Nekroekfraza
Widoki wojny i słowa
Katarzyna Bojarska
kbojarska1@swps.edu.plUniwersytet SWPS (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-7872-5763
Abstrakt
Artykuł analizuje książkę artystyczną autorstwa fotografów Olivera Chanarina i Adama Broomberga, zatytułowaną War Primer 2 (2011), jako performatywny gest ponownego wystawienia dzieła Bertolta Brechta Kriegsfibel (1955). Analiza, oparta na koncepcji nekropolityki Achille’a Mbembego, wykorzystuje pojęcie nekrofrazji (specyficznej praktyki ekfrazy w czasach współczesnej ekstremalnej polityki śmierci i jej toksycznej obecności wizualnej). Esej opowiada się za specyficzną formą świadczenia i dawania zeznań, która przejawia się w tej nekroekfrazyjnej praktyce, dzięki której historia zostaje zaktualizowana, a relacje współczesnych z przeszłością zmaterializowane. Interwencje artystów, oparte na performatywnym wykorzystaniu archiwów i dziedzictwa politycznego terroru i przemocy wojennej, aktywują i aktualizują to, co minęło lub należało do przeszłości.
Słowa kluczowe:
Bertolt Brecht, elemetnarz wojny, obrazy wojny i przemocy, nekropolityka, nekroekfrazaBibliografia
Alizadeh, Ali. „‘Daring, Unusual Things’: Bertolt Brecht’s Photo-Epigrams as Poetic Inventions”, Humanities 8, 2019 no. 2; https://doi.org/10.3390/h8020073
Google Scholar
Bassett, Jane, Peggy Fogelma, Looking at European Sculpture: A Guide to Technical Terms. Getty Museum, 1997
Google Scholar
Batchen, George, et al. eds. Picturing Atrocity – Photography in Crisis, Reaction, 2012.
Google Scholar
Brecht, Bertolt. War Primer, ed. John Willett, Verso 2017.
Google Scholar
Broomberg, Adam and Oliver Chanarin, War Primer 2, MACK 2018.
Google Scholar
Broomberg, Adam and Oliver Chanarin, Interviewed by Sarah James https://photoworks.org.uk/adam-broomberg-and-oliver-chanarin-war-primer-2-interviewed-by-sarah-james/
Google Scholar
Buckley, Bernadette. „The Politics of Photobooks: From Brecht’s War Primer (1955) to Broomberg & Chanarin’s War Primer 2 (2011)”, Humanities 2018, 7, 34; doi:10.3390/h7020034, https://www.mdpi.com/2076-0787/7/2/34
Google Scholar
Susan Buck-Morss, Estetyka i anestetyka: esej Waltera Benjamina o dziele sztuki przemyślany na nowo, przeł. Adam Lipszyc. „Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej” nr 20. https://www.pismowidok.org/pl/archiwum/2018/20-odmuzealnienie/estetyka-i-anestetyka
Google Scholar
Coombes, Justin, Secondary Targets: Adam Broomberg and Oliver Chanarin’s War Primer 2 in the light of recent scholarship on ekphrasis and conceptual art, War Primer 2, MACK online ed. pp. 168-179.
Google Scholar
Dziadek, Adam. Obrazy i wiersze. Z zagadnień interferencji sztuk w polskiej poezji współczesnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004.
Google Scholar
Evans, David Brecht’s War Primer: the “photo–epigram” as poor monument, in: War Primer 2, MACK online ed. pp. 204-216.
Google Scholar
Kuhn, Tom. Beyond Death: Brecht’s Kriegsfibel and the Uses of Tradition, in The Brecht Yearbook 32, ed. Stephen Brockmann, Madison WI: University of Wisconsin Press 2007
Google Scholar
Long, J. J., „Paratekstualna obfitość. Fotografia i tekst w Elementarzu wojennym Bertolta Brechta”, przeł. Adam Lipszyc, „Teksty Drugie” 2013, nr 4
Google Scholar
Mitchell, W.J.T. Cloning Terror. The War of Images, 9/11 to the Present. The University Of Chicago Press, 2011.
Google Scholar
Mbembe, Achille. Polityka wrogości. Nekropolityka, przełożyły Urszula Kropiwiec i Katarzyna Bojarska, Karakter, Kraków 2018
Google Scholar
Sajewska, Dorota. Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2016.
Google Scholar
Skinner, Sam. Split/Subject – Notes on War Primer 2, in: War Primer 2, online version, pp. 262-293
Google Scholar
Sontag, Susan. Widok cudzego cierpienia. Przeł. Sławomir Magala. Karakter, Kraków 2010.
Google Scholar
Stallabrass, Julian “Negative Dialectics in the Google Era: A Conversation with Trevor Paglen”, October. Vol. 138, Digital Art (Fall 2011), pp. 3-14.
Google Scholar
Steyerl, Hito, W obronie nędznego obrazu, przeł. Łukasz Zaremba, „Konteksty” 2013, nr 3
Google Scholar
Wark, McKenzie, A Hacker Manifesto [Version 4.0] 2004. Available online: https://theanarchistlibrary.org/library/mckenzie-wark-a-hacker-s-manifesto
Google Scholar
Autorzy
Katarzyna Bojarskakbojarska1@swps.edu.pl
Uniwersytet SWPS Polska
https://orcid.org/0000-0001-7872-5763
Katarzyna Bojarska – adiunktka w katedrze kulturoznawstwa Uniwersytetu SWPS, kierowniczka Centrum Porównawczych Badań Kultur Pamięci. Współzałożycielka i redaktorka pisma naukowego „Widok. Teorie i Praktyki of Kultury Wizualnej”. Autorka tekstów i przekładów zainteresowana relacjami sztuki, literatury, pamięci i psychoanalizy. Tłumaczka książek Michaela Rothberga i Ernsta van Alphena. Autorka książki Wydarzenia po Wydarzeniu: Białoszewski – Richter – Spiegelman (2012), współredaktorka Knowledge in the Shadow of Catastrophe. Key Thinkers of Polish Humanities in the Post-War Era (2024). Stypendystka Fulbrighta i Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Realizowała granty badawcze ze środków NPRH, NCN i Horizon2020.
Statystyki
Abstract views: 0PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 katarzyna bojarska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Inne teksty tego samego autora
- Katarzyna Bojarska, Wojna. Kobiece spojrzenie. , Konteksty. Polska Sztuka Ludowa: Tom 343 Nr 4 (2023): Ukraińskie pejzaże: rekonstrukcje. Wojna, sztuka, dekolonizacja
