Nekroekfraza: Widoki wojny i słowa

Katarzyna Bojarska

doi:10.36744/k.4689

Necroekphrasis

Views of War and Word

Peer-reviewed article, Submitted 17.10.2025, Accepted 26.11.2025

Katarzyna Bojarska

kbojarska1@swps.edu.pl
Uniwersytet SWPS (Poland)
https://orcid.org/0000-0001-7872-5763

DOI: https://doi.org/10.36744/k.4689

Abstract

The article discusses War Primer 2 (2011), an art book by photographers Oliver Chanarin and Adam Broomberg, as a performative gesture of a new staging of Bertolt Brecht’s Kriegsfibel (1955). The analysis, following Achille Mbembe’s concept of necropolitics, applies the concept of necrophrasis (a specific practice of ekphrasis at the time of contemporary extreme policies of death and their toxic visual presence). The essay supports a specific form of witnessing and testifying, which manifests itself in this necroecphrastic practice whereby history is actualized and contemporaries’ relation to the past becomes materialized. The artists’ interventions, based on a performative use of archives and the legacy of political terror and wartime violence, activate and actualize that which is the past or belonged to the latter.

Keywords:

Bertolt Brecht, war primer, atrocity images, necropolitics, necroekphrasis

References

Alizadeh, Ali. „‘Daring, Unusual Things’: Bertolt Brecht’s Photo-Epigrams as Poetic Inventions”, Humanities 8, 2019 no. 2; https://doi.org/10.3390/h8020073
Google Scholar

Bassett, Jane, Peggy Fogelma, Looking at European Sculpture: A Guide to Technical Terms. Getty Museum, 1997
Google Scholar

Batchen, George, et al. eds. Picturing Atrocity – Photography in Crisis, Reaction, 2012.
Google Scholar

Brecht, Bertolt. War Primer, ed. John Willett, Verso 2017.
Google Scholar

Broomberg, Adam and Oliver Chanarin, War Primer 2, MACK 2018.
Google Scholar

Broomberg, Adam and Oliver Chanarin, Interviewed by Sarah James https://photoworks.org.uk/adam-broomberg-and-oliver-chanarin-war-primer-2-interviewed-by-sarah-james/
Google Scholar

Buckley, Bernadette. „The Politics of Photobooks: From Brecht’s War Primer (1955) to Broomberg & Chanarin’s War Primer 2 (2011)”, Humanities 2018, 7, 34; doi:10.3390/h7020034, https://www.mdpi.com/2076-0787/7/2/34
Google Scholar

Susan Buck-Morss, Estetyka i anestetyka: esej Waltera Benjamina o dziele sztuki przemyślany na nowo, przeł. Adam Lipszyc. „Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej” nr 20. https://www.pismowidok.org/pl/archiwum/2018/20-odmuzealnienie/estetyka-i-anestetyka
Google Scholar

Coombes, Justin, Secondary Targets: Adam Broomberg and Oliver Chanarin’s War Primer 2 in the light of recent scholarship on ekphrasis and conceptual art, War Primer 2, MACK online ed. pp. 168-179.
Google Scholar

Dziadek, Adam. Obrazy i wiersze. Z zagadnień interferencji sztuk w polskiej poezji współczesnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004.
Google Scholar

Evans, David Brecht’s War Primer: the “photo–epigram” as poor monument, in: War Primer 2, MACK online ed. pp. 204-216.
Google Scholar

Kuhn, Tom. Beyond Death: Brecht’s Kriegsfibel and the Uses of Tradition, in The Brecht Yearbook 32, ed. Stephen Brockmann, Madison WI: University of Wisconsin Press 2007
Google Scholar

Long, J. J., „Paratekstualna obfitość. Fotografia i tekst w Elementarzu wojennym Bertolta Brechta”, przeł. Adam Lipszyc, „Teksty Drugie” 2013, nr 4
Google Scholar

Mitchell, W.J.T. Cloning Terror. The War of Images, 9/11 to the Present. The University Of Chicago Press, 2011.
Google Scholar

Mbembe, Achille. Polityka wrogości. Nekropolityka, przełożyły Urszula Kropiwiec i Katarzyna Bojarska, Karakter, Kraków 2018
Google Scholar

Sajewska, Dorota. Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2016.
Google Scholar

Skinner, Sam. Split/Subject – Notes on War Primer 2, in: War Primer 2, online version, pp. 262-293
Google Scholar

Sontag, Susan. Widok cudzego cierpienia. Przeł. Sławomir Magala. Karakter, Kraków 2010.
Google Scholar

Stallabrass, Julian “Negative Dialectics in the Google Era: A Conversation with Trevor Paglen”, October. Vol. 138, Digital Art (Fall 2011), pp. 3-14.
Google Scholar

Steyerl, Hito, W obronie nędznego obrazu, przeł. Łukasz Zaremba, „Konteksty” 2013, nr 3
Google Scholar

Wark, McKenzie, A Hacker Manifesto [Version 4.0] 2004. Available online: https://theanarchistlibrary.org/library/mckenzie-wark-a-hacker-s-manifesto
Google Scholar

Download

pdf (Język polski)

Published

2026-02-03

Cited by

Bojarska, K. (2026) “Necroekphrasis: Views of War and Word”, Konteksty, 351(4), pp. 91–100. doi: 10.36744/k.4689.

Authors

Katarzyna Bojarska
kbojarska1@swps.edu.pl
Uniwersytet SWPS Poland
https://orcid.org/0000-0001-7872-5763

Katarzyna Bojarska – adiunktka w katedrze kulturoznawstwa Uniwersytetu SWPS, kierowniczka Centrum Porównawczych Badań Kultur Pamięci. Współzałożycielka i redaktorka pisma naukowego „Widok. Teorie i Praktyki of Kultury Wizualnej”. Autorka tekstów i przekładów zainteresowana relacjami sztuki, literatury, pamięci i psychoanalizy. Tłumaczka książek Michaela Rothberga i Ernsta van Alphena. Autorka książki Wydarzenia po Wydarzeniu: Białoszewski – Richter – Spiegelman (2012), współredaktorka Knowledge in the Shadow of Catastrophe. Key Thinkers of Polish Humanities in the Post-War Era (2024). Stypendystka Fulbrighta i Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Realizowała granty badawcze ze środków NPRH, NCN i Horizon2020.