Rodzicielska skarga

Aktywizm polskich rodziców transpłciowych i nieheteroseksualnych dzieci

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 1.11.2025, Decyzja redakcji 18.05.2026

Nena Pawletko

Pawletko_Nena@student.ceu.edu
Central European University, Wiedeń (Austria)
https://orcid.org/0009-0005-3701-6748

Abstrakt

Autorka przygląda się polskiemu aktywizmowi rodziców transpłciowych i nieheteroseksualnych dzieci. Stara się prześledzić trajektorię stopniowego zwiększania widzialności i znaczenia rodziców dzieci LGBT w dyskursie wokół queeru, z którego szczególnym nasileniem mamy do czynienia w ostatnich latach w związku z dziećmi trans. Zastanawia się, jak rzecznictwo prowadzone przez rodziców przesuwa dyskurs – jakie rzeczy wybijane są na pierwszy plan, jak politycznie musi lokować się taki dyskurs przez skupienie na rodzinie, a przez to jak narracje o queerowych życiach budowane są wokół coming outu i funkcjonowania w rodzinie. Wiele z nich normalizuje standardowe trajektorie reakcji rodziców – od początkowego szoku, często krzywdzącej czy złej reakcji, przez akceptację, aż do momentu zaangażowania – przez wzięcie udziału w kampanii, rzecznictwo czy udział w grupach wsparcia. Ostatecznie autorka traktuje rzecznictwo i zrzeszanie się rodziców jako zjawisko ambiwalentne: z jednej strony zaspokajające jakąś potrzebę i tworzące istotne obiegi wiedzy, z drugiej ostatecznie skupione głównie na rodzicach i ich potrzebach, a politycznie dosyć konserwatywne.



Słowa kluczowe:

tranpłciowość, queer, rodzicielstwo, wartości rodzinne, aktywizm

Ambroziak, Anton. „Matki transpłciowych dzieci: ‘Wszystko by im się dało, byle chciały żyć.’” OKO.press, 2021. https://oko.press/matki-transplciowych-dzieci-wszystko-by-im-sie-dalo-byle-chcialy-zyc/.
  Google Scholar

Beczek, Wiktoria. Rodzice, wyjdźcie z szafy. Warszawa: Akceptacja. Stowarzyszenie rodzin i przyjaciół osób homoseksualnych, biseksualnych i transpłciowych, 2015.
  Google Scholar

Berlant, Lauren Gail. The Female Complaint: The Unfinished Business of Sentimentality in American Culture. Durham, NC: Duke University Press, 2008.
  Google Scholar

Dryjańska, Anna. „Informacja o transpłciowości dziecka bywa dla rodziców nie tylko szokiem, ale i odpowiedzią.” NaTemat, 2023. https://natemat.pl/.
  Google Scholar

Dzień Dobry TVN. „Piotr Jacoń o swoim transpłciowym dziecku: ‘Na początku to był szok, ale później poczuliśmy ulgę.’” YouTube video, posted November 30, 2021. https://www.youtube.com/watch?v=ynT-o2QHCII.
  Google Scholar

Jacoń, Piotr. My, trans. Illustrated by Mateusz Olasz. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2021.
  Google Scholar

Jacoń, Wiktoria, and Piotr Jacoń. Wiktoria: transpłciowość to nie wszystko. 1st ed. Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2024.
  Google Scholar

Kurc, Mariusz. „2012: Podsumowanie LGBT.” Queer.pl, December 21, 2012. https://queer.pl/artykul/187155/2012-podsumowanie-lgbt.
  Google Scholar

Kurc, Mariusz, and Piotr Jacoń. „Dla Wiktorii – Tata.” Replika, no. 91 (May–June 2021).
  Google Scholar

„List Rodziców Dzieci LGBT do MEN.” Kampania Przeciwko Homofobii, 2018. https://kph.org.pl/list-rodzicow-dzieci-lgbt-do-men/.
  Google Scholar

Łupak, Sebastian. „Kongres rodziców dzieci LGBTQIA. ‘Przerwijmy krąg nienawiści.’” Gdansk.pl, 2021. https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Kongres-rodzicow-dzieci-LGBT-Przerwijmy-krag-nienawisci,a,286785.
  Google Scholar

#zrozumiećtranspłciowość. „Anna – Kampania Społeczna My, Rodzice dzieci trans.” YouTube video, posted March 31, 2023. https://www.youtube.com/watch?v=lOSEdgPZExQ.
  Google Scholar

#zrozumiećtranspłciowość. „Ania & Daniel & Mateusz – Kampania Społeczna My, Rodzice dzieci trans.” YouTube video, posted April 28, 2023. https://www.youtube.com/watch?v=0dMLdIzL3F4.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-08-28

Cited By / Share

Pawletko, N. (2026) „Rodzicielska skarga: Aktywizm polskich rodziców transpłciowych i nieheteroseksualnych dzieci”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 353(2), s. 62–71. doi: 10.36744/k.4713.

Autorzy

Nena Pawletko 
Pawletko_Nena@student.ceu.edu
Central European University, Wiedeń Austria
https://orcid.org/0009-0005-3701-6748

Nena Pawletko – studiuje Critical Gender Studies na Central European University w Wiedniu. Zajmuje się studiami trans i queer.



Statystyki

Abstract views: 0
PDF downloads: 1


Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Nena Pawletko

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Creative Commons Uznanie autorstwa