Topografia dróg na „Wyspie”. Pielgrzymka duchowa w filmie Pawła Łungina

Katarzyna Kolman

katarzyna.kolman@gmail.com
Ambasada Królestwa Niderlandów w Warszawie (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-4996-2791

Abstrakt

Autorka artykułu proponuje spojrzenie na Wyspę Pawła Łungina w kategoriach filmu o drodze duchowej realizowanej jako wewnętrzna dyspozycja człowieka, niezależna od zewnętrznych okoliczności. Pielgrzymka pokutna głównego bohatera, będąca efektem nawrócenia, nie odbywa się fizycznie, ale ma miejsce w jego cielesnym i duchowym ogołoceniu, modlitwie, ukierunkowaniu swojego życia na Boga i na drugiego człowieka. Jest jednocześnie pielgrzymką powrotną do samego siebie w doświadczaniu przerastającej bohatera rzeczywistości boskiej immanencji i transcendencji oraz rzeczywistości relacji międzyludzkich. Równolegle drogi duchowe pozostałych bohaterów Wyspy prowadzą do Anatolija, który zmienia ich trajektorię. Świat wewnętrzny i ruch metafizyczny w filmie realizuje się w jego warstwie słownej. Natomiast świat zewnętrzny i ruch fizyczny w jego warstwie obrazowej. To również obraz podróży o charakterze egzystencjalnym, skłaniający do refleksji filozoficznej na temat tożsamości człowieka.


Słowa kluczowe:

Paweł Łungin, kino rosyjskie, duchowość, doświadczenie religijne, transcendencja, sacrum

Buber M., Droga człowieka według nauczania chasydów, tłum. G. Zlatkes, Warszawa 2004.
  Google Scholar

Croissant J., Ciało świątynią piękna, tłum. R. Nehring, D. Adamski, Poznań 2007.
  Google Scholar

Dąb-Kalinowska B., Wstęp w: Ikony, Olszanica 2013.
  Google Scholar

Evdokimov P., Życie duchowe w mieście, tłum. M. Żurowska, Poznań 2011.
  Google Scholar

Evdokimov P., Duch Święty w tradycji prawosławnej, tłum. M. Żurowska, Poznań 2012.
  Google Scholar

Forysewicz B., Katechizm (ojca) Anatolija, czyli człowiek wobec sacrum, w: Sacrum w kinie dekadę później, red. S. J. Konefał, M. Zelent, K. Kornacki, Gdańsk 2013.
  Google Scholar

Grabowski C., Krzysztof Kieślowski’s Decaloque Series. The problem of the protagonists and their self-transcedence, Lublin 1997.
  Google Scholar

Księga Psalmów, tłum. K. Markowki, O. M. Stolarczyk, Poznań 2012.
  Google Scholar

Leleń H., Parę uwag o kategorii świętości z perspektywy nauk humanistycznych. Rekonesans badawczy, w: Święci i świętość w języku, literaturze i kulturze, red. H. Leleń, T. Żurawlew, Kraków 2018.
  Google Scholar

Marczak M., Teologia grzechu i świętości w „Wyspie” Pawła Łungina, w: Kultura wizualna – teologia wizualna, red. W. Kawecki, J. S. Wojciechowski, D. Żukowska-Gardzińska, Warszawa 2011.
  Google Scholar

Michalski K., Eseje o Bogu i śmierci, Warszawa 2014.
  Google Scholar

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia w przekładzie z języków oryginalnych. Opracowanie zespół biblistów polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich. Wyd. 5, Poznań 2007.
  Google Scholar

Ryś G., Moc słowa, Kraków 2016.
  Google Scholar

Ryś G., Wiara z lewej, prawej i bożej strony, Kraków 2016.
  Google Scholar

Sanecka A., Tradycja duchowa chrześcijaństwa wschodniego w filmie Wyspa Pawła Łungina, w: Perspektywa teologiczna w badaniach nad filmem, red. B. Wieczorek, Kraków 2018
  Google Scholar

Sawicki S., Sacrum w literaturze, w: tegoż, Poetyka. Interpretacja. Sacrum, Warszawa 1981.
  Google Scholar

Stinissen W., Człowiek prawdziwy, tłum. J. Iwaszkiewicz, Poznań 2013.
  Google Scholar

Szpulak A., Filmy Pawła Łungina Car i Wyspa wobec duchowej tradycji rosyjskiego prawosławia, w: Sacrum w kinie dekadę później, red. S. J. Konefał, M. Zelent, K. Kornacki, Gdańsk 2013.
  Google Scholar

Śpiewak P., Jom Kipur i Księga Jonasza, „Tygodnik Powszechny” 2019, nr 17-18.
  Google Scholar

Tischner J., Miłość nas rozumie. Rok liturgiczny z księdzem Tischnerem, Kraków 2011.
  Google Scholar

Wodziński C., Kairos, Gdańsk 2010.
  Google Scholar

Wodziński C., Św. Idiota, Gdańsk 2009.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2019-09-30

Cited By / Share

Kolman, K. (2019) „Topografia dróg na «Wyspie». Pielgrzymka duchowa w filmie Pawła Łungina”, Kwartalnik Filmowy, (107), s. 126–144. doi: 10.36744/kf.163.

Autorzy

Katarzyna Kolman 
katarzyna.kolman@gmail.com
Ambasada Królestwa Niderlandów w Warszawie Polska
https://orcid.org/0000-0002-4996-2791

Autorka kończy pracę nad doktoratem poświęconym sacrum i komunikowaniu się w filmie. W kręgu jej zainteresowań naukowych znajdują zagadnienia związane z cielesnością w obrazie filmowym, motywami żydowskimi w kinie oraz współczesne kino tańca. Pracuje jako doradca ds. kultury w Ambasadzie Królestwa Niderlandów.



Statystyki

Abstract views: 233
PDF downloads: 154


Licencja

Prawa autorskie (c) 2019 Katarzyna Kolman

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.