„Podróż zimowa” Franza Schuberta w reinterpretacji Barbary Kingi Majewskiej: estetyka i retoryka


Abstrakt

Opublikowana przez wydawnictwo Bôłt Records w 2015 roku płyta Barbara Kinga Majewska and Emilia Sitarz play Franz Schubert „Winterreise” jest jednym z najciekawszych przejawów reinterpretacji wybitnych dzieł muzycznych przeszłości, jakich podejmują się eksperymentujący wykonawcy młodszego pokolenia. Wokalistka Barbara Kinga Majewska (ur. 1982) oraz pianistka Emilia Sitarz (ur. 1978) zaproponowały autorską wersję cyklu pieśni Schuberta, w której odnaleźć można tak typowe dla estetyki postmodernizmu łączenie różnych tradycji i stylistyk, jak również liczne przejawy dekompozycji i autorskiego potraktowania oryginału.

Problematyka artykułu dotyczy analizy i interpretacji płyty oraz oceny rezultatów działań artystek, jednak zagadnienia te zostają podjęte w szerszym kontekście estetycznym i retorycznym. Zastosowane środki artystyczne, a zwłaszcza możliwa do analitycznego wyśledzenia wyrazista koncepcja narracyjno-retoryczna cyklu Schuberta w tej autorskiej wersji, świadczą o chęci stworzenia oryginalnego dzieła, które można rozumieć nie tyle jako aranżację czy cover, ale jako kongenialne przeniesienie ekspresji romantycznego cyklu pieśniowego w krąg współczesnej wrażliwości i estetyki.


Słowa kluczowe

Winterreise; Franz Schubert; Barbara Kinga Majewska; cykl pieśni; reinterpretacja; retoryka



Altmann, Peter. Sinfonia von Luciano Berio: eine analytische Studie. Wien: Universal Edition, 1977.

Barańczak, Stanisław. Wiersze do muzyki Franza Schuberta. Poznań: Wydawnictwo a5, 1994.

Barbara Kinga Majewska and Emilia Sitarz play Franz Schubert „Winterreise”. CD. [b.m.]: Bołt Records, 2015.

Bick, Martina, red. Die Winterreise. 24 melancholische Geschichten zu Franz Schuberts Liederzyklus nach den Gedichten von Wilhem Müller. Hildesheim: Gerstenberg, 2004.

Dahlhaus, Carl. „O dziewiętnastowiecznej ≪muzyce średniej≫”. W: Carl Dahlhaus, Idea muzyki absolutnej, przekł. Antoni Buchner, 470–487. Krakow: PWM, 1988.

Gruhn, Wilfried. „Wider die asthetische Routine: Hans Zenders Version von Schuberts Winterreise”. Neue Zeitschrift für Musik 158, nr 1 (1997): 42–47.

Kamper, Julian. „Materialhaufen: Uwe Raschs multimediale Adaptation der ≪Winterreise≫”. Musiktexte: Zeitschrift für Neue Musik 150 (2016): 25–30.

Krawczyk, Dorota. „Język i gra czyli o muzyce postmodernistycznej”. Muzyka 50, nr 2 (2005): 79–105.

Mianowski, Jarosław, „Topika ≪Winterreise≫ F. Schuberta – między metafizyką a algebrą”, Monochord 2, nr 4 (1994): 19–24.

Nonnemann, Rainer, „Vom Nutzen und Nachteil der Musikhistorie fur das Musikleben: Zur Kritik aktualisierender Interpretation am Beispiel von Hans Zenders Schuberts ≪Winterreise ≫”, Musik und Ästhetik 7, nr 26 (2003): 65–90.

Schubert. Winterreise to Stanisław Barańczak’s Poetry. CD 058. Warszawa: NIFC, 2018.

Suprynowicz, Adam. Pejzaż po zimie, http://www.mwm.nfm.wroclaw.pl/articles/599-pejzaz-po-zimie, dostęp 22 VII 2020.

Suurpää, Lauri. Death in Winterreise: Musico-Poetic Associations in Schubert’s Song Cycle. Bloomington: Indiana University Press, 2014.

Wawrzyńczyk, Rafał. Trzy zimy, https://www.dwutygodnik.com/artykul/6412-trzy-zimy.html, dostęp 22 VII 2020.

Zender, Hans. Schuberts „Winterreise”: eine komponierte Interpretation für Tenor und kleines Orchester. Wiesbaden: Breitkopf & Hartel, 1996.

http://barbarakingamajewska.com, dostęp 22 VII 2020.

http://boltrecords.pl/onas/pl.html, dostęp 22 VII 2020.

https://culture.pl/pl/tworca/barbara-kinga-majewska, dostęp 22 VII 2020.

http://www.kulturalna.warszawa.pl/osoby,1,1576,Micha%C5%82_Libera.html?locale=pl_PL, dostęp 22 VII 2020.

https://www.polmic.pl/index.php?option=com_mwosoby&id=1427&view=czlowiek&lang=pl, dostęp 22 VII 2020.

http://www.sanatoriumdzwieku.pl/pl/artysci/michal-libera, dostęp 22 VII 2020.

https://zaiks.org.pl/1086,0,barbara_kinga_majewska, dostęp 22 VII 2020.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-30


Golianek, R. D. (2020). „Podróż zimowa” Franza Schuberta w reinterpretacji Barbary Kingi Majewskiej: estetyka i retoryka. Muzyka, 65(4), 69-83. https://doi.org/10.36744/m.660

Ryszard Daniel Golianek 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  Polska
https://orcid.org/0000-0002-3775-0732



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w kwartalniku „Muzyka” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu (umowa licencyjna do pobrania). W przypadku publikacji wersji innej niż ogłoszona drukiem w „Muzyce” należy wyraźnie to zaznaczyć.