O budowaniu mostów między teorią a praktyką humanistyki w edukacji filmowej


Abstrakt

Autorka podejmuje namysł nad miejscem edukacji filmowej w szerszym kontekście teoretycznym, odwołując się do koncepcji pedagogiki sytuacjonistycznej Tadeusza Sławka oraz osadzając ją w ramach nowej humanistyki. Jako studium przypadku omawia i analizuje wybrane działania z 35-letniej historii Centralnego Gabinetu Edukacji Filmowej. Komentarze do pomysłów Gabinetu autorka odnosi do europejskich strategii edukacji filmowej: wypracowanych przez British Film Institute oraz funkcjonujących we Francji. W zakończeniu artykułu zostało sformułowanych pięć celów edukacji filmowej, które łączyłyby projekty z tego obszaru z kształceniem humanistycznym.


Słowa kluczowe

edukacja filmowa; nowa humanistyka; kształcenie humanistyczne



Bergala, A. (2002). L’hypothèse cinéma. Petit traité de transmission du cinéma à l’école et alleuirs. Paris: Cahiers du cinéma.

Bobiński, W. (2011). Teksty w lustrze ekranu. Okołofilmowa strategia kształcenia literacko-kulturowego. Kraków: Universitas.

Boutin, A. (2019). „École et cinéma”: A National Model for Arts Education in Schools. Film Education Journal, 2 (1), ss. 61-70. https://doi.org/10.18546/FEJ.02.1.05

Budzik, J. H. (2017). Film Education in Cinemas – Determinants and Tendencies. Panoptikum, 25 (18), ss. 157-176. https://doi.org/10.26881/pan.2017.18.10

Budzik, J. H. (2020). Centrum sterowania edukacją filmową. Z Dorotą Gołębiowską, Martą Kasprzak, Anną Kołodziejczak i Jadwigą Mostowską z Centralnego Gabinetu Edukacji Filmowej w Łodzi rozmawia Justyna Hanna Budzik. Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu, (1). http://akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/pleograf/edukacja/21/centrum-sterowania-edukacja-filmowa-z-dorota-golebiowska-marta-kasprzak-anna-kolodziejczak-i-jadwiga-mostowska-z-centralnego-gabinetu-edukacji-filmowej-w-lodzi-rozmawia-justyna-hanna-budzik/725#k3

Budzik, J. H. (2020). Filmoteka Szkolna dla najmłodszych: przewodnik po świecie filmu. W: S. Rogowski, A. Wróblewska (red.), Dystrybucja filmowa. Od kina do streamingu (wyd. 1). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.

Burn, A., Reid M. (2012). Screening Literacy: Reflecting on Models of Films Education in Europe. Nordic Journal of Digital Literacy, 7 (4), ss. 314-324.

Chojna, N. (2013). Jak (wy)edukować widza?. Magazyn Filmowy SFP, (26), ss. 18-23.

Ciszewska, E. (2016). Edukacja filmowa w Polsce – zarys historyczny i stan badań. W: E. Ciszewska, K. Klejsa (red.), Od edukacji filmowej do edukacji audiowizualnej. Teorie i praktyki (wyd. 1, ss. 79-98). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Górecka, D. (2014). Film jako atrakcyjne narzędzie realizacji wymagań podstawy programowej kształcenia ogólnego. W: D. Górecka, D. Gołębiowska (red.), Edukacja filmowa na zajęciach szkolnych i pozaszkolnych. Poradnik dla dyrektorów placówek oświatowych, nauczycieli, wychowawców, edukatorów filmowych (wyd. 1, ss. 2-4). Warszawa: Sieć Kin Studyjnych i Lokalnych Filmoteki Narodowej.

Haratyk, P. (2020). Amatorskie Kluby Filmowe – nieformalna edukacja filmowa okresu PRL. Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu, (1). http://akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/pleograf/edukacja/21/amatorskie-kluby-filmowe-nieformalna-edukacja-filmowa-okresu-prl/714

Jakubowska, M. (2016). Cele edukacji filmowej w Polsce: konteksty instytucjonalne i tendencje rozwojowe. W: E. Ciszewska, K. Klejsa (red.), Od edukacji filmowej do edukacji audiowizualnej. Teorie i praktyki (wyd. 1, ss. 99-116). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kaczmarzyk I. (2010). Opinia o podręczniku Zuzanny Grębeckiej, Iwony Kurz, Małgorzaty Litwinowicz-Droździel, Pawła Rodaka „Człowiek w kulturze. Podręcznik do wiedzy o kulturze (Szkoły ponadgimnazjalne. Zakres podstawowy i rozszerzony)”, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 2006, ss. 247. W: G. Chomicki (red.), Prace komisji PAU do oceny podręczników szkolnych. Tom VIII. http://pau.krakow.pl/podreczniki/tom_viii/tVIII.pdf

Kiciński, A. (2020). Edukacja filmowa w czasach i po epidemii (cz. 2). Sfp.org.pl. https://www.sfp.org.pl/wydarzenia,5,30105,1,1,Edukacja-filmowa-w-czasach-i-po-epidemii-czesc-2.html?fbclid=IwAR2rnMrGdtuQBaPxr-vzWaeHGR26xNS6OQsy5TLnvVJdc9AojjTJGFJFY-U

Kłakówna, Z. A. (2016). Idea reaktywacji ogólnego kształcenia humanistycznego. Zarys. W: P. Kasprzak, Z. A. Kłakówna, P. Kołodziej, A. Regiewicz, J. Waligóra (red.), Edukacja w czasach cyfrowej zarazy (wyd. 1, ss. 136-144). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Koblewska, J. (1976). Współczesne modele edukacji filmowej na świecie. W: J. Masłowska (red.), Modele edukacji filmowej (wyd. 1, ss. 31-78). Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszchniania Kultury.

