecz rozumienia filmu jako praktyki relacyjnej i procesualnej. W takim ujęciu świat filmowy nie składa się z trwałych obiektów, lecz z dynamicznych relacji między ludźmi, istotami pozaludzkimi i środowiskiem. Relacje te podlegają historycznemu procesowi zerwania, związanemu między innymi z kolonializmem i nowoczesnymi formami eksploatacji natury, podejmuje się jednak próby ich ponownego ustanowienia. Autorka artykułu interpretuje te zjawiska w perspektywie epistemologii rdzennych, w przypadku których relacyjność świata ma wymiar ontologiczny, ekologiczny i czasowy, zakorzeniony w pamięci, cykliczności, a także praktykach podtrzymywania więzi między ludźmi, zwierzętami i ziemią. Punktem odniesienia jest dla niej film Singing Back the Buffalo (reż. Tasha Hubbard, 2024), który staje się częścią procesu odtwarzania zerwanych więzi międzygatunkowych, a zarazem medium pamięci, ekologicznej czasowości oraz odbudowy wspólnoty. Kino indygeniczne zostaje tu przedstawione jako forma tworzenia świata, powstająca w kontekście dekolonizacji wiedzy i namysłu nad miejscem człowieka w świecie.
Instytucje finansujące
Oświadczenie o konflikcie interesów
Słowa kluczowe:
humanistyka indygeniczna, kino rdzenne, ekologia, dekolonizacjaBibliografia
[b. a.] APTN News. Acclaimed Cree Filmmaker Is Racking Up Awards for Latest Doc Singing Back the Buffalo. YouTube.com. https://www.youtube.com/watch?v=48csc-7KKCRo
Google Scholar
[b. a.] Banff Centre for Arts and Creativity. Decolonizing the Narrative Conversation Series: Tasha Hubbard. YouTube.com. https://www.youtube.com/watch?v=n6-_BP1wsww
Google Scholar
[b. a.] The Buffalo: A Treaty of Cooperation, Reneval and Restoration. BuffaloTreaty.com. https://www.buffalotreaty.com/treaty
Google Scholar
Andersen, C., O’Brien, J. M. (2016). Indigenous Studies: An Appeal for Methodological Promiscuity. W: C. Andersen, J. M. O’Brien (red.), Sources and Methods in Indigenous Studies (ss. 1-12). London: Routledge.
Google Scholar
Battiste, M., Lynne, B. i in. (2005). Thinking Place: Animating the Indigenous Humanities in Education. Australian Journal of Indigenous Education, 34 (1), ss. 7-19.
Google Scholar
Bielecka-Prus, J. (2020). Badacz jako artysta, artysta jako badacz. Założenia metodologiczne działań artystycznych w procesie badawczym ABR (art-based-research). Przegląd Socjologii Jakościowej, 16 (2), ss. 16-34.
Google Scholar
Coppedge, B. R., Shaw, J. H. (2000). American Bison (Bison bison) Wallowing Behavior and Wallow Formation on Tallgrass Prairie. Acta Theriologica, 45 (1), ss. 103-110.
Google Scholar
Domańska, E. (2024). Humanistyka indygeniczna. Teksty Drugie. Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja, (6), ss. 12-45.
Google Scholar
Eichle, L. J. (2023). Ekobójstwo jest ludobójstwem. Próba dekolonizacji pojęcia (tłum. A. Ostolski). Teksty Drugie. Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja, (3), ss. 183-213.
Google Scholar
Fiuk, E. (2026). Film a kwestia reprezentacji. Ujęcie syntetyczno-krytyczne. Kwartalnik Filmowy, (133), ss. 6-32.
Google Scholar
Hogan, L. (1997). First People. W: L. Hogan, D. Metzger, B. Peterson (red.), Intimate Nature: The Bond between Women and Animals (ss. 6-19). New York: Ballantine.
Google Scholar
Hubbard, T. (2009). „The Buffaloes Are Gone” or „Return Buffalo”?: The Relationship of the Buffalo to Indigenous Creative Expression. The Canadian Journal of Native Studies, 29 (1-2), ss. 65-85.
Google Scholar
Hubbard, T. (2014). Buffalo Genocide in Nineteenth-Century North America: „Kill, Skin, and Sell”. W: A. Woolford i in. (red.), Colonial Genocide in Indigenous North America (ss. 292-305). Durham: Duke University Press.
Google Scholar
Hubbard, T. (2016). The Call of the Buffalo: Exploring Kinship with the Buffalo in Indigenous Creative Expression. Calgary: University of Calgary.
Google Scholar
Ivakhiv, A. (2013). Ecologies of the Moving Image: Cinema, Affect, Nature. Waterloo: Wilfrid Laurier University Press.
Google Scholar
Kosińska-Krippner, B. (2025). „Green filming”: austriacki model synergetyczny. Kwartalnik Filmowy, (131), ss. 155-182.
Google Scholar
Latour, B. (2017). Facing Gaia: Eight Lectures on the New Climatic Regime (tłum. C. Porter). Cambridge: Polity Press.
Google Scholar
Michalak, A. (2026, 14 maja). Donald Trump kontra bizony. Spór o przyszłość symbolu „dzikiego Zachodu”. Rzeczpospolita, s. 51.
Google Scholar
Nacher, A. (2025). Kłopotliwe archiwa ekstraktywizmu w sztuce rzecznych narracji Thao Nguyen Phan. Perspektywa ekomedialna. Kwartalnik Filmowy, (131), ss. 83-102.
Google Scholar
Powierska-Domalewska, A., Domalewski, A. (2025). Layers of Meaning, Layers of Earth: Necro-Eco-Mythical Perspectives and Traces of the Past in Alice Rohrwacher’s „La Chimera”. Kwartalnik Filmowy, (131), ss. 6-30.
Google Scholar
Raheja, M. (2016). Future Tense: Indigenous Film, Pedagogy, Promise. W: C. Andersen, J. M. O’Brien (red.), Sources and Methods in Indigenous Studies (ss. 239-246). London – New York: Routledge.
Google Scholar
Welch, J. (1986). Fools Crow. New York: Viking Press.
Google Scholar
Autorzy
Ilona Copikilonac@autograf.pl
Uniwersytet Śląski Polska
https://orcid.org/0000-0001-9794-9965
Dr hab., profesor w Instytucie Nauk o Kulturze na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Obszary zainteresowań badawczych: antropologia filmu i mediów, kino polskie, edukacja medialna. Autorka monografii: Pomiędzy Gliwicami a Gleiwitz. Przestrzeń kulturowa Gliwic w pisarstwie Horsta Bienka (2013), Topografie i krajobrazy. Filmowy Śląsk (2017). Współredaktorka tomów zbiorowych: Edukacja przez słowo – obraz – dźwięk (2015), Kultury obrazu – tabu – edukacja (2018).
Statystyki
Abstract views: 8PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ilona Copik
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
Inne teksty tego samego autora
- Ilona Copik, Na zakręcie. Krajobraz polskiej transformacji w filmach przełomu lat 80. i 90. , Kwartalnik Filmowy: Nr 105-106 (2019): Kino wobec transformacji ustrojowych
- Ilona Copik, Przemieszczona tożsamość. Kino PRL wobec problemu Ziem Zachodnich , Kwartalnik Filmowy: Nr 116 (2021): Kino i tożsamość społeczna
- Ilona Copik, Śląsk w zmiennym oku kamery – nowe kino powstające w regionie w kontekście filmowego „imaginarium” , Kwartalnik Filmowy: Nr 103 (2018): Młode kino polskie – konfrontacja pokoleń
