Od queercore’u do kultury nienormatywnych bedroom producers

Piotr Sobolczyk

doi:10.36744/k.4663

Od queercore’u do kultury nienormatywnych bedroom producers

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 5.10.2025, Decyzja redakcji 2.04.2026

Piotr Sobolczyk

psobolczyk@wp.pl
Instytut Badań Literackich PAN (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-2166-4917

DOI: https://doi.org/10.36744/k.4663

Abstrakt

Tekst opisuje gatunek muzyczny i zjawisko kulturowe queercore – historycznie queerowy punk, zgłębiając przy tym relacje queeru i punka. Wskazywane są takie aspekty jak antyinstytucjonalność, kultura DIY, estetyka „amatorstwa”, ale także queerowa wirtuozeria i jej związki ze „śmieciowym kampem”. Jako przykłady występują Nina Hagen, Klaus Nomi, a z polskiej sceny Gayga i Kosmetyki Mrs. Pinki. Autor poszerza jednak pojęcie queercore, wynosząc je poza grunt muzyki punk, acz z zachowaniem jego etosu. Umożliwia to opis przemian branży muzycznej w XXI wieku oraz wskazanie na nową kulturę DIY – kulturę bedroom producers, prosumentów muzycznych. Jako przykłady tego zjawiska w eseju analizowane są utwory Zawadzkiego oraz Dunajewa.

Słowa kluczowe:

queer, queercore, kamp, punk, kultura DIY

Bibliografia

Altman, Dennis. The Homosexualization of America. Boston: Beacon Press, 1982.
Google Scholar

Brett, Philip. "Are You Musical? Is It Queer to be Queer? Philip Brett Charts the Rise of Gay Musicology", The Musical Times 135 (June 1994).
Google Scholar

Brett, Philip, and Wood, Elizabeth, and Thomas, Gary C. Queering the Pitch. The New Gay & Lesbian Musicology. New York: Routledge, 1993.
Google Scholar

Cavaluzzo, Alexander. "The Uncompromising Queer Politics of Bruce LaBruce", Hyperallergic 30 IV 2015, https://hyperallergic.com/203309/the-uncompromising-queer-politics-of-bruce-labruce/ [dostęp z dn. 22 IX 2025].
Google Scholar

Cowgill, Rachel: "Opera Queen" In Routledge International Encyclopedia of Queer Culture edited by David A. Gersnter, 441-442. London - New York: Routledge, 2011.
Google Scholar

Duggan, Lisa. The Twilight of Equality? Neoliberalism, Cultural Politics, and the Attack on Democracy. Boston: Beacon Press, 2003.
Google Scholar

Farmer, Brett: "Musicals, Theatre" In Routledge International Encyclopedia of Queer Culture edited by David A. Gersnter, 414-415. London - New York: Routledge, 2011.
Google Scholar

Halberstam, Jack. Przedziwna sztuka porażki. Przeł. M. Denderski. Warszawa: Krytyka Polityczna, 2018.
Google Scholar

Kleinhans, Chuck. "Wyjmowane z kosza. Kamp i polityka parodii", przeł. K. Szewczyk w: Kamp. Antologia przekładów, red. P. Czapliński, A. Mizerka, 405-428. Kraków: Universitas, 2012.
Google Scholar

Koestenbaum, Wayne. Queen's Throat. Opera, Homosexuality, and the Mystery of Desire. Cambridge: Da Capo Press, 2001.
Google Scholar

"Kolorowo mi. Z wokalistą Maciejem Zawadzkim rozmawia Mariusz Kurc", Replika 105 (9-10) 2023.
Google Scholar

Lech, Filip. "Krótki przewodnik po czterech dekadach disco", Culture.pl z 10 IX 2014, https://culture.pl/pl/artykul/krotki-przewodnik-po-czterech-dekadach-disco [dostęp z dn. 25 IX 2025].
Google Scholar

Muñoz, José Esteban. Cruising Utopia. The Then and There of Queer Futurity. New York - London: New York University Press, 2009.
Google Scholar

Mwmedia, "Najnowszy klip Ramony Rey kosztował 0 złotych!", https://web.archive.org/web/20111114085250/http://www.plejada.pl/4,53286,news,1,1,najnowszy-klip-ramony-rey-kosztowal-0-zlotych,artykul.html [dostęp z dn. 2 X 2025].
Google Scholar

Nault, Currant. Queercore. Queer Punk Media Subculture. New York - London: Routledge, 2017.
Google Scholar

Nastasi, Alison. "I'm More Into Oustiders Than Insiders. Auteur Bruce LaBruce on His Queer Canon, Porn, and Why Zombies Are Anti-Capitalist", Flavorwire 23 IV 2015, https://www.flavorwire.com/515695/im-more-into-outsiders-than-insiders-auteur-bruce-labruce-on-his-queer-canon-porn-and-why-zombies-are-anti-capitalist [dostęp z dn. 20 IX 2025].
Google Scholar

Poppapraniec, "Drapieżna skorpionica", 22 II 2019, https://poppapraniec.blogspot.com/2019/02/drapiezna-skorpionica-czyli-gayga.html [dostęp z dn. 25 IX 2025].
Google Scholar

"Queercore as Fuck", Creem, 3 VI 2022, https://www.creem.com/fresh-creem/queercore-history-homocore [dostęp z dn. 14 V 2025].
Google Scholar

Robertson, Pamela. "Jak jest zrobiony feministyczny kamp?", przeł. P. Sobolczyk, Teksty Drugie 5 (2012), 103-126.
Google Scholar

"Sens koloru", Panorama XI 1984.
Google Scholar

Sobolczyk, Piotr. "Porażająca sztuka queerowania", Teksty Drugie 4 (2021), 231-249.
Google Scholar

Taylor, Jodie. Playing It Queer. Popular Music, Identity, and Queer World-making. Bern: Peter Lang, 2012.
Google Scholar

Wąsowski, Piotr Jakub. Autentyczność i jej losy. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2024.
Google Scholar

Bibliografia multimediów
Google Scholar

Bell, Andy, and Pillay, Lana, Queercore, https://www.youtube.com/watch?v=xVPIdgKui04 [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Boy George, Not Quite Havana, https://www.youtube.com/watch?v=Jc2cQbqGYpI [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Boy George, The Next Thing Will Be Amazing, https://www.youtube.com/watch?v=FvZH1_JDfuI [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Disco-rewolucja [The Secret Disco Revolution], reż. J. Kastner, 2012.
Google Scholar

Dunajew, Baba jaga, https://www.youtube.com/watch?v=GATCQOQx14Q [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Dünayev & Sǿppel, Ślina, https://www.youtube.com/watch?v=xrS75BwvHPI [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Dunajew, Związek kochających się ludzi, https://www.youtube.com/watch?v=wRZNVhxRS2s [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Erasure, Always, https://www.youtube.com/watch?v=lWqJTKdznaM [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Chodzę, stoję, siedzę, leżę (https://www.youtube.com/watch?v=7lmHZCjLpvg)
Google Scholar

Gayga, Maryna, https://www.youtube.com/watch?v=K0sdYWN0EH8 [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Hagen, Nina, Smack Jack, https://www.youtube.com/watch?v=nIDnN34ZZaE [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Idol Polska odc. 7 Przemek Dunajew, https://www.youtube.com/watch?v=0NOSjtd7KoY [dostęp z dn. 14 V 2025].
Google Scholar

Kosmetyki Mrs Pinky, Ciągle w ruchu, https://www.youtube.com/watch?v=IAV34_MKp8I [dostęp z dn. 28 IX 2025].
Google Scholar

MC Diva, Dziewczyna z St. Pauli, https://www.youtube.com/watch?v=sZEn3TUXSyY [dostęp z dn. 26 V 2025].
Google Scholar

Nomi, Klaus, Total Eclipse, https://www.youtube.com/watch?v=HmLk2vSXXtk [dostęp z dn.15 V 2025].
Google Scholar

Pillay, Lana, Pistol in My Pocket, https://www.youtube.com/watch?v=Zh5yHNKo11w [dostęp z dn. 28 IX 2025].
Google Scholar

Scissor Sisters, Let’s Have a Kiki, https://www.youtube.com/watch?v=eGCD4xb-Tr8 [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Willam & Rhea Litre, Let's Have a KaiKai, https://www.youtube.com/watch?v=rfWeBYd7rkQ [dostęp z dn. 15 V 2025].
Google Scholar

Pobierz

Opublikowane

2026-08-28

Cited By / Share

Sobolczyk, P. (2026) „Od queercore’u do kultury nienormatywnych bedroom producers”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 353(2), s. 158–169. doi: 10.36744/k.4663.

Autorzy

Piotr Sobolczyk
psobolczyk@wp.pl
Instytut Badań Literackich PAN Polska
https://orcid.org/0000-0003-2166-4917

Piotr Sobolczyk – dr hab. w IBL PAN. Laureat grantów FUGA NCN, Uniwersalia NPRH, NAWA, Dziedzictwo Narodowe NPRH. Opublikował książki Tadeusza Micińskiego podróż do Hiszpanii (2005), Dyskursywizowanie Białoszewskiego (t. I – 2013, t. II – 2014), Queerowe subwersje (2015), Polish Queer Modernism (2015), Gotycyzm – modernistyczny sobowtór odmieńca (2017), The Worldview – the Trope – and the Critic. Critical Discourses on Miron Białoszewski (2018), Tajne przez Białoszewskie (2025) a także ośmiu książek literackich. Przełożył i opracował traktat Baltasara Graciána Sztuka geniuszu (wraz z antologią poezji Siglo de Oro, 2020) i Historię gówna Dominique’a Laporte’a (2026). Redaktor książki Langages de la littérature polonaise du XXI siècle (z Piotrem Sewerynem Rosołem, 2024). Edytor tekstów Mirona Białoszewskiego, Jerzego Andrzejewskiego i Izabeli Morskiej. Publikował między innymi w „Tekstach Drugich”, „Wielogłosie”, „Foucault Studies”, „SQS. Journal of Queer Studies”, „Lambda Nordica”, „The Polish Review” i „Slavic Review”.