Niebaśnie. Bolek, Lolek i modernizm techniczny

Piotr Sitarski

piotr.sitarski@uni.lodz.pl
Uniwersytet Łódzki (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-8868-1477

Abstrakt

Cykl filmów o Bolku i Lolku był niezwykle popularny w Polsce i za granicą. W artykule autor dowodzi, że popularność ta wynikała z jego związku z ideami modernizmu technicznego, czyli pozytywnie wartościowanego przekształcania życia i środowiska człowieka, w którym decydującą rolę odgrywa technika. Modernizm techniczny determinował dokonujące się w skali globalnej od połowy XX w. przejście od gospodarki agrarnej do miejskiego społeczeństwa przemysłowego. Wspomniany cykl pozwalał dzieciom odnaleźć się w tym nowym świecie, dostarczając wzorców i narzędzi postępowania. Autor analizuje sposób przedstawiania przestrzeni w relacji do rzeczywistych przemian miejskiej i wiejskiej przestrzeni w Polsce oraz rolę techniki w życiu bohaterów.


Słowa kluczowe:

Bolek i Lolek, polska animacja dziecięca, modernizm techniczny

[bs] (1986). Bolek i Lolek na Dzikim Zachodzie. Filmowy Serwis Prasowy, (610), ss. 2-5.
  Google Scholar

[NN] (1964). Mały Rocznik Statystyczny. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
  Google Scholar

[NN] (1976). Mały Rocznik Statystyczny. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
  Google Scholar

[NN] (2019). World Urbanization Prospects: The 2018 Revision. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. https://population. un.org/wup/publications/Files/WUP2018-Report.pdf
  Google Scholar

[NN] (2003). Historia Polski w liczbach. Tom 1: Państwo. Społeczeństwo. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
  Google Scholar

[PZ] (1983, 23 lutego). Bolkowi i Lolkowi stuknęła dwudziesta wiosna. Kurier Polski, ss. 1-2.
  Google Scholar

Adamczuk, L., Zdaniewicz, W. (red.) (1991). Kościół Katolicki w Polsce 1918-1999. Rocznik statystyczny. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
  Google Scholar

Armata, J. (2008). Animacja dziecięca: nie tylko Bolek i Lolek. W: M. Giżycki, B. Zmudziński (red.), Polski film animowany (ss. 178-195). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Audiowizualne.
  Google Scholar

Bettelheim, B. (1985). Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni (tłum. D. Danek). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. (Publikacja oryginału: 1976).
  Google Scholar

Caillois, R. (1967). Od baśni do „science fiction” (tłum. J. Lisowski). W: R. Caillois, Odpowiedzialność i styl (wybór: M. Żurowski) (ss. 29-65). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  Google Scholar

Gandy, M. (2002). Concrete and Clay: Reworking Nature in New York City. Cambridge – London: MIT Press.
DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/2083.001.0001   Google Scholar

Gorzelak, M. (2010). Polskie rolnictwo w XX wieku. Produkcja i ludność. Warszawa: Szkoła Główna Handlowa.
  Google Scholar

Gumbert, H. (2014). Exploring Transnational Media Exchange in the 1960s. VIEW Journal of European Television History and Culture, 3 (5), ss. 50-59. http://doi. org/10.18146/2213-0969.2014.jethc055
DOI: https://doi.org/10.18146/2213-0969.2014.jethc055   Google Scholar

Iskierko, A. (1969). Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Rozmowa z dyrektorem Jerzym Schönbornem. Ekran, (8), ss. 17-18.
  Google Scholar

Kaliński, J. (1995). Gospodarka Polski w latach 1944-1989. Przemiany strukturalne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
  Google Scholar

Kaszuba, K. (1976, 28 października). Na celuloidach malowani. Zwierciadło, s. 6.
  Google Scholar

Kirkland, E. (2017). Children’s Media and Modernity: Film, Television and Digital Games. Oxford: Peter Lang.
  Google Scholar

