Kosmiczna historia NRD

Recenzja książki; materiał recenzowany; zgłoszono: 2025.12.16; zrecenzowano: 2026.01.25; przyjęto: 2026.02.09

Piotr Sitarski

piotr.sitarski@uni.lodz.pl
Uniwersytet Łódzki (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-8868-1477

Abstrakt

Artykuł jest recenzją książki Macieja Peplinskiego Niebyła utopia. Filmowa fantastyka naukowa w Niemieckiej Republice Demokratycznej (2024). Jej autor omawia niezbyt liczny (pięć tytułów), ale interesujący wschodnioniemiecki nurt filmów utopijnych, umieszczając je na tle historii społeczno-politycznej NRD oraz przemian przemysłu filmowego w tym kraju. Główne podejście metodologiczne stanowi analiza kultury produkcji, materiałem badawczym są zaś źródła archiwalne związane z produkcją filmową, same teksty filmowe oraz – w mniejszym stopniu – prasowe ślady recepcji filmów. Prowadzony w książce wywód ukazuje zarówno ambicje ideologiczne i finansowe wschodnioniemieckiego przemysłu filmowego, jak i jego niedostatki, które ostatecznie przyczyniły się do porażki formuły filmów utopijnych. Autor zwraca także uwagę na międzynarodowy wymiar filmów utopijnych – wszystkie one były koprodukcjami, a ich twórcy mieli ambicje (na ogół niespełnione), by ich dzieła stały się zagranicznymi przebojami.


Oświadczenie o konflikcie interesów

Autor nie zgłosił żadnego potencjalnego konfliktu interesów.

Słowa kluczowe:

kino niemieckie, fantastyka naukowa, kino gatunku, koprodukcja

Ciszewska, E. (2025). Sojusznicy z rozsądku. Polska i Czechosłowacja w projekcie socjalistycznego internacjonalizmu filmowego w okresie 1945-1970. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego – Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera. https://doi.org/10.18778/8331-644-4
DOI: https://doi.org/10.18778/8331-644-4   Google Scholar

Gwóźdź, A. (2018). Kino na biegunach. Filmy niemieckie i ich historie (1949-1991). Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
  Google Scholar

Peplinski, M. (2024). Niebyła utopia. Filmowa fantastyka naukowa w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Wrocław: Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy’ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-04-07

Cited By / Share

Sitarski, P. (2026) „Kosmiczna historia NRD”, Kwartalnik Filmowy, (133), s. 182–189. doi: 10.36744/kf.4754.

Autorzy

Piotr Sitarski 
piotr.sitarski@uni.lodz.pl
Uniwersytet Łódzki Polska
https://orcid.org/0000-0001-8868-1477

Doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, filmoznawca i medioznawca; pracuje w Katedrze Filmu i Mediów Audiowizualnych Uniwersytetu Łódzkiego. Zajmuje się badaniem historii praktyk filmowych i historii mediów. Jest m.in. współautorem książki Nowe media w PRL (2020) oraz autorem monografii Sens stylu. O twórczości filmowej Ridleya Scotta (2010).



Statystyki

Abstract views: 86
PDF downloads: 54


Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Sitarski

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.