W okamgnieniu: Studium katastrof/y

Piotr Fereński

doi:10.36744/k.4431

W okamgnieniu

Studium katastrof/y

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 27.04.2025, Decyzja redakcji 25.11.2025

Piotr Jakub Fereński

qubanez@gmail.com
Instytut Kulturoznawstwa, Uniwersytet Wrocławski (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-5314-4356

DOI: https://doi.org/10.36744/k.4431

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę katastrof w ujęciu globalnym, wspólnotowym i egzystencjalnym. Analizując refleksje Paula Virilio, Jean-Pierre’a Dupuy i Jean-Luca Nancy’ego, autor wskazuje na katastrofę jako zjawisko strukturalnie wpisane w nowoczesność i dynamikę rozwoju technologicznego. Omawia medializację katastrof oraz ich wpływ na zbiorową wyobraźnię i porządek społeczny, akcentując rolę communitas w chwilach przejściowych. W wymiarze egzystencjalnym katastrofa ukazywana jest jako radykalne doświadczenie rozpadu dotychczasowego świata. Tekst proponuje także nowe ramy etyczne dla myślenia o katastrofach w epoce globalnych ryzyk.

Słowa kluczowe:

kataklizm, trzęsienie ziemi, tsunami, powódź, communitas

Bibliografia

Caparrós M., Ñameryka, Wydawnictwo Literackie 2023
Google Scholar

Crutzen P. J., Birks J. W., The Atmosphere After a Nuclear War: Twilight at Noon, „Ambio”, 1982
Google Scholar

Dupuy J.-P., A Short Treatise on the Metaphysics of Tsunamis, trans. by M. B. DeBevoise, Michigan State University Press, 2015
Google Scholar

Latour B., Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci, tłum. K. Abriszewski, A. Derra, Universitas 2010
Google Scholar

Marquard O., Apologia przypadkowości, przeł. K. Krzemieniowa. Oficyna naukowa N, 1994
Google Scholar

Nancy J.-L., After Fukushima, The Equivalence of Catastrophes, trans. by Ch. Mandell. Fordham University Press, 2015
Google Scholar

McKenzie J., The liminal-norm, „The Performance Studies Reader”, 2004
Google Scholar

Stothers Richard B., Mystery cloud of AD 536, „Nature”, vol. 307, 1984
Google Scholar

Szerszeń Tomasz, Być gościem w katastrofie. Czarne, 2024
Google Scholar

Szerszeń Tomasz, Wszystkie wojny świata. słowo/obraz terytoria, 2021
Google Scholar

Thum Georg, Obce miasto. Wrocław 1945 i potem. Via Nova, 2007
Google Scholar

Turner Victor, Liminalność i communitas, w Badanie kultury, red. M. Kempny, E. Nowicka. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004
Google Scholar

Virilio P., Wypadek pierwotny, przeł. K. Szeżyńska-Maćkowiak. Sic!, 2007
Google Scholar

Pobierz

Opublikowane

2026-02-03

Cited By / Share

Fereński, P. (2026) „W okamgnieniu: Studium katastrof/y”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 351(4), s. 46–57. doi: 10.36744/k.4431.

Autorzy

Piotr Jakub Fereński
qubanez@gmail.com
Instytut Kulturoznawstwa, Uniwersytet Wrocławski Polska
https://orcid.org/0000-0001-5314-4356

Piotr Jakub Fereński – kulturoznawca i historyk idei. Zajmuje się historią i filozofią kultury, kulturą wizualną i studiami miejskimi. Jest też teoretykiem i krytykiem sztuki oraz kuratorem wystaw. W szczególności interesuje go etyczny oraz estetyczny wymiar sporów o kształt współczesnych wspólnot lokalnych, narodowych i globalnych. Prowadzi badania nad strategiami radzenia sobie z pamięcią o okresie XX-wiecznych dyktatur między innymi w Chile, Argentynie, Niemczech, Ukrainie, Rumunii i Albanii.