Hermeneutyka audiodeskrypcji w świetle teorii interpretacji filmu

Małgorzata Korycińska-Wegner

mwegner@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-8301-9019

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest spojrzenie na audiodeskrypcję rozumianą jako forma przekładu audiowizualnego i na osobę tłumacza (audiodeskryptora) przez pryzmat głównych założeń hermeneutyki przekładu oraz przedstawienie modelu refleksji nad filmem, który mógłby stanowić narzędzie audiodeskryptora w metodologicznym usystematyzowaniu własnej interpretacji. Od tłumacza jako metaodbiorcy oczekuje się podejścia do filmu jako tekstu, które wykracza poza spontaniczną i nacechowaną subiektywnie interpretację i poddaje film metodologicznie usystematyzowanej refleksji, pozwalającej na zweryfikowanie i zobiektywizowanie owej interpretacji.


Słowa kluczowe:

audiodeskrypcja, hermeneutyka, hermeneutyka przekładu, model interpretacji filmu na potrzeby przekładu

Benecke, B. (2014). Audiodeskription als partielle Translation, Modell und Methode. Berlin: Lit Verlag.
  Google Scholar

Bogucki, Ł., Deckert, M. (red.) (2020). The Palgrave Handbook of Audiovisual Translation and Media Accessibility. Cham: Palgrave Macmillan.
DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-42105-2   Google Scholar

Braun, S., Starr, K. (red.) (2021). Innovation in Audio Description Research. London – New York: Routledge.
DOI: https://doi.org/10.4324/9781003052968   Google Scholar

Bończa Bukowski, P. de (2020). Friedricha Schleiermachera drogi do przekładu. W kręgu problemów języka i komunikacji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  Google Scholar

Bukowski, P., Heydel, M. (red.) (2009). Współczesne teorie przekładu. Antologia. Kraków: Znak.
  Google Scholar

Cercel, L. (2010). Subjektiv und intersubjektiv in der hermeneutischen Übersetzungstheorie. Meta: Research in Hermeneutics, Phenomenology, and Practical Philosophy, 2 (1), ss. 84-104.
  Google Scholar

Chmiel, A., Mazur, I. (2014). Audiodeskrypcja. Poznań: Wydział Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
  Google Scholar

Gadamer, H.-G. (1979). Estetyka i hermeneutyka (tłum. M. Łukasiewicz). W: H.-G. Gadamer, Rozum, słowo, dzieje (ss. 148-159). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  Google Scholar

Gadamer, H.-G. (1993). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej (tłum. B. Baran). Kraków: Inter Esse. (Publikacja oryginału: 1960).
  Google Scholar

Gwóźdź, G. (2016). Translatoryka. Umiejscowienie, rola, kierunki rozwoju, zadania. Zagadnienia naukoznawstwa, 208 (2), ss. 251-274.
  Google Scholar

Helman, A., Ostaszewski, J. (red.) (2007). Historia myśli filmowej. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
  Google Scholar

Korycińska-Wegner, M. (2011). Übersetzer der bewegten Bilder. Audiovisuelle Übersetzung – ein neuer Ansatz. Frankfurt am Main: Peter Lang.
  Google Scholar

Korycińska-Wegner, M. (2016). Między standardami a zaleceniami, czyli dylematy audiodeskryptora. W: B. Walkiewicz, A. Fimiak-Chwiłkowska, J. Woroch (red.), Norma a uzus I. Z zagadnień przekładu specjalistycznego (ss. 177-195). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
  Google Scholar

Koschany, R. (2017). Zamiast interpretacji. Między doświadczeniem kinematograficznym a rozumieniem filmu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
  Google Scholar

Künstler, I., Butkiewicz, U., Więckowski, R. (2012). Audiodeskrypcja – zasady tworzenia. Kulturabezbarier.org. https://kulturabezbarier.org/wp-content/uploads/2019/12/Audiodeskrypcja-zasady-tworzenia.pdf
  Google Scholar

