Rekonstrukcja warstwy słownej pieśni „Słuchaj, co żywo” zapisanej w tabulaturze organowej z Kroż


Abstrakt

W artykule zrekonstruowano warstwę słowną anonimowej trzyczęściowej pieśni Słuchaj co żywo, zamieszczonej bez tekstu w XVII-wiecznej tabulaturze organowej z Kroż, która została opublikowana w formie faksymilowej w serii „Fontes Musicae in Polonia” (Warszawa 2017).

Nie jest to, jakby na pierwszy rzut oka mogło się wydawać, Psalm 49 Słuchaj, słuchaj, co żywo! Wszytki ziemskie kraje, lecz tekst pieśni O Przyjściu Chrystusowym na Sąd zaczynającej się od słów: „Słuchaj, co żywo, sądu straszliwego”, opublikowanej w osiemnastowiecznym Nowo wydanym Kancyonale Pruskim Krzysztofa Haberkanta (Królewiec 1741, wznowiony tam w 1772). Oprócz przedstawienia transkrypcji pieśni i rekonstrukcji jej tekstu, autor rozważa, kto mógł napisać tę kompozycję, sugerując potencjalne przypisanie jej Adamowi z Wągrowca (zm. 1629). Niezależnie od tego, czy uda się kiedyś rozwiązać kwestię autorstwa pieśni, trzeba podkreślić, że za sprawą dokonanej rekonstrukcji warstwy tekstowej pieśni Słuchaj, co żywo repertuar staropolski wzbogaca się o nieznaną dotąd pozycję muzyki wielogłosowej w języku ojczystym, powiększa zarazem szczupły zasób polskojęzycznych
pieśni trzygłosowych.


Słowa kluczowe

XVII wiek; Kroże; tabulatura organowa; pieśń Słuchaj, co żywo; Krzysztof Haberkant; Nowo wydany Kancjonał Pruski; rekonstrukcja; Adam z Wągrowca



Adam z Wągrowca SOCist († 1629). Utwory organowe z intawolatury żmudzkiej (Ms LT-Vn 105-67). Wyd. Irena Bieńkowska. Mirosław Perz. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 1999.

Jasiński, Tomasz. „Staropolskie pieśni nabożne z basso continuo. Zapisane w Gdańsku roku 1765”. Annales Universitatis Maria-Curie Skłodowska, Sectio L, Artes 13, nr 2 (2015): 63–113.

Klavyrinė XVII amžiaus Lietuvos muzika. Lithuanian Keyboard Music of the Seventeenth Century. Wyd. Jūratė Trilupaitienė. Wilno: Lietuvos menotyros šaltiniai, 2004.

Liber Organistarum Collegii Crosensis Societatis Jesu. Wyd. Laima Budzinauskienė, Rasa Murauskaitė. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, 2017 (= Fontes Musicae in Polonia, B/2).

Pobierz

Opublikowane : 2021-04-19


Jasiński, T. (2021). Rekonstrukcja warstwy słownej pieśni „Słuchaj, co żywo” zapisanej w tabulaturze organowej z Kroż. Muzyka, 66(1), 169-179. https://doi.org/10.36744/m.802

Tomasz Jasiński 
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin  Polska
https://orcid.org/0000-0002-5916-6254



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w kwartalniku „Muzyka” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu (umowa licencyjna do pobrania). W przypadku publikacji wersji innej niż ogłoszona drukiem w „Muzyce” należy wyraźnie to zaznaczyć.