Zwiedzanie wystawy jak lektura atlasu: studium przypadku
Justyna Hanna Budzik
budzikjustine@gmail.comInstytut Nauk o Kulturze, Uniwersytet Śląski (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-9740-0761
Abstrakt
W artykule stawiam tezę, aby ekspozycje fotograficzne, będące przestrzenią działania edukacji wizualnej, rozważać na podobieństwo atlasu. Zaproponowaną perspektywę teoretycznej konceptualizacji wystaw buduję na podstawie badań, które realizowałam podczas wizyty studyjnej w dziale edukacji paryskiego centrum sztuki Jeu de Paume w październiku 2024 roku na wystawie Tiny Barney Family Ties. Kategorii atlasu, gdy mowa o wystawie fotografii, używam w odniesieniu, po pierwsze, do historii i pierwotnych funkcji tego typu publikacji, po drugie, do figury myśli i poznania opartej na montażu obrazów, jakie atlasowi nadał Aby Warburg, a za nim Georges Didi-Huberman, a po trzecie – jako metafory szczególnej organizacji zbioru fotografii. Konceptualizacja wystawy fotograficznej jako atlasu w mojej ocenie otwiera szerokie możliwości opracowania strategii edukacji wizualnej realizowanej w przestrzeni ekspozycji, uwzględniającej trzy wymiary edukacji fotograficznej, wyróżnione przez Mariannę Michałowską: praktyczny, refleksyjny oraz wspólnotowy.
Instytucje finansujące
Słowa kluczowe:
wystawa fotografii, edukacja wizualna, atlas, edukacja fotograficzna, montażBibliografia
Andruchowycz, Jurij. „Atlas. Medytacja.” W Sarmackie krajobrazy. Głosy z Litwy, Białorusi, Ukrainy, Niemiec i Polski, red. Martin Pollack. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2006. https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/sarmackie-krajobrazy#fragment
Google Scholar
Bajac, Quentin. „Affaires de familles.” W Tina Barney. Family Ties, 9. Paryż: Atelier EXB/Jeu de Paume, 2024.
Google Scholar
Benjamin, Walter. „Mała historia fotografii.” W Twórca jako wytwórca, tłum. Paweł Reszke, 119. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2011.
Google Scholar
Biedrońska Słota, Beata. „O koncepcjach ekspozycji muzealnych.” Zarządzenie w Kulturze 6 (2005): 225–228.
Google Scholar
Caillet, Elisabeth. „Polityka zorientowana na publiczność muzealną.” W Edukacja muzealna: antologia tłumaczeń, red. Maciej Szeląg i Jolanta Skutnik. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2010.
Google Scholar
Didi-Huberman, Georges. „Atlas Mnemosyne jako montaż.” Tłum. Tomasz Swoboda. Konteksty 2–3, nr 293–294 (2011): 143–147.
Google Scholar
Dziewańska, Marta. „Ćwiczenie z wyobraźni. Atlas. Jak unieść świat na własnych barkach? Georges’a Didi Hubermana w Museo Reina Sofia w Madrycie.” Konteksty 2–3, nr 293–294 (2011): 195–201.
Google Scholar
Kanicki, Witold. „Pomiędzy muzeum a white cube’em. Fotografia jako przestrzeń ekspozycyjna.” Kultura Współczesna 2, nr 82 (2014): 48–56.
Google Scholar
Konończuk, Elżbieta. „Mapa w interdyscyplinarnym dialogu geografii, historii i literatury.” Teksty Drugie nr 5 (2011): 266–257.
Google Scholar
Kopczacka, Aneta, i Monika Kozień Świca. „Edukacyjne laboratorium Muzeum Historii Fotografii w Krakowie.” Zeszyty Artystyczne 2, nr 30 (2017): 123–130.
Google Scholar
Kamińska, Aneta. (Re)konstrukcje muzeum w kulturze współczesnej. Studium socjopedagogiczne. Rozprawa doktorska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań, 2015.
Google Scholar
Maliszewska, Marta. „Język obrazów Zofii Rydet – ‚Zapis socjologiczny’ jako atlas.” Amor Fati 1, nr 7 (2017): 78–93.
Google Scholar
Michałowska, Marianna. „Czego mogą nauczyć warsztaty fotograficzne? Próba autodiagnozy.” Kultura Współczesna 5, nr 92 (2016): 141–159.
Google Scholar
Michałowska, Marianna. „Teaching Photography Theory to Art Students.” W Visual Pedagogies in Higher Education. Between Theory and Practice, red. Joanna Kędra, vol. 5, Advances in Teaching and Teacher Education, 120–137. 2023.
Google Scholar
Michałowska, Marianna. „Uczyć fotografii, uczyć fotografią.” Zeszyty Artystyczne 2, nr 30 (2017): 13–36. DOI: 10.5153/sro.2575
Google Scholar
Milach, Rafał, i Marta Szymańska. widzi mi się. Warszawa: Fundacja Archeologia Fotografii, 2018.
Google Scholar
Nomen Auctoris, Opus 1, Opus 2