Skowyt przyjaciółek
Transfeministyczne i queerowe narracje w kolektywnych praktykach wydawniczych
Barbara Dynda
barbara.dynda@uw.edu.plInstytut Filozofii i Socjologii PAN (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-9969-7172
Aleksandra Kamińska
Instytut Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-2294-5617
Abstrakt
Przedmiotem artykułu są transfeministyczne narracje w dwóch zinach poetyckich: Zniszczona Cindy Eileen Myles i Silesian Gothic Anouk Herman, które ukazały się nakładem niezależnego wydawnictwa Girls and Queers to the Front. Artykuł bada, w jaki sposób narracje poetyckie i związane z nimi oddolne praktyki wydawnicze w Polsce tworzą nową, transfeministyczną i queerową przestrzeń protestu, powstającą w odpowiedzi na materialną i symboliczną przemoc. Skupiając się z jednej strony na kolektywnym wymiarze aktywistycznych praktyk literackich, z drugiej zaś na konkretnych publikacjach Herman i Myles, w artykule przyglądamy się, jak gotyk, humor i kwestionowanie roli instytucji pozwala ją wyrazić opór względem patriarchalnych i transfobicznych systemów: zarówno na małą skalę wybranych instytucji, jak i szerzej, wobec norm społecznych i płciowych.
Słowa kluczowe:
solidarność, transfeminizm, queer, kultura DIY, zinBibliografia
Awkward-Rich, Cameron. The Terrible We: Thinking with Trans Maladjustment. Duke University Press, 2022.
Google Scholar
Bednarek, Joanna. „Nieprzyjemne uczucia: feminizm, queer i negatywność”. Czas Kultury nr 4 (2023): 21-32.
Google Scholar
Butler, Judith. Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka perforamtywu, tłum. Adam Ostolski. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010.
Google Scholar
Brassington, Thomas. “Tarting up ideas in costume jewellery: Contemporary Gothic Camp”. W Queer Gothic: An Edinburgh Companion, red. Ardel Haefele-Thomas, 97-114. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2023.
Google Scholar
Cvetkovich, Ann. An Archive of Feelings. Trauma, Sexuality, and Lesbian Public Cultures. Durham: Duke University Press 2003.
Google Scholar
Cvetkovich, Ann. Depression: A Public Feeling. Durham: Duke University Press, 2021.
Google Scholar
Haggerty, George E. Queer Gothic. Champaign: University of Illinois Press, 2006.
Google Scholar
Halberstam, Jack. Przedziwna sztuka porażki, tłum. Mikołaj Denderski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2018
Google Scholar
Harris, Anita. Future Girl: Young Women in the Twenty-First Century. New York: Routledge, 2004.
Google Scholar
Heaney, Emma. Feminism Against Cisness. Durham: Duke University Press, 2024.
Google Scholar
Herman, Anouk (ilustracje Tyna Tokars). Silesian Gothic. Warszawa: Girls and Queers to the Front, 2024.
Google Scholar
Kempson, Michelle. “‘My Version of Feminism’: Subjectivity, DIY and the Feminist Zine”. Social Movement Studies nr. 4 t. 14 (2015): 459-472.
Google Scholar
Knut, Paweł. Mowa oporu jako odpowiedź na mowę nienawiści – na przykładzie społecznych praktyk odpowiadania na homofobiczną i transfobiczną mowę nienawiści w Polsce, rozprawa doktorska obroniona na Uniwersytecie Warszawskim, Warszawa 2023.
Google Scholar
Love, Heather. Feeling backward: Loss and the politics of queer history. Harvard University Press, 2009.
Google Scholar
Ngai, Sianne. Ugly feelings. Harvard University Press, 2009.
Google Scholar
Sibielski, Rosalind. “Becoming Victim, Becoming Empowered, Becoming Girl: Discourses of Girlhood in the U.S. at the Turn of the Millennium.” Rhizomes Special Issue on Becoming Girl 2011. http://www.rhizomes.net/issue22/index.html. Dostęp: 1.10.2025.
Google Scholar
Szko, Łaja (ilustracje Alin Szewczyk). ACABADŁO. Warszawa: Girls and Queers to the Front, 2021.
Google Scholar
Szpilka, Jay. Feminizm jako źródło cierpień. Doświadczenie niemożliwości trans/feministycznej solidarności w literaturze trans. “Czas Kultury” 39.04 (2023): 33-46.
Google Scholar
Szpilka, Jay. Gorset, wstyd i kocie uszka. O transkobiecości. Wydawnictwo Czarne, 2024.
Google Scholar
Valencia, Sayak. “Necropolitics, Postmortem/ Transmortem Politics, and Transfeminisms in the Sexual Economies of Death.” TSQ: Transgender Studies Quarterly 2 t. 6 (2019): 180-193.
Google Scholar
Warat, Marta. “For the Sake of Family and Religion. Nationalist-Religious Discourse on the Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence.” Studia Humanistyczne AGH 2016, t. 15, nr 3, s. 105–121.
Google Scholar
Autorzy
Barbara Dyndabarbara.dynda@uw.edu.pl
Instytut Filozofii i Socjologii PAN Polska
https://orcid.org/0000-0002-9969-7172
Barbara Dynda – doktora kulturoznawstwa, badaczka na UW i w PAN. Stypendystka Duke University oraz grantów badawczych NCN, członkini projektów badawczych CCINDLE Horizon Europe, QUEER IT NCN realizowanego na Uniwersytecie Warszawskim we współpracy z Uniwersytetem Humboldta w Berlinie oraz projektu OPUS NCN poświęconego reprodukcji społecznej. Publikowała między innymi dla Routledge, Toronto Press, Atlantis, „Tekstów Drugich” oraz pisma „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej”. Zajmuje się oddolną kulturą i polityką feministyczno-queerową w Polsce. Obecnie pracuje nad książką poświęconą polskim zinom feministycznym, która ukaże się nakładem University of Massachusetts Press.
Autorzy
Aleksandra KamińskaInstytut Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego Polska
https://orcid.org/0000-0002-2294-5617
Aleksandra Kamińska – doktora, adiunktka w Instytucie Anglistyki UW, członkini Pracowni Gender/Sexuality w Ośrodku Studiów Amerykańskich UW. Stypendystka Fulbrighta na Columbia University (2018–2019) oraz grantów NCN (Etiuda, Preludium). Współtwórczyni feministyczno-queerowej inicjatywy Girls and Queers to the Front działającej w Warszawie od 2015 roku, w ramach której tworzy przestrzeń dla osób dyskryminowanych ze względu na płeć i seksualność poprzez publikowanie zinów, książek poetyckich i krótkich form prozatorskich oraz organizację performansów, koncertów, wystaw i warsztatów. Jej zainteresowania badawcze obejmują narracje autobiograficzne w kulturze popularnej i literaturze, queerową czasowość i postać dziewczyny jako kategorię tożsamościową.
Statystyki
Abstract views: 0PDF downloads: 1
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Barbara Dynda, Aleksandra Kamińska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