Lohmeier, A.-M. (1996). Hermeneutische Theorie des Films. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
DOI: https://doi.org/10.1515/9783110919684   Google Scholar

Paepcke, F. (1986). Im Übersetzen leben. Übersetzen und Textvergleich. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
  Google Scholar

Piecychna, B. (2019). Rozumienie, dzieje, dialog. O kompetencjach tłumacza w hermeneutyce filozoficznej Hansa-Georga Gadamera. Białystok: Wydawnictwo Prymat.
  Google Scholar

Pisarska, A. (2020). Audiodeskrypcja – sztuka malowania słowem. Trakt.org.pl. http://www.trakt.org.pl/audiodeskrypcja-sztuka-malowania-slowem-agata-pisarska/
  Google Scholar

Seeßlen, G. (2012). Spuren der Liebe in den Filmen von Michael Haneke. W: M. Haneke, Liebe. Das Buch (ss. 173-206). Berlin: Hanser.
  Google Scholar

Siever, H. (2010). Übersetzen und Interpretation. Die Herausbildung der Übersetzungswissenschaft als eigenständige wissenschaftliche Disziplin im deutschen Sprachraum von 1960 bis 2000. Frankfurt am Main: Peter Lang.
DOI: https://doi.org/10.3726/978-3-653-00745-9   Google Scholar

Sontag, S. (1979). Przeciw interpretacji (tłum. M. Olejniczak). Literatura na Świecie, (9), ss. 292-305.
  Google Scholar

Steiner, G. (2000). Po wieży Babel. Problemy języka i przekładu (tłum. O. i W. Kubińscy). Kraków: Universitas. (Publikacja oryginału: 1998).
  Google Scholar

Stolze, R. (1992). Hermeneutisches Übersetzen. Linguistische Kategorien des Verstehens und Formulierens beim Übersetzen. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
  Google Scholar

Stolze, R. (1994). Übersetzungstheorien. Eine Einführung. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
  Google Scholar

Stolze, R. (2003). Hermeneutik und Translation. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
  Google Scholar

Szymańska, B., Strzymiński, T. (2010). Standardy tworzenia audiodeskrypcji do produkcji audiowizualnych. Audiodeskrypcja.org.pl. http://www.audiodeskrypcja.org.pl/standardy-tworzenia-audiodeskrypcji/do-produkcji-audiowizualnych.html
  Google Scholar

Urbańska, M. (2020). Głos filmu: o audiodeskryptorach. Ekrany, 4 (56), ss. 116-120.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-11-02

Cited By / Share

Korycińska-Wegner, M. (2022) „Hermeneutyka audiodeskrypcji w świetle teorii interpretacji filmu”, Kwartalnik Filmowy, (119), s. 153–171. doi: 10.36744/kf.1260.

Autorzy

Małgorzata Korycińska-Wegner 
mwegner@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska
https://orcid.org/0000-0002-8301-9019

Adiunkt w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się badaniem przekładu audiowizualnego, ze szczególnym uwzględnieniem audiodeskrypcji, estetyki mediów i analizy filmowej ukierunkowanej na przekład. Autorka publikacji z zakresu tłumaczenia ruchomych obrazów oraz współorganizatorka konferencji przekładoznawczych. Kierowała międzynarodowym projektem badawczym „Obraz słowem malowany” mającym na celu wymianę myśli między audiodeskryptorami polskimi i niemieckimi (warsztaty praktyczne połączone z cyklem wykładów plenarnych). Ukończyła praktyczny kurs audiodeskrypcji w Narodowym Instytucie Audiowizualnym. Współautorka kilku audiodeskrypcji, które znajdują się w zasobach Ninateki. Obecnie kieruje projektem „Przestrzenie audiodeskrypcji”, którego jednym z celów jest opracowanie zapisów audiodeskrypcyjnych do filmów z zasobów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Owińskach.



Statystyki

Abstract views: 50
PDF downloads: 40


Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Małgorzata Korycińska-Wegner

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (UMOWA LICENCYJNA DO POBRANIA). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.

W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.