Obrazy, zmysły i ciała. O wizualnej dynamice u progu biomediów


Abstrakt

Status oraz strukturę obrazów i wizualności kształtują dziś dwie strategie kulturowe. Pierwsza dotyczy restrukturyzacji sposobów ich postrzegania na skutek zmian w obrębie kulturowej organizacji zmysłów; druga polega na unieważnianiu bądź pomijaniu percepcji zmysłowej oraz łączeniu obrazów bezpośrednio z systemem nerwowym i organami ciała za pomocą biomediów. Celem autora eseju jest przyjrzenie się obu tym strategiom na podstawie teorii mediów i kultury wizualnej proponowanej przez Maurice’a Merleau-Ponty’ego, Johna Bergera, Didiera Anzieu czy Melinę Diaconu. Refleksji towarzyszy charakterystyka wybranych przykładów z twórczości Yvesa Kleina, Björk i Jasona Derulo. Takie zestawienie teorii i praktyk kultury mediów wizualnych skłania do stawiania pytań o przyszłe losy patrzenia, widzenia i zdolności do posługiwania się komunikatami wizualnymi w porządku cyfrowym i sieciowym.


Słowa kluczowe

obraz; media; zmysły; cyfrowość; ciało



Anzieu, D. (1989). The Skin Ego. New Haven: Yale University Press.

Bal, M. (2006). Wizualny esencjalizm i przedmiot kultury wizualnej (tłum. M. Bryl). Artium Quaestiones, (17), ss. 295-385.

Berger, J. (2008). Sposoby widzenia (tłum. M. Bryl). Warszawa: Aletheia.

Breton Le, D. (2017). Sensing the World: An Anthropology of the Senses. London: Bloomsbury Academic.

Cong, L., Wang, Z., Chai, Y., i in. (2017). Rapid Whole Brain Imaging of Neural Activity in Freely Behaving Larval Zebrafish (Danio rerio). Elife, (6:e28158). https://doi.org/10.7554/eLife.28158.002.

Diaconu, M. (2006). Reflections on an Aesthetics of Touch, Smell and Taste. Contemporary Aesthetics. https://contempaesthetics.org/newvolume/pages/article.php?articleID=385#FN6

Hentschel, K. (2014). Visual Cultures in Science and Technology: A Comparative History. Oxford: Oxford University Press.

Johnson, M. (2013). Znaczenie ciała. Estetyka rozumienia ludzkiego (tłum. J. Płuciennik). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Latour, B. (2007). Can We Get Our Materialism Back, Please? Isis: A Journal of the History of Science, 98 (1), ss. 138-142.

Merleau-Ponty, M. (2001). Fenomenologia percepcji (tłum. M. Kowalska, J. Migasiński). Warszawa: Aletheia.

Mitchell, W. J. T. (2018). Image Science: Iconology, Visual Culture, and Media Aesthetics. Chicago: University of Chicago Press.

Morineau, C. (red.) (2006). Yves Klein. Corps, couleur, immatériel. Paris: Éditions du Centre Pompidou.

Sendyka, R. (2011). Antropologia zmysłów. Autoportret, 3 (35), ss. 20-27.

Pobierz

Opublikowane : 2020-11-13


Celiński, P. (2020) „Obrazy, zmysły i ciała. O wizualnej dynamice u progu biomediów”, Kwartalnik Filmowy, (111), s. 6-22. doi: 10.36744/kf.371.

Piotr Celiński  piotr.celinski@umcs.pl
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej  Polska
http://orcid.org/0000-0003-4227-7473

 

Medioznawca, teoretyk mediów cyfrowych, profesor nadzwyczajny w Katedrze Teorii Mediów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Współtwórca wydarzeń kulturalnych i artystycznych. Autor i redaktor książek: Interfejsy. Cyfrowe technologie w komunikowaniu (2010), Kulturowe kody technologii cyfrowych (2011), Mindware. Technologie dialogu (2012), Postmedia. Cyfrowy kod i bazy danych (2013). Współtwórca i członek zarządu Fundacji Instytut Kultury Cyfrowej (www.kulturacyfrowa.org).

 





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu.
Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA