Z nurtem i pod prąd

Wokół “Waterlog” Rogera Deakina

Artykuł recenzowany, Nadesłano 2.09.2025, Decyzja redakcji 24.10.2025

Justyna Chmielewska

justyna.chmielewska@ispan.pl
Instytut Sztuki PAN (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-3849-3114

Abstrakt

W tekście przybliżam czytelnikom postać Rogera Deakina oraz jego debiutancką książkę Waterlog (1999), będącą zapisem szeregu pływackich wypraw po różnych zakątkach Wielkiej Brytanii i uważaną dziś za jeden z tekstów kanonicznych dla brytyjskiego nurtu New Nature Writing. Staram się wydobyć z Waterlog wątki zbliżające tę książkę do rozwijanego dziś antropologicznego namysłu nad relacjami ludzi z wodą oraz, szerzej, do tak zwanej błękitnej humanistyki. Jednym z przewodników po świecie Deakina jest dla mnie Robert Macfarlane – przyjaciel autora Waterlog i w pewnym sensie kontynuator jego spuścizny refleksyjnego, a zarazem zaangażowanego (i często radosnego) przyrodopisania.



Słowa kluczowe:

Roger Deakin, Waterlog, New Nature Writing, błękitna antropologia, woda

Barkham Patrick, The Swimmer. The Wild Life of Roger Deakin, Penguin, London 2024.
  Google Scholar

Bobkowski Andrzej, Szkice piórkiem, Wydawnictwo CiS, Warszawa–Stare Groszki 2014.
  Google Scholar

Deakin Roger, Waterlog. A Swimmer’s Journey Through Britain, Vintage Classics, London 2024 [oryg. Chatto & Windus, London 1999].
  Google Scholar

–––, Notes from the Walnut Tree Farm, red. Terence Blacker, Alison Hastie, Hamish Hamilton, London 2008.
  Google Scholar

–––, Wildwood: A Journey Through Trees, opr. Robert MacFarlane, Octavia Reeve, Simon Prosser, Alison Hastie i Terence Blacker, Hamish Hamilton, London 2008.
  Google Scholar

Halemba Agnieszka, Maria Dębińska, Joanna Mroczkowska, Łukasz Smyrski, Wstęp. Antropologia więcej-niż-ludzka, „Etnografia Polska” 2022, t. LXVI, z. 1–2.
  Google Scholar

„Granta” 2008, nr 102, numer specjalny New Nature Writing, red. Jason Cowley.
  Google Scholar

Laing Olivia, Hymn to land and freedom, „The Guardian”, 16.11.2008; www.theguardian.com/books/2008/nov/16/biography-memoir-naturalist-deakin-review, dostęp: 30.08.2025.
  Google Scholar

Lilley Deborah, New British Nature Writing, [w:] Oxford Handbook Topics in Literature, Oxford Academic 2013 [online edition]; https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199935338.013.155, dostęp 30.08.2025.
  Google Scholar

Mabey Richard, Nature Cure, University of Virginia Press, Charlottesville 2007.
  Google Scholar

Macfarlane Robert, Szlaki. Opowieści o wędrówkach, przeł. Jacek Konieczny, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2018.
  Google Scholar

–––, Dzikie miejsca, przeł. Katarzyna Bażyńska-Chojnacka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2024.
  Google Scholar

–––, Is a River Alive?, Hamish Hamilton, London 2025.
  Google Scholar

Owczarska Małgorzata, Iwona Wagner, Języki wody – dialog, „Przegląd Kulturoznawczy” 2021, t. 48, nr 2.
  Google Scholar

Robiński Adam, Hajstry. Krajobraz bocznych dróg, Czarne, Wołowiec 2020.
  Google Scholar

–––, Pamiętaj o rzekach, „Dwutygodnik” 2019, nr 268, www.dwutygodnik.com/artykul/8545-pamietaj-onbsprzekach.html, dostęp: 3.08.2025.
  Google Scholar

Smith Jos, The New Nature Writing, Bloomsbury Academic, London 2017.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-02-03

Cited By / Share

Chmielewska, J. (2026) „Z nurtem i pod prąd: Wokół “Waterlog” Rogera Deakina”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 351(4), s. 69–76. doi: 10.36744/k.4612.

Autorzy

Justyna Chmielewska 
justyna.chmielewska@ispan.pl
Instytut Sztuki PAN Polska
https://orcid.org/0000-0003-3849-3114

Justyna Chmielewska – antropolożka, turkolożka, redaktorka. Od 2007 roku związana z redakcją „Kontekstów”. Autorka artykułów, recenzji i fotoesejów publikowanych między innymi w „Kontekstach”, „Nowych Książkach”, „Notesie na 6 Tygodni”, „Widoku”, „Dzienniku Opinii”, „(op.cit.,)” i „Kulturze Liberalnej”.



Statystyki

Abstract views: 0
PDF downloads: 0


Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Justyna Chmielewska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Creative Commons Uznanie autorstwa