Konieczna, E. (2016). Uczenie (się) kina. Wstęp do badań nad kompetencjami nauczycieli – edukatorów filmowych. W: E. Ciszewska, K. Klejsa (red.), Od edukacji filmowej do edukacji audiowizualnej. Teorie i praktyki (wyd. 1, ss. 143-160). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kozubek M. (2016). Filmoterapia. Teoria i praktyka. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Latoch-Zielińska, M. (2016). Edukacja filmowa z „Filmoteką Szkolną”. W: B. Myrdzik, I. Morawska, M. Latoch-Zielińska (red.), Przestrzenie rzeczywiste i wyobrażone. Metodyczny wielogłos o różnych przestrzeniach (wyd. 1, ss. 227-237). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Mostowska, J. (2017). Elementarz młodego kinomana. Łódź: Stowarzyszenie Edukacyjno-Kulturalne „Venae Artis”.

Nurczyńska-Fidelska, E., Parniewska, B., Popiel-Popiołek, E., Ulińska, H. (1993). Film w szkolnej edukacji humanistycznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nussbaum, M. C. (2016). Nie dla zysku. Dlaczego demokracja potrzebuje humanistów (tłum. Ł. Pawłowski). Warszawa: Fundacja Kultura Liberalna. (Publikacja oryginału: 2010).

Nycz, R. (2017). Nowa humanistyka w Polsce: kilka bardzo subiektywnych obserwacji, koniektur, refutacji. Teksty Drugie, (1), ss. 18-40. https://doi.org/10.18318/td.2017.1.2

Pabiś-Orzeszyna, M., Fronczkowska, B. i in. (2019). Alfabetyzm filmowy. Raport Narodowego Centrum Kultury Filmowej. Lodzcityoffilm.com. http://lodzcityoffilm.com/wp-content/uploads/2019/12/Alfabetyzm-filmowy.-Raport-NCKF-2.pdf

Rajewicz, D. (2009). Edukacja przez film. Polonistyka, (3), ss. 58-61.

Równy, A. (2016). Dokształcanie i doskonalenie nauczycieli w zakresie edukacji filmowej w Polsce (okres 2010-2015). W: E. Ciszewska, K. Klejsa (red.), Od edukacji filmowej do edukacji audiowizualnej. Teorie i praktyki (wyd. 1, ss. 117-130). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Równy, A. (2018). Dystrybutorzy w służbie edukacji filmowej. Ekrany, (6), ss. 13-17.

Sławek, T. (2017). Edukacja jako tworzenie i podtrzymywanie kultury nadziei. Rocznik Pedagogiczny, (40), ss. 9-24.

Szoska, M. (2019). Trudna obecność. Film w edukacji polonistycznej a interpretacja. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Zabłocka-Skorek, J. (2015). Edukacja filmowa w praktyce. Dobór filmów w Interdyscyplinarnym Programie Edukacji Filmowej „KinoSzkoła” w kontekście recepcji filmu przez młodego widza. W: J. H. Budzik, I. Copik (red.), Edukacja przez słowo – obraz – dźwięk (wyd. 1, ss. 110-138). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Zabłocka-Skorek, J. (2016). Wychowawcza rola filmu w kontekście podstawy programowej szkoły ponadgimnazjalnej. W: E. Ciszewska, K. Klejsa (red.), Od edukacji filmowej do edukacji audiowizualnej. Teorie i praktyki (wyd. 1, ss. 161-196). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Pobierz

Opublikowane : 2020-11-13


Budzik, J. H. (2020) „O budowaniu mostów między teorią a praktyką humanistyki w edukacji filmowej”, Kwartalnik Filmowy, (111), s. 241-257. doi: 10.36744/kf.376.

Justyna Hanna Budzik  budzikjustine@gmail.com
Uniwersytet Śląski  Polska
https://orcid.org/0000-0001-9740-0761

Doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego. Filmoznawczyni i lektorka języka polskiego jako obcego. Autorka książek Filmowe cuda i sztuczki magiczne. Szkice z archeologii kina (2015) oraz Dotyk światła. O zmysłowym doznawaniu kina (2012), współautorka (wraz z A. Tambor) publikacji Polska półka filmowa. Krótkometrażowe filmy aktorskie i animowane w nauczaniu języka polskiego jako obcego (2018). Lektorka języka polskiego w INALCO w Paryżu (2016/2017), laureatka Fulbright Slavic Award na University of Washington w Seattle (2017/2018). Zawodowo i badawczo zajmuje się edukacją medialną oraz glottodydaktyką polonistyczną.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA