Między spojrzeniami. Film „Wniebowstąpienie” Larysy Szepitko i tryptyk „Kino” Jurija Rakszy

Marcin Zgliński

zglinsky@wp.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-0662-5306

Abstrakt

Autor omawia tryptyk Jurija Rakszy pt. Kino (1977), który stanowi malarską glosę do filmu Wniebowstąpienie (1976) Larysy Szepitko zrealizowanego na podstawie wojennej powieści Wasila Bykaua. Raksza, odpowiedzialny również za koncepcję wizualną filmu, stworzył alegorię traktującą nie tylko o Wniebowstąpieniu, ale też o fenomenie kina, kondycji artysty, jego wyborach etycznych i estetycznych w obliczu zewnętrznych – głównie politycznych – uwarunkowań. Wielowarstwowe dzieło łączy wiele tropów i odwołuje się bezpośrednio do emocji odbiorcy, wciągając go niejako w świat fundamentalnych dylematów moralnych i egzystencjalnych przez aluzje do wielkiej tradycji religijnej sztuki europejskiej, zarówno tradycji Wschodu, jak i Zachodu.


Słowa kluczowe:

Jurij Raksza, Larysa Szepitko, kino radzieckie, malarstwo radzieckie

Bykow, W. (1973). Sotnikow (tłum. A. Drawicz). Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza.
  Google Scholar

Chałacińska-Wiertelak, H. (1984). Fenomen „Petersburga” Andrieja Biełego. Powieść i esej. Studia Rossica Posnaniensia, 23, ss. 23-29.
  Google Scholar

Chowan’skaja, W. (2004). Łarisa. Wospominanija o rabotie s Łarisoj Szepit’ko na kartinach „Ty i ja”, „Woschożdienije” i „Matiera”. Kinozapiski.ru. http://www.kinozapiski.ru/ru/article/sendvalues/88/
  Google Scholar

Dalle Vacche, A. (1996). Cinema and Painting: How Art Is Used in Film. Austin: University of Texas Press.
  Google Scholar

de Keghel, I. (2005). Ungewöhnliche Perspektiven. Der Zweite Weltkrieg in neueren rußländischen Filmen. Osteuropa, 55 (4), ss. 337-346.
  Google Scholar

Ismael-Simental, E. (2017). Alfred Schnittke and the „Znamiennyi rospev”. W: G. Dixon (red.), Schnittke Studies (ss. 30-58). London – New York: Routledge.
  Google Scholar

Klimov, G., Murzina, M., Płachow, A., Fomina, R. (2008). Elem Klimov. Nesnatoje kino. Moskwa: Chroniker.
  Google Scholar

Olszewskij, W. (1983). Jurij Raksza. W: Jurij Raksza. Żiwopis’, grafika (ss. 5-6). Moskwa: Sowieckij Chudożnik.
  Google Scholar

Quart, B. (1988). Between Materialism and Mysticism: The Films of Larissa Shepitko. Cinéaste, 16 (3), ss. 4-11.
  Google Scholar

Raksza, J. (1987). Otrażenije mira. W: Jurij Raksza. Żiwopis’, grafika, kino, stati (ss. 97-102). Moskwa: Goznak.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2020-11-13

Cited By / Share

Zgliński, M. (2020) „Między spojrzeniami. Film „Wniebowstąpienie” Larysy Szepitko i tryptyk «Kino» Jurija Rakszy”, Kwartalnik Filmowy, (111), s. 221–240. doi: 10.36744/kf.437.

Autorzy

Marcin Zgliński 
zglinsky@wp.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk Polska
https://orcid.org/0000-0002-0662-5306

Historyk sztuki. Absolwent Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, adiunkt w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk, gdzie doktoryzował się i gdzie kieruje Zakładem Zadań Podstawowych Historii Sztuki oraz pełni funkcję redaktora naczelnego Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Jednocześnie nieprzerwanie od 1996 r. wykłada na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w Międzywydziałowej Katedrze Historii i Teorii Sztuki. Zajmuje się badaniami nad sztuką nowożytną oraz XX w., zwłaszcza na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, od 1994 r. nieprzerwanie bierze udział w badaniach terenowych, dokumentacji i inwentaryzacji kościołów oraz klasztorów na terenie Białorusi, a także Litwy, Łotwy i Ukrainy. Pod jego współredakcją ukazały się ostatnio tomy Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce: „Miasto Białystok”, „Powiat białostocki”, „Powiat bielski” i „Powiat radzyński”. Jednocześnie zajmuje się problematyką szeroko pojętej ikonografii muzycznej oraz związków muzyki i sztuk plastycznych. Od początku kariery naukowej ogłosił liczne artykuły dotyczące historycznych organów i prospektów organowych, tym zagadnieniom poświecił pracę magisterską i doktorską, opublikował m. in. książkę Nowożytny prospekt organowy i jego twórcy (2012). Zajmuje się też zagadnieniami wpływu uwarunkowań politycznych i konfesyjnych na ikonografię muzyczną.



Statystyki

Abstract views: 140
PDF downloads: 130


Licencja

Prawa autorskie (c) 2020 Marcin Zgliński

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA