Korespondencja wizualna Paryżan podczas wielkiej powodzi w 1910 roku
Wojciech Michera
w.michera@uw.edu.plInstytut Sztuki PAN (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-1379-9926
Abstrakt
Wielką powódź Paryża z 1910 roku, dzięki istnieniu bogatych materiałów źródłowych (prasa, dokumentacja fotograficzna), została już przez badaczy dokładnie opisana. Są to jednak z reguły opisy „globalnej” sytuacji miasta i społeczeństwa. Historycy (np. Jeffrey Jackson) pominęli jeden istotny rodzaj źródeł: korespondencję prowadzoną przez Paryżan na ilustrowanych kartach pocztowych. Te prywatne źródła (tekst i obraz) pozwalają spojrzeć na wydarzenia z „mikrohistorycznej” perspektywy indywidualnych ludzkich doświadczeń. Autor artykułu, pracując na dużym zbiorze nie publikowanych kart pocztowych, skupia się przede wszystkim na aspekcie wizualnym, fascynacji krajobrazem powodziowym. Opisuje działania Paryżan w realnej przestrzeni miasta, ale przede wszystkim – praktyki poszerzające sferę „publicznej widzialności”, polegające na „personalizacji” fotograficznych kart, które następnie były „udostępnienie” za pośrednictwem sieci pocztowej.
Słowa kluczowe:
Paryż 1910, Wielka powódź, Francuska Poczta, Ilustrowane karty pocztowe, Miejskie praktyki wizualneBibliografia
Blanchot, Maurice, Faux pas, Gallimard, Paris 2001 (1943)
Google Scholar
Daudon, Théo, La grande crue de 1910 et ses effets dans l’ancien département de la Seine. Histoire. 2024. dumas-04703480 [dostęp: 11.04.2025];
Google Scholar
Derrida, Jacques, Gorączka archiwum. Impresja freudowska, przeł. Jakub Momro, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016
Google Scholar
Foucault, Michel, Archeologia wiedzy, przeł. Andrzej Siemek, PIW, Warszawa 1977
Google Scholar
Jackson, Jeffrey H., Paris under water. How the City of Light Survived the Great Flood of 1910, Palgrave Macmilan, New York 2010;
Google Scholar
Jurgenson, Nathan, Fotka. O zdjęciach i mediach społeczenościowych, przeł. Łukasz Zaremba, Karakter. Muzeum Sztuki Nowoczesnej Kraków – Warszawa 2021
Google Scholar
Le Roy Ladurie, Emmanuel, Montaillou, village occitan de 1294 à 1324, Éditions Gallimard, Paris 1975
Google Scholar
Lecat, Jean-Michel, i Michel Toulet, Paris sous les eaux!. De Choisy-le-Roi à Asnières, janvier-février 1910. Chronique d’une inondation, Édition Ouest-France, Rennes 2009;
Google Scholar
Léquy Monique i Michel Léquy, Albert Bergeret. L’aventure de la carte postale, Association des amis du musée de l’Ecole de Nancy, Nancy 1999
Google Scholar
Merleau-Ponty, Maurice, Fenomenologia percepcji, przeł. Małgorzata Kowalska i Jacek Migasiński, Aletheia, Warszawa 2001
Google Scholar
Michera, Wojciech, „Brakujące ogniwo w historii modernizmu: poczta”, Konteksty 2022, nr 3.
Google Scholar
Michera, Wojciech, „Cras leges. Pocztowe jutro”, Konteksty 2022, nr 1–2
Google Scholar
Michera, Wojciech, „Myślenie w perspektywie bezdomności. ‘Daidalos’, ‘kharis’, ‘ikelos’”, Konteksty 2017, nr 1-2
Google Scholar
Patrimoine de La Poste (Le), Flohic Éditions, Paris 1995
Google Scholar
Paulian, Louis, La poste aux lettres, 2. wyd. Hachette et Cie, Paris 1887
Google Scholar
Perthuis, Bruno de, „Émergence de la carte postale comme support de la caricature politique au début du 20e siècle”, Recherches contemporaines, 1996, nr 1.
Google Scholar
Perthuis, Bruno de, „Orens Denizard et le Burin satirique (1904)”, Nouvelles de l’estampe, tom 241, 2012
Google Scholar
Ripert, Aline i Claude Frère, La carte postale, son histoire, sa fonction sociale, CNRS Éditions, Paris 1983 (2001)
Google Scholar
Schwartz, Vanessa R. i Jean-Jacques Meusy, „Le Musée Grévin et le Cinématographe : l'histoire d'une rencontre”, 1895 revue d'histoire du cinéma, nr 11, 1991
Google Scholar
Segal, Zef, „Communication and State Construction: The Postal Service in German States, 1815–1866”, Journal of Interdisciplinary History, T. 44, nr 4, 2014
Google Scholar
Skwarczyńska, Stefania, „O pojęcie literatury stosowanej”, Pamiętnik Literacki 1931, t. XXVIII, z. 4
Google Scholar
Skwarczyńska, Stefania,, Teoria listu [1937], Wydawnictwa Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2006
Google Scholar
Sołtysik (Loranc), Aleksandra, „Czas (nie) zatrzymany. Fotografia protestu a doświadczenie oparte na ruchu pamięci”, Konteksty 2024, nr. 4
Google Scholar
Stiegler, Bernard, „The Discrete Image”, w Jacques Derrida and Bernard Stiegler, Echographies of Television. Filmed Interviews. przeł. Jennifer Bajorek, polity, Cambridge 2002
Google Scholar
Thompson, John B., Media i nowoczesność. Społeczna teoria mediów, przeł. Izabela Mielnik, Astrum, Wrocław 2006
Google Scholar
Vassakos, Richard, À bas la République !” „Au poteau !” „Mort aux juifs !” La violence des graffitis d’extrême droite, de la naissance de l’Action française à Vichy”, Cahiers d’histoire. Revue d’histoire critique, nr 152, 2022,
Google Scholar
Verneuil, Christophe, Histoire des médias au XXe siècle, [w:] Les Médias, Ellipses, Paris 2010
Google Scholar
Autorzy
Wojciech Micheraw.michera@uw.edu.pl
Instytut Sztuki PAN Polska
https://orcid.org/0000-0003-1379-9926
Wojciech Michera – dr hab., emerytowany wykładowca Instytutu Kultury Polskiej UW, członek redakcji „Kontekstów”. Zajmuje się teorią obrazu, kulturą wizualną oraz antropologią praktyk pocztowych we Francji epoki modernizmu. Autor książki Piękna jako bestia (2010); ostatnio opublikował: „Po tej i po tamtej stronie”. Proustowskie recto/verso („Konteksty” 2024, nr 4); The postcard and its „short circuit” („Prace Kulturoznawcze” 2023, nr 4); Brakujące ogniwo w historii modernizmu: poczta („Konteksty” 2022, nr 3); „Cras leges”. Pocztowe jutro („Konteksty” 2022, nr 1–2); O gorączce fotograficznego archiwum Stefanii Gurdowej („Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2021, nr 29).
Statystyki
Abstract views: 0PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Wojciech Michera

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Inne teksty tego samego autora
- Wojciech Michera, „Po tej i po tamtej stronie” , Konteksty. Polska Sztuka Ludowa: Tom 347 Nr 4 (2024): „Po tej i po tamtej stronie” – paradoksy komunikacji

