Błąd Epimeteusza? Teatr w sieci technik i technologii

Artur Duda

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
https://orcid.org/0000-0002-2522-6888

Abstrakt

Artykuł stanowi prezentację najnowszej książki Williama B. Worthena Shakespeare, Theatre, Technicity (Cambridge, 2020), która jest próbą refleksji nad teatrem inscenizującym Shakespeare’a w epoce dominacji mediów cyfrowych. Praca znanego szekspirologa stanowi ważny głos w dyskusji nad teatrem jako hipermedium, czyli medium sięgającym po inne media, aby ustanowić swoją historyczną wersję w danej epoce. Koncepcja Worthena znajduje zakotwiczenie nie tylko w teoriach medioznawców, lecz nade wszystko w filozofii Bernarda Stieglera, który ujmuje człowieka jako istotę techniczną posługującą się materialno-technicznymi protezami (prostheses), aby przekroczyć własne bycie ku śmierci i móc istnieć poza uwarunkowaniami czysto biologicznymi. Jednym z istotnych argumentów Worthena za tym, aby uznać teatr za hipermedium, jest obszerna analiza praktyk, mitów i dylematów związanych z rekonstrukcją tradycyjnego teatru elżbietańskiego, które definiuje jako praktyki remediacyjne.

Słowa kluczowe:

teatr elżbietański, teatr jako medium, rekonstrukcja teatru, performatyka, medioznawstwo, Bernard Stiegler

Armand, Louis, and Arthur Bradley, eds. Technicity. Praha: Litteraria Pragensia, 2006.
  Google Scholar

Barba, Eugenio, and Nicola Savarese. The Five Continents of Theatre: Facts and Legends about the Material Culture of the Actor. Leiden: Brill, 2019.
DOI: https://doi.org/10.1163/9789004392939   Google Scholar

Baudrillard, Jean. „Precesja symulakrów”. Tłumaczenie Tadeusz Komendant. W: Postmodernizm: Antologia przekładów, redakcja Ryszard Nycz. Kraków: Baran i Suszczyński, 1996.
  Google Scholar

Bradley, Arthur. „Originary Technicity? Technology and Anthropology”. In Armand and Bradley, Technicity, 78–100.
  Google Scholar

Carlson, Marvin. The Haunted Stage: The Theatre as Memory Machine. Ann Arbor: University of Michigan Press, 2003.
  Google Scholar

Duda, Artur. Teatr realności: O iluzji i realności w teatrze współczesnym. Gdańsk: słowo obraz/ terytoria, 2006.
  Google Scholar

Kubikowski, Tomasz. Siedem bytów teatralnych: O fenomenologii sztuki scenicznej. Warszawa: Wydawnictwo Krąg, 1994.
  Google Scholar

Marx, Peter W. Ein theatralisches Zeitalter: Bürgerliche Selbstinszenierungen um 1900. Tübingen: Francke Verlag, 2008.
  Google Scholar

Platon. „Protagoras”. W: Dialogi. Tom 1. Tłumaczenie Władysław Witwicki. Kęty: Wydawnictwo Antyk, 1999.
  Google Scholar

Raszewski, Zbigniew. Teatr w świecie widowisk: Dziewięćdziesiąt jeden listów o naturze teatru. Warszawa: Wydawnictwo Krąg, 1991.
  Google Scholar

Roach, Joseph. Cities of the Dead: Circum-Atlantic Performance. New York: Columbia University Press, 1996.
  Google Scholar

Stiegler, Bernard. Technics and Time. Vol. 1. The Fault of Epimetheus. Translated by Richard Beardsworth and George Collins. Stanford: Stanford University Press, 1998.
DOI: https://doi.org/10.1515/9781503616738   Google Scholar

Stiegler, Bernard. Technics and Time. Vol. 2. Disorientation. Translated by Stephen Barker. Stanford: Stanford University Press, 2009.
  Google Scholar

Stiegler, Bernard. Technics and Time. Vol. 3. Cinematic Time and the Question of Malaise. Translated by Stephen Barker. Stanford: Stanford University Press, 2011.
  Google Scholar

Worthen, William B. Shakespeare, Technicity, Theatre. Cambridge: Cambridge University Press, 2020.
DOI: https://doi.org/10.1017/9781108628464   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-02-25

Cited By / Share

Duda, A. (2022) „Błąd Epimeteusza? Teatr w sieci technik i technologii”, Pamiętnik Teatralny, 71(1), s. 121–137. doi: 10.36744/pt.922.

Autorzy

Artur Duda 
https://orcid.org/0000-0002-2522-6888

Artur Duda - teatrolog, performatyk, profesor uniwersytetu w Instytucie Nauk o Kulturze UMK w Toruniu. Członek Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych, Gesellschaft für Theaterwissenschaft (grupa robocza Theatergeschichte/Historiographie) i IFTR. Stały współpracownik Centrum Badania Teatru Europy Wschodniej powołanego przy Akademii Teatralnej w Szanghaju w 2018. Zajmuje się problemami teorii dra­matu i teatru: relacją między tekstem dramatu a jego inscenizacją, estetyką teatru współczesnego, w szczególności polskiego (dzieje teatru w Toruniu), litewskiego i niemieckiego, oraz badaniami z zakresu performatyki. Autor książek Teatr realności (2006), Performans na żywo jako medium i obiekt mediatyzacji (2011), Reżyserskie strategie inscenizacji dzieła literackiego (2017), Teatr w Toruniu 1904-1944. Opowieść performatyczna (2020).



Statystyki

Abstract views: 114
PDF downloads: 103


Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Artur Duda

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.