Kossakowski, A. (1985). Film animowany. W: R. Marszałek (red.), Historia filmu polskiego, t. 5 (ss. 153-164). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
  Google Scholar

Kossakowski, A. (1994). Film animowany. W: R. Marszałek (red.), Historia filmu polskiego, t. 6 (ss. 282-295). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
  Google Scholar

Leszczyńska, C. (2018). Historia Polski w liczbach. T. 5: Polska 1918-2018. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
  Google Scholar

Majkowski, T. Z. (2013). W cieniu białego drzewa. Powieść fantasy w XX wieku. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  Google Scholar

Malatyńska, M. (1971, 21 lutego). Władysław Nehrebecki. Magazyn Filmowy, s. 10.
  Google Scholar

Matyja, R. (2021). Miejski grunt. 250 lat polskiej gry z nowoczesnością. Kraków: Karakter.
  Google Scholar

Mumford, L. (2012). Mit maszyny, t. 1 (tłum. M. Szczubiałka). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (Publikacja oryginału: 1967)
  Google Scholar

Mumford, L. (2014). Mit maszyny, t. 2 (tłum. M. Szczubiałka). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (Publikacja oryginału: 1970)
  Google Scholar

Nehrebecki, W. (1970). Bolek, Lolek i inne sprawy. Kamera, (3), ss. 9-10.
  Google Scholar

Nowicka, J. (1983). Nie tylko Bolek i Lolek. Ekran, (22), ss. 6-7.
  Google Scholar

Sitarski, P. (2018). Bolek i Lolek: od widowni dziecięcej do systemu rozrywkowego. Rekonesans badawczy. Kultura Popularna, (3), ss. 60-73. https:// doi. org/10.5604/01.3001.0012.7288
DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0012.7288   Google Scholar

Sitkiewicz, P. (2008). Wychowywać czy pouczać? Perswazja i propaganda w polskim animowanym filmie dla dzieci. Panoptikum, (7), ss. 303-310.
  Google Scholar

Sitkiewicz, P. (2011). Tylko dla dzieci. Krótka historia filmów o Bolku i Lolku. Panoptikum, (10), ss. 137-148.
  Google Scholar

Szymańska, D. (2002). Niektóre zagadnienia urbanizacji w Polsce w drugiej połowie XX wieku. W: J. Słodczyk (red.), Przemiany bazy ekonomicznej i struktury przestrzennej miast (ss. 53-69). Opole: Uniwersytet Opolski.
  Google Scholar

Talko, L. K., Vesely, K. (2020). Królowie bajek. Opowieść o legendarnym Studiu Filmów Rysunkowych. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
  Google Scholar

Urbankiewicz, J. (1966, 11 września). Dlaczego Anglicy nie mówią po angielsku. Odgłosy, s. 10.
  Google Scholar

Wąs, C. (2022). Karta ateńska – przegląd problematyki i zagadnienie wkładu polskich architektów. Quart, (1), ss. 53-81.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2023-04-06

Cited By / Share

Sitarski, P. (2023) „Niebaśnie. Bolek, Lolek i modernizm techniczny”, Kwartalnik Filmowy, (121), s. 78–100. doi: 10.36744/kf.1480.

Autorzy

Piotr Sitarski 
piotr.sitarski@uni.lodz.pl
Uniwersytet Łódzki Polska
https://orcid.org/0000-0001-8868-1477

Dr hab., profesor Uniwersytetu Łódzkiego; jest filmoznawcą i medioznawcą; pracuje w Katedrze Filmu i Mediów Audiowizualnych Uniwersytetu Łódzkiego. Zajmuje się badaniem historii praktyk filmowych i historii mediów. Jest m.in współautorem książki Nowe media w PRL (2020) oraz monografii Sens stylu. O twórczości filmowej Ridleya Scotta (2010).



Statystyki

Abstract views: 303
PDF downloads: 371


Licencja

Prawa autorskie (c) 2023 Piotr Sitarski

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.