Nieznane fakty z biografii (nie tylko) Paderewskiego

Małgorzata Woźna-Stankiewicz

Uniwersytet Jagielloński
https://orcid.org/0000-0002-6788-1768

Abstrakt

Nieznane fakty z biografii Paderewskiego i związanych z nim twórców zostały opisane w szerokim kontekście osobowo-instytucjonalnym z uwypukleniem związków przyczynowo-skutkowych między biograficzno-artystycznymi fenomenami. Udokumentowana źródłowo relacja składa się z dwóch części. W pierwszej - Pobyty Paderewskiego w Krakowie, Kąśnej i Lwowie: 1896–98 – kolejne fragmenty dotyczą krakowskich uroczystości (3 IX 1896 r.) Józefa i Antoniny Szumowskich z udziałem Paderewskiego oraz sprowadzonego przez Edwarda Kerntopfa fortepianu jego rodzinnej firmy, na którym grał wówczas nie tylko Paderewski, ale przedstawiony mu Henryk Melcer, który po raz pierwszy zaprezentował swoją transkrypcje moniuszkowskiej Prząśniczki. Tytuły następnych fragmentów to: pożegnanie Paderewskiego w salonie Żeleńskich 9 IX 1896 r. i jego uczestnicy; lato 1898 r. w Kąśnej i pierwszy zagraniczny przekaz o posiadłości Paderewskiego; Paderewski w salonie Żeleńskiego 27 sierpnia 1898 roku i poznanie „Janka”; „Kantata” Paderewskiego w salonie Żeleńskiego, a wizyta pianisty we Lwowie i Kąśnej w listopadzie 1897 roku. Część druga koncerty Paderewskiego w Wielkiej Brytanii: 1898–99 – obejmuje krótkie tournée pianisty w grudniu 1898, jego udział w pierwszym London Musical Festival 9 V 1899 r. i pofestiwalowe sukcesy między 10 a 16 maja oraz lipcowe występy w salonach londyńskich potentatów, natomiast w końcu listopada 1899 roku recitale przed czwartym tournée amerykańskim.

Słowa kluczowe:

Ignacy Paderewski, Władysław i Helena Górscy, Antonina Adamowska- Szumowska, Józef Szumowski, Tymoteusz Szumowski, Henryk Melcer, Władysław Żeleński, Henryk Opieński, Edward Kerntopf, Kraków, Londyn, Kąśna Dolna, życie muzyczne w XIX wieku

a.s. [Alina Świderska]. „Ze wspomnień o ś.p. Adamowskiej”. Bluszcz 74, nr 38 (1938): 13–14.
  Google Scholar

Atys, Szymon. Moniuszko wirtuozowski. O parafrazach fortepianowych Henryka Melcera-Szczawińskiego, http://meakultura.pl/artykul/moniuszko-wirtuozowski-o-parafrazach-fortepianowych-henryka-melcera-szczawinskiego-2160, dostęp 10 I 2022.
  Google Scholar

Bieńkowski, Adam, opr. Rok Mickiewiczowski. Księga pamiątkowa wydana staraniem Kółka Mickiewiczowskiego we Lwowie. Lwów: Księgarnia H. Altenberga, 1899.
  Google Scholar

Brodsky, Anna. Recollections of a Russian Home. A Musician’s Experiences. London: Sherratt&Hughes, 21914.
  Google Scholar

Chmara-Żaczkiewicz, Barbara. Melcer-Szczawiński Henryk. W: Encyklopedia Muzyczna PWM. Część biograficzna, red. Elżbieta Dziębowska. T. 6, 165–167. Kraków: PWM, 2000.
DOI: https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.18315   Google Scholar

Cowen, Frederic Hymen. My Art and my Friends. London: Edward Arnold, 1913.
  Google Scholar

Cywińska-Rusinek, Joanna. „Twórczość kompozytorska Henryka Opieńskiego w świetle materiałów źródłowych Universitätsbibliothek Basel”, Res Facta Nova 16 (2015): 75–88.
  Google Scholar

Głębocki, Wiesław. „Fabryka fortepianów i pianin firmy «J. Kerntopf i syn»”. Almanach Muzealny 1 (1997): 55–64.
  Google Scholar

Jaczyński, Michał. Recepcja twórczości Władysława Żeleńskiego w latach 1857–1939. Kraków: Musica Iagellonica, 2017.
  Google Scholar

Katalog Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie w roku 1894 pod protektoratem najmiłościwszego cesarza i króla Franciszka Józefa I. Lwów: s. n., 21894.
  Google Scholar

Kotowska-Kachel, Maria. „Świderska Julia Alina”. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 51. Warszawa–Kraków: PAU, 2016.
  Google Scholar

Mazepa, Leszek. Rozmyślania i wspomnienia o Lwowie i Lwowiakach. Lwów: Wydawnictwo „Biblioteka Kuriera Galicyjskiego”, 2011.
  Google Scholar

Miłaszewska, Wanda. Wspominamy. T. 1. Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 1939.
  Google Scholar

Niecks, Frederick. Frederick Chopin, as a Man and Musician. T. 2. London: Novello, 1888.
  Google Scholar

Nossig, Alfred. I.J. Paderewski [1901], przekł. Aleksander Laskowski. Warszawa: Teatr Wielki-Opera Narodowa, 2018.
  Google Scholar

Orman, Elżbieta. „Szumowski Aleksander Jan”. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 49. Warszawa–Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2013–14.
  Google Scholar

Paderewska, Helena. Wspomnienia 1910–1920, opr. Maciej Siekierski, przekł. Ludmiła Bachurska. Warszawa: PIW, 2015.
  Google Scholar

Paderewski, Ignacy Jan. Listy do Ojca i Heleny Górskiej (1872–1924), opr. Małgorzata Perkowska-Waszek, red. Małgorzata Sułek, Justyna Szombara. Warszawa: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2018.
  Google Scholar

Paderewski, Ignacy Jan. Pamiętniki. Spisała Mary Lawton, przekł. Wanda Lisowska, Teresa Mogilnicka. Kraków: PWM, 91961.
  Google Scholar

Perkowska, Małgorzata. Diariusz koncertowy Paderewskiego. Kraków: PWM, 1990.
  Google Scholar

Perkowska-Waszek, Małgorzata. Ignacy Jan Paderewski o sobie. Zarys biografii wzbogacony listami. Kąśna Dolna–Tarnów: Centrum I.J. Paderewskiego, 2004.
  Google Scholar

Perkowska-Waszek, Małgorzata. Paderewski i jego twórczość. Dzieje utworów i rys osobowości kompozytora. Kraków: Musica Iagellonica, 2010.
  Google Scholar

Perkowska-Waszek, Małgorzata, opr. Za kulisami wielkiej kariery. Paderewski w dziennikach i listach Sylwina i Anieli Strakaczów. 1936–1937. Kraków: Musica Iagellonica, 1994.
  Google Scholar

Piątkowska-Pinczewska, Katarzyna. Henryk Melcer-Szczawiński. Życie i twórczość, Kalisz–Poznań: Instytut Pedagogiczno-Artystyczny UAM, 2002.
  Google Scholar

Piber, Andrzej. Droga do sławy. Ignacy Paderewski w latach 1860–1902. Warszawa: PIW, 1982.
  Google Scholar

Płoszewski, Leon, opr. Wyspiański w oczach współczesnych. T. 1. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1971.
  Google Scholar

Poniatowska, Irena, red. Wystawa Powszechna w Paryżu 1900. Autografy kompozytorów polskich. Warszawa: Instytut Adama Mickiewicza, 2016.
  Google Scholar

Pulit, Franciszek. Dom w Ojczyźnie, red. Krzysztof Laskiewicz. Tarnów–Kąśna Dolna: Centrum Paderewskiego, 2001.
  Google Scholar

Pulit, Franciszek. Ignacy Jan Paderewski w Kąśnej Dolnej. Tarnów–Kąśna Dolna: Fundacja I.J. Paderewskiego, 1990.
  Google Scholar

Pulit, Franciszek. Śladami Paderewskiego. Tarnów: Fundacja Paderewskiego, 1993.
  Google Scholar

Pulit, Franciszek. „Związki Paderewskiego z Kąśną Dolną”. W: Warsztat kompozytorski, wykonawstwo, koncepcje polityczne Ignacego Jana Paderewskiego, red. Wojciech Marchwica, Andrzej Sitarz, 85–95. Kraków: Musica Iagellonica, 1991.
  Google Scholar

Raba, Bogusław. Między romantyzmem a modernizmem: twórczość kompozytorska Ignacego Jana Paderewskiego. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2010.
  Google Scholar

Roszkowska, Antonilla. „Z Modlitewnika syberyjskiego”. W drodze 17, nr 2 (1989): 102–103.
DOI: https://doi.org/10.1016/0346-251X(89)90065-1   Google Scholar

Schnür-Pepłowski, Stanisław. Adam Mickiewicz (1798–1833). Lwów: Towarzystwo Pedagogiczne, 1898.
  Google Scholar

Szombara, Justyna. „The Collection in I.J. Paderewski’s Personal Library”. Fontes Artis Musicae 61, nr 1 (2014): 1–20.
  Google Scholar

Śliwkowska, Wiktoria. Zesłańcy polscy w Imperium Rosyjskim w pierwszej połowie XIX wieku. Słownik biograficzny. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 1998.
  Google Scholar

Świderska, Alina. „Trwa, choć przeminęło”. W: Kopiec wspomnień, red. Jan Gintel, 151–202. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1959.
  Google Scholar

Thomason, Geoffrey Edward. Brodsky and his Circle: European Cross-currents in Manchester Chamber Concerts, 1895–1929. Dysertacja doktorska, Manchester Metropolitan University, 2016, https://e-space.mmu.ac.uk, dostęp 10 I 2022.
  Google Scholar

Trynkowski, Jan, Andrzej Woltanowski. „Antonilli Roszkowskiej Modlitewnik syberyjski”. W drodze 17, nr 2 (1989): 104–106.
  Google Scholar

Vogel, Beniamin. Fortepian polski: budownictwo fortepianów na ziemiach polskich od poł. XVIII w. do II wojny światowej. Warszawa: Sutkowski Edition, 1995.
  Google Scholar

Woźna-Stankiewicz, Małgorzata. „Ignacy Jan Paderewski – genialny pianista, wirtuoz-poeta”. W: Muzyka fortepianowa, red. Janusz Krassowski. T. 9, 74–85. Gdańsk: Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, 1998.
  Google Scholar

Wyspiański, Stanisław. Listy do Józefa Mehoffera, Henryka Opieńskiego i Tadeusza Stryjeńskiego, red. Maria Rydlowa. T. 1, cz. 1–2. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1994.
  Google Scholar

Wyspiański, Stanisław. Listy do Lucjana Rydla, opr. Leon Płoszewski, Maria Rydlowa. Cz. 1. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979.
  Google Scholar

Zieziula, Grzegorz. „Kontakty Ferdynanda Hoesicka z rodziną Żeleńskich w świetle wspomnień i korespondencji”. W: Ferdynand Hoesick junior, red. Małgorzata Woźna--Stankiewicz, 60–73. Kraków: Musica Iagellonica, 2020.
  Google Scholar

Zieziula, Grzegorz. „Wstęp”. W: Władysław Żeleński, Goplana. Opera romantyczna w trzech aktach, Partytura orkiestrowa, Wydanie faksymilowe / Romantic opera in Three Acts, Orchestral Score, Facsimile Edition. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2016.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-04-27

Cited By / Share

Woźna-Stankiewicz, M. (2022). Nieznane fakty z biografii (nie tylko) Paderewskiego. Muzyka, 67(1), 96–142. https://doi.org/10.36744/m.1182

Autorzy

Małgorzata Woźna-Stankiewicz 
https://orcid.org/0000-0002-6788-1768

Statystyki

Abstract views: 39
PDF downloads: 23


Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Małgorzata Woźna-Stankiewicz

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w kwartalniku „Muzyka” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu (umowa licencyjna do pobrania). W przypadku publikacji wersji innej niż ogłoszona drukiem w „Muzyce” należy wyraźnie to zaznaczyć.