Pierwsza siedziba Sejmu II Rzeczypospolitej. Addenda et corrigenda


Abstrakt

W chwili odzyskania niepodległości Warszawa nie dysponowała budynkami, które mogłyby zaspokoić potrzeby stolicy państwa. Postanowiono, że budowa nowego zespołu gmachów zostanie odsunięta na przyszłość, a parlament znajdzie tymczasową lokalizację w zaadaptowanej budowli. Wybór padł na XIX-wieczny kompleks szkolny Instytutu Aleksandryjsko-Maryjskiego (dawnego Instytutu Szlacheckiego). Artykuł poświęcony jest dziejom tego gmachu, historii jego budowy, rozbudowy i adaptacji na potrzeby Sejmu przez Kazimierza Tołłoczkę, Romualda Millera i Tadeusza Szaniora (w latach 1918–1919), a następnie Senatu przez Stanisława Miecznikowskiego w 1928 r., a także uporządkowaniu wiedzy o konkursach i projektowanych, a niezrealizowanych rozbudowach kompleksu w okresie międzywojnia.


Słowa kluczowe

budynki Sejmu i Senatu; Instytut Szlachecki; Instytut Aleksandryjsko-Maryjski; architektura Warszawy; architektura II Rzeczypospolitej; architektura polska


Źródło finansowania

Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk


Baraniewski, Waldemar. Kazimierz Skórewicz. Architekt, konserwator, historyk architektury, 1866–1950. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2000.

Czapelski, Marek. Gmachy Sejmu i Senatu. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2009.

Czapelski, Marek. Bohdan Pniewski – warszawski architekt XX wieku. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2008.

Golimont, Andrzej. “Ostańce i miejskie legendy – losy pozostałości po prawosławnej katedrze p.w. Aleksandra Newskiego w Warszawie.” Elpis. Czasopismo teologiczne katedry teologii prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku 22 (2020): 69–77.

Jaroszewski, Tadeusz S. “Sztuka i technika w Warszawie w roku 1870.” W Sztuka a technika. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Szczecin, listopad 1987, 185–200. Warszawa: PWN, 1991.

Jonkajtys-Luba, Grażyna. Czesław Przybylski. Warszawa: Arkady, 1989.

Konkursy architektoniczne w Polsce w latach 1918–1939, redakcja Olgierd Czerner. Wrocław: Muzeum Architektury i Odbudowy, 1970.

Luba, Iwona. Duch romantyzmu i modernizacja. Warszawa: Neriton, 2012.

Omilanowska, Małgorzata. “Żelazo w architekturze. Początki zastosowania konstrukcji żelaznych w warszawskiej architekturze XIX wieku.” W Kreacja – Konstrukcja – Rekonstrukcja. Studia z architektury XIX–XXI wieku, 273–298. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2016.

Omilanowska, Małgorzata. Świątynie handlu. Warszawska architektura doby wielkomiejskiej. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 2004.

Paszkiewicz, Piotr. Pod berłem Romanowów. Sztuka rosyjska w Warszawie 1815–1915. Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1991.

Paszkiewicz, Piotr. W służbie imperium rosyjskiego 1721–1917. Funkcje i treści ideowe rosyjskiej architektury sakralnej na zachodnich rubieżach cesarstwa i poza jego granicami Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1999.

Purchla, Jacek. Jan Zawiejski. Architekt przełomu XIX i XX wieku. Warszawa: PWN, 1986.

Trybuś, Jarosław. Warszawa niezaistniała. Niezrealizowane projekty urbanistyczne i architektoniczne Warszawy dwudziestolecia międzywojennego. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, 2012.

Wierzbicka, Bożena. Budynki Sejmu i Senatu. Warszawa: PWN, 1991.

Wierzbicka, Bożena. Sejm i Senat. Architektura i wnętrza. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1993.

Wierzbicka, Bożena. Gmachy i wnętrza sejmowe w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1998.

Wierzbicka, Bożena. “Niezrealizowana dzielnica sejmowa na Ujazdowie.” W Skarpa warszawska. Materiały sesji naukowej Warszawa 28–29 maja 1993, redakcja Bożena Wierzbicka, 77–83, Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1993.

Wierzbicka, Bożena. “Sale Senatu polskiego parlamentu – przed rokiem 1939 i obecnie.” Kronika Warszawy, nr 4 (1994): 35–42.

Wierzbicka, Bożena. “O salach dla senatu dawniej i dwóch projektach współczesnych.” Kronika Warszawy, nr 1 (2019): 50–62.

Wiśniewski, Michał. Ludwik Wojtyczko. Krakowski architekt i konserwator zabytków pierwszej połowy XX wieku. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2003.

Pobierz

Opublikowane : 2021-05-26


Omilanowska, M. (2021). Pierwsza siedziba Sejmu II Rzeczypospolitej. Addenda et corrigenda. Biuletyn Historii Sztuki, 83(1), 119-152. https://doi.org/10.36744/bhs.897

Małgorzata Omilanowska 
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk  Polska
https://orcid.org/0000-0001-9766-0424



Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Biuletynie Historii Sztuki” i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy jego ponownym wykorzystaniu (umowa licencyjna do pobrania). W przypadku publikacji wersji innej niż ogłoszona drukiem w „Biuletynie Historii Sztuki” należy wyraźnie to zaznaczyć.