„Kaprysy” Niccolò Paganiniego według Henryka Wieniawskiego


Abstrakt

Kaprysy Niccolò Paganiniego – jedne z najbardziej wymagających w literaturze wiolinistycznej utworów – wciąż stanowią wyzwanie dla wielu współczesnych skrzypków. Nie inaczej było w 1820 roku, gdy zostały opublikowane. Dwadzieścia cztery popisowe miniatury niewiele bowiem miały wspólnego z ćwiczebnym charakterem, leżącym u podstaw tego gatunku. Przeciwnie, stanowiły wirtuozowski popis ich twórcy, który miał pozostać niedościgniony.

Kaprysy Paganiniego nie zajmowały ważnego miejsca w repertuarze koncertowym Henryka Wieniawskiego. Były mu jednak dobrze znane. Niezwykle cenne źródło informacji w tym zakresie stanowi egzemplarz Kaprysów przechowywany w bibliotece Conservatoire de Musique w Brukseli, w którym ślad pozostawił po sobie polski skrzypek. Wydanie to stało się przyczynkiem do podjęcia refleksji na temat źródeł młodzieńczej fascynacji Wieniawskiego stylem gry Niccolò Paganiniego – omówiono pokrótce edukację polskiego skrzypka w klasie Josepha Lamberta Massarta w Konserwatorium Paryskim, jego zainteresowanie grą Apolinarego Kątskiego oraz pobyt u Karola Lipińskiego w Dreźnie. Podjęto także wątek kaprysów Paganiniego w pracy pedagogicznej Wieniawskiego w konserwatoriach w Petersburgu i Brukseli. Punkt zasadniczy artykułu stanowi omówienie egzemplarza Kaprysów z Brukseli, zarówno pod względem historii źródła, jak i zakresu ingerencji Wieniawskiego w pierwotną materię wydania. Analiza ta dostarcza nam niezwykle cennej wiedzy na rzadko podejmowany w literaturze przedmiotu temat stylu wykonawczego Henryka Wieniawskiego.


Słowa kluczowe

Henryk Wieniawski; Niccolò Paganini; kaprys; wiolinistyka; XIX wiek



Borer, Philippe. „The Twenty-Four Caprices of Niccolo Paganini. Their Significance for the History of Violin Playing and the Music of the Romantic Era”. Dysertacja doktorska, University of Tasmania, 1995.

Fetis, Francois Joseph. Biographie universelle des musiciens et bibliographie générale de la Musique. T. 5. Bruxelles: Meline, Cans et Compagnie, 1839.

Grigoriew, Władimir. Henryk Wieniawski. Życie i twórczość. Przekł. Iwona Winiarska. Warszawa–Poznań: PWN, 1986.

Illiano, Roberto. „Paganini: A Virtuoso Composer”. W: Henryk Wieniawski and the Bravura Tradition, red. Maciej Jabłoński, Danuta Jasińska, 149–157. Poznań: Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego, PTPN, 2011.

Méthode du Violon par MM. Baillot, Rode, et Kreutzer, Membres du Conservatoire de Musique. Redigée par Baillot. Adoptée par le Conservatoire pour servir a l’Étude dans cet Établissement, Paris: Faubourg, [ok. 1793].

Paganini, Niccolo. 24 Capricci Per Violino solo Composti e Dedicati agli Artisti. Milano: Ricordi [ok. 1820].

Paganini, Niccolo. Vingt-quatre Caprices ou Études pour le Violon. Paris: Richault [ok. 1824].

Stowell, Robin. „Henryk Wieniawski: ≪the true successor≫ of Nicolò Paganini? A Comparative Assessment of the Two Virtuosos with Particular Reference to Their Caprices”. W: Spielpraxis der Saiteninstrumente in der Romantik. Bericht des Symposiums in Bern, 18.–19. November 2006, red. Claudio Bacciagaluppi, Roman Brotbeck, Anselm Gerhard. T. 3, 70–90. Schliengen: Edition Argus, 2011.

Suchowiejko, Renata. Henryk Wieniawski – wirtuoz w świetle XIX-wiecznej prasy. Poznań: Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego, 2011.

Wąsowski, Marcin. „Virtuosity in Caprices by Karol Lipiński and Niccolo Paganini”. W: Henryk Wieniawski and the 19th Century Violin Schools, red. Maciej Jabłoński, Danuta Jasińska, 89–102. Poznań: Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego, 2006.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-30


Chamczyk, E. (2020). „Kaprysy” Niccolò Paganiniego według Henryka Wieniawskiego. Muzyka, 65(4), 3-19. https://doi.org/10.36744/m.656

Ewa Chamczyk 
Uniwersytet Warszawski  Polska
https://orcid.org/0000-0002-8424-7814



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w kwartalniku „Muzyka” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu (umowa licencyjna do pobrania). W przypadku publikacji wersji innej niż ogłoszona drukiem w „Muzyce” należy wyraźnie to zaznaczyć.