The Life and Work of Łukasz Porębski (1594–1637). New Findings and Research Perspectives

peer-reviewed article

Kinga Zięba

kingazieba579@gmail.com
Doctoral School in the Humanities, Jagiellonian University (Poland)
https://orcid.org/0000-0002-7113-559X

Abstract

The article is devoted to the painter Łukasz Porębski, originally from Bydgoszcz, who worked in Cracow between ca. 1615 and 1637. Although his name appears in studies on painting in the Commonwealth of Poland and Lithuania in the first half of the 17th century, his work has so far not been analysed in depth. The aim of the article is to revise the data provided in specialist literature. A re-examination of the archives has made it possible to amend the painter’s biography and supplement it with hitherto unknown information concerning his professional activity and the graphic prototypes he applied in his work. Features of Porębski’s individual style have been determined on the basis of a stylistic analysis of works confirmed to be by his hand, allowing us to verify existing attributions, propose new ones and reject works erroneously ascribed to Porębski, some of which were linked to Tommaso Dolabella or Wojciech Podkora.


Keywords:

Łukasz Porębski, 17th-century painting, graphic prototypes, Cracow, the Corpus Christi Church in Cracow, Tomasz Dolabella, Wojciech Podkora

Amadio, Sonia. „Artisti famosi e nomi senza opere nella parrocchia di Sant’Andrea delle Fratte”. W: Arte e immagine del papato Borghese (1605–1621), redakcja Bruno Toscano, 17–31. San Casciano V.P.: Libro Co. Italia, 2005.
  Google Scholar

Batowski, Zygmunt. „Porębius Łukasz”. W: Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, t. 27, redakcja Ulrich Thieme, Felix Becker, 272. Leipzig: Verlag von E.A. Seemann, 1933.
  Google Scholar

Brzezina, Katarzyna. „Kościół Bożego Ciała w Krakowie w latach 1918–1944 w świetle kroniki klasztornej”. W: Artifex doctus. Studia ofiarowane profesorowi Jerzemu Gadomskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, t. 2, redakcja Wojciech Bałus, Wojciech Walanus, Marek Walczak, 281–288. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2007.
  Google Scholar

Czyżewski, Krzysztof J. „Feretron”. W: Kraj skrzydlatych jeźdźców. Sztuka w Polsce 1572–1764, redakcja Jan K. Ostrowski, Piotr Krasny, Kazimierz Kuczman, 240–241. Alexandria–Warszawa: Zamek Królewski, Art Service International, 2000.
  Google Scholar

Czyżewski, Krzysztof J. „Konstancja Austriaczka w kręgu świętych niewiast i władczyń. O pewnej królewskiej fundacji w katedrze krakowskiej”. Kronika Zamkowa. Roczniki 6 (2019): 7–46.
  Google Scholar

Czyżewski, Krzysztof J. „Uwagi o obrazie «Św. Jadwiga» w kościele św. Krzyża w Krakowie”. W: Studia z dziejów kościoła Świętego Krzyża w Krakowie, redakcja Zdzisław Kliś, Grażyna Lichończak-Nurek, 271–276. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT 1999.
  Google Scholar

Czyżewski, Krzysztof J., i Marek Walczak. Jacob Mertens i malarstwo krakowskie ok. roku 1600. Kraków: Wydawnictwo Zamku Królewskiego na Wawelu, 2022.
  Google Scholar

Daranowska-Łukaszewska, Joanna. „Przyczynek do «refleksów sztuki włoskiej w polskim malarstwie sztalugowym»”. W: Tendit in ardua virtus. Studia ofiarowane Profesorowi Kazimierzowi Kuczmanowi w siedemdziesięciolecie urodzin, redakcja Adam Małkiewicz, Jan K. Ostrowski, Jerzy T. Petrus, Szymon Tracz, 189–197. Kraków: Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, 2017.
  Google Scholar

Deluga, Waldemar. „Printed Sources of Seventeenthand Eighteenth-Century Polish Art”. Recenzja Inspiracje grafiką europejską w sztuce polskiej. Czasy nowożytne, Krystyna Moisan-Jabłońska, Katarzyna Ponińska; W kręgu sztuki polskiej i grafiki europejskiej, Krystyna Moisan-Jabłońska. Print Quarterly 31, nr 2 (2014): 227–232.
  Google Scholar

Dobrzeniecki, Tadeusz, Janina Ruszczycówna, i Zofia Niesiołowska-Rothertowa. Sztuka sakralna w Polsce. Malarstwo. Warszawa: Ars Christiana, 1958.
  Google Scholar

Dzik, Janina. „Ikonografia Stanisława Kazimierczyka jako reprezentanta świątobliwych «Felicis saeculi Cracoviae» w polskiej sztuce nowożytnej”. Nasza Przeszłość 68 (1987): 61–91. https://doi.org/10.52204/np.1987.68.61-91.
DOI: https://doi.org/10.52204/np.1987.68.61-91   Google Scholar

Dzik, Janina. „Przyczynek do mecenatu artystycznego kościoła w XVII wieku”, Nasza Przeszłość 75 (1991): 329–342. https://doi.org/10.52204/np.1991.75.329-342.
DOI: https://doi.org/10.52204/np.1991.75.329-342   Google Scholar

Echols, Robert, i Frederick Ilchman. „Les Pèlerins d’Emmaüs et la fête biblique”. W: Titien, Tintoret, Véronèse… Rivalités à Venise, redakcja Vincent Delieuvin, Jean Habert, 262–273. Paris: Musée du Louvre, 2009.
  Google Scholar

Frey-Stecowa, Beata. „Felix Saeculum Cracoviae”. W: Wawel 1000–2000. Skarby Archidiecezji Krakowskiej, t. 2, redakcja Andrzej Nowobilski, 69–70. Kraków: Muzeum Archidiecezjalne, 2000.
  Google Scholar

Gąsiorowski, Wilhelm. Cechy krakowskie. Ich dzieje, ordynacje, listy, swobody, zwyczaje itp. Kraków: Nakładem Czcionkarni Ż.J. Wywiałkowskiego, 1860.
  Google Scholar

Heydel, Maria. „Podkora Albert”. W: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 7, redakcja Urszula Makowska, 366. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2003.
  Google Scholar

Heydel Maria. „Proszowski Jan Chryzostom Albert”. W: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 8, redakcja Urszula Makowska, Katarzyna Mikocka-Rachubowa, 58–59. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2007.
  Google Scholar

Heydel, Maria, i Jan Samek. „Porębski Łukasz”. W: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 7, redakcja Urszula Makowska, 418–420. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2003.
  Google Scholar

Hollstein’s Dutch and Flemish Etchings, Engravings and Woodcuts 1450–1700, t. 21: Aegidius Sadeler to Raphael Sadeler II. Redakcja Karel G. Boon, Dieuwke de Hoop Scheffer. Amsterdam: M. Hertzberger, 1980.
  Google Scholar

Hollstein’s German Engravings, Etchings, and Woodcuts 1400–1700, t. 1: Achen–Altdorfer. Redakcja Friedrich Wilhelm Hollstein. Amsterdam: M. Hertzberger, 1954.
  Google Scholar

Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 11: Dawne województwo bydgoskie, z. 3. Opracowanie Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1977.
  Google Scholar

Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 4: Miasto Kraków, cz. 4: Kazimierz i Stradom. Kościoły i klasztory 1. Redakcja Izabella Rejduch-Samkowa, Jan Samek. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1987.
  Google Scholar

Kopeć, Jerzy J. „Interpretacja malowideł pasyjnych na szafach brackich z kaplicy św. Anny w krakowskim kościele Bożego Ciała”. W: Studia z dziejów kościoła Bożego Ciała w Krakowie, redakcja Zbigniew Jakubowski, 111–174. Kraków: Polska Prowincja Kanoników Regularnych Laterańskich 1977.
  Google Scholar

Kucharczyk, Olga. Herby przedstawicieli nacji polskiej na Uniwersytecie Padewskim. Katalog znaków heraldycznych. Warszawa: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, 2023.
  Google Scholar

Łatak, Kazimierz. Bazylika i klasztor Bożego Ciała Kanoników Regularnych Laterańskich na Kazimierzu w Krakowie. Kraków: Zakon Księży Kanoników Regularnych Laterańskich, 2005.
  Google Scholar

Łyczak, Bartłomiej. „Dawny barokowy ołtarz główny w kościele Świętojańskim w Toruniu i jego przekształcenia”. W: Opus Temporis. Aneks. Toruńskiej katedry historia najnowsza. Prace konserwatorskie i restauratorskie w latach 2018–2019, redakcja Katarzyna Kluczwajd, 83–96. Toruń: Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2019.
  Google Scholar

Malewski, Zygmunt „Śladami życia artystycznego w Bydgoszczy”. Przegląd Bydgoski 5, z. 1 (1937): 18–35.
  Google Scholar

Michalczyk, Zbigniew. W lustrzanym odbiciu. Grafika europejska a malarstwo w Rzeczypospolitej w czasach nowożytnych. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2016.
  Google Scholar

Mincer, Franciszek. Dzieje Bydgoszczy do roku 1806. Zielona Góra: Wydawnictwo WSP im. T. Kotarbińskiego, 1992.
  Google Scholar

Mincer, Franciszek. „Kultura, nauka i szkolnictwo w latach 1466–1772”. W: Historia Bydgoszczy, t. 1, redakcja Marian Biskup, 258–326. Warszawa–Poznań: PWN, 1991.
  Google Scholar

The New Hollstein. Dutch and Flemish Etchings, Engravings and Woodcuts 1450–1700, t. 34: Cornelis Cort. Redakcja Huigen Leeflang, Manfred Sellink. Rotterdam: Sound & Vision, 2000.
  Google Scholar

Noga, Zdzisław. Urzędnicy miejscy Krakowa. Część 2: 1500–1794. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2008.
  Google Scholar

Pasiecznik, Jan. Kościół i klasztor Reformatów w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1978.
  Google Scholar

Pomponi, Massimo. „Artisti a Roma nel primo trentennio del Seicento”. W: Alla ricerca di „Ghiongrat”. Studi sui libri parrocchiali romani (1600–1630), redakcja Rossella Vodret, 107–188. Roma: L’Erma di Bretschneider, 2011.
  Google Scholar

Rupiewicz, Romana. Sąd nad Jezusem. Studium ikonografii oraz źródeł od chrześcijańskiego antyku do nowożytności. Warszawa: Neriton, 2018.
  Google Scholar

Samek, Jan. „Nawrót do gotyku w sztuce Krakowa pierwszej połowy w. XVII”. Folia Historiae Artium 5 (1968): 71–127.
  Google Scholar

Samek, Jan. „Porębski Łukasz”. W: Polski słownik biograficzny, t. 27, redakcja Emanuel Rostworowski, 659–600. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983.
  Google Scholar

Skrabski, Józef. Kościół polski w Rzymie: tożsamość i reprezentacja w perspektywie sztuki. Kraków: Societas Vistulana, 2021.
DOI: https://doi.org/10.55545/9788367277006   Google Scholar

Skrabski, Józef. Spis Polaków w hospicjum polskim w Rzymie (XVII–XVIII w.). Kraków: Societas Vistulana, 2024.
  Google Scholar

Skrudlik, Mieczysław. Cudowny obraz Najświętszej Maryi Panny Ostrobramskiej. Historia, ikonografia, cześć, bezdroża kultu i fałszywego nabożeństwa. Wilno, 1938.
  Google Scholar

Skrudlik, Mieczysław. „Madonna-Pośredniczka z kościoła Bożego Ciała w Krakowie”. Kurier Literacko-Naukowy, nr 42 (1930): III.
  Google Scholar

Skrudlik, Mieczysław. „Mistrz Łukasz z Krakowa”, Dawna Sztuka 2, z. 3 (1939): 235–238.
  Google Scholar

Skrudlik, Mieczysław. W sprawie twórcy obrazu N. Maryi Panny Ostrobramskiej. Wilno: Księgarnia Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego, 1924.
  Google Scholar

Stolot, Franciszek. „Nie wykorzystane źródło do dziejów sztuki Krakowa w XVII i XVIII w. i księga wydatków kościoła Bożego Ciała w Krakowie”. Rocznik Krakowski 44 (1973): 63–96.
  Google Scholar

Stolot, Franciszek. „Warsztat Baltazara Kuncza. Ze studiów nad snycerstwem krakowskim I poł. XVII w.” Rozprawa doktorska, Instytut Historii Sztuki UJ, 1973.
  Google Scholar

Sudacka, Aldona. „Kościół św. Marka w Krakowie. Wyposażenie – przemiany historyczne”. W: Studia do dziejów kościoła św. Marka w Krakowie, redakcja Zdzisław Kliś, 189–201. Kraków: Oficyna Wydawnicza Wydawnictwa Naukowego PAT, 2001.
  Google Scholar

Sulewska, Renata. „Maarten de Vos and Polish Early Modern Art; Appendix: The Catalog of Polish Works of Art Based on Maarten de Vos’s Compositions”. W: Polish Baroque, European Context. (Proceedings of an International Seminar held at The Institute for Interdisciplinary Studies „Artes Liberales” University of Warsaw, June 27–28, 2011), redakcja Piotr Salwa, 257–310. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012.
  Google Scholar

Szetelnicki, Wacław. „Ikonografia błogosławionego Stanisława Kazimierczyka dawna i współczesna”. W: Święty Stanisław Kazimierczyk CRL (1433–1489). Postać – środowisko – kultura – dziedzictwo, redakcja Kazimierz Łatak, 61–104. Kraków, 2010.
  Google Scholar

Tomkiewicz, Władysław. „Łukasz Porębski”. W: Michał Walicki, Władysław Tomkiewicz, Andrzej Ryszkiewicz, Malarstwo polskie. Manieryzm. Barok, 316–317. Warszawa: Auriga, 1971.
  Google Scholar

Tomkowicz, Stanisław. Przyczynki do historyi kultury Krakowa w pierwszej połowie XVII wieku. Lwów: Towarzystwo dla Popierania Nauki Polskiej, 1912.
  Google Scholar

Tracz, Szymon. „Artystyczna oprawa brackich świąt i uroczystości w diecezji krakowskiej do 1783 roku”. Rocznik Historii Sztuki 44 (2019): 227–248.
DOI: https://doi.org/10.24425/rhs.2019.131211   Google Scholar

Zaucha, Tomasz. „Epitafium Marcina Orłowity (zm. 1630) w katedrze w Bydgoszczy i jego fundator”. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne 124 (2025): 839–852. https://doi.org/10.31743/abmk.18081.
DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.18081   Google Scholar

Żmudziński, Jerzy. „Jak Malował Tomasz Dolabella i co nowego wniósł do sztuki polskiej pierwszej połowy XVII wieku?”. W: Studia nad sztuką renesansu i baroku, redakcja Irena Rolska, Krzysztof Gombin, 493–524. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2012.
  Google Scholar

Żmudziński, Jerzy. „Malarz królów. Fakty i mity”. W: Dolabella. Wenecki malarz Wazów, redakcja Magdalena Białonowska, 77–114. Warszawa, Arx Regia, 2020.
  Google Scholar

Żmudziński, Jerzy. „O potrzebie badań nad twórczością Tomasza Dolabelli. Ze studiów nad obrazami w kościele Mariackim i kościele Kamedułów na Bielanach w Krakowie”. Folia Historiae Artium. Seria Nowa 12 (2009): 123–144.
  Google Scholar

Żmudziński, Jerzy. „Problem autorstwa malowideł plafonowych w Pałacu Biskupów w Kielcach w świetle nowych badań nad twórczością Tomasza Dolabelli i jego kręgu”. W: Sztuka w Świętokrzyskiem. Średniowiecze i czasy nowożytne, redakcja Piotr Rosiński, Henryk Suchojad, 175–188. Kielce: Uniwersytet Jana Kochanowskiego, 2017.
  Google Scholar


Published
2026-04-17

Cited by

Zięba, K. (2026). The Life and Work of Łukasz Porębski (1594–1637). New Findings and Research Perspectives. Biuletyn Historii Sztuki, 88(1), 129–172. https://doi.org/10.36744/bhs.4551

Authors

Kinga Zięba 
kingazieba579@gmail.com
Doctoral School in the Humanities, Jagiellonian University Poland
https://orcid.org/0000-0002-7113-559X

Kinga Zięba graduated in Art History at the Jagiellonian University (2023) and in Painting at the Jan Matejko Academy of Fine Arts in Cracow (2025). She is currently a student at the Doctoral School in the Humanities at the Jagiellonian University, preparing, under the supervision of Prof. Andrzej Betlej, her doctoral dissertation on the activity of the Cracow guild of painters in the first half of the 17th century. Her research interests focus chiefly on 16th- and 17th-century painting and the activities of the artistic craft guilds.



Statistics

Abstract views: 13
PDF downloads: 0


License

Copyright (c) 2025 Kinga Zięba

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

The author grants the publisher a royalty-free non-exclusive licence (CC BY 4.0) to use the article in Biuletyn Historii Sztuki, retains full copyright, and agrees to identify the work as first having been published in Biuletyn Historii Sztuki should it be published or used again (download licence agreement). The journal is published under the CC BY 4.0 licence. By submitting an article, the author agrees to make it available under this licence.

In issues from 1(2019) to 4(2022) all articles were published under the CC BY-NC-ND 4.0 licence. During this period the authors granted the publisher a royalty-free non-exclusive licence (CC BY-ND 4.0) to use their article in Biuletyn Historii Sztuki, retained full copyright, and agreed to identify the work as first having been published in our journal should it be published or used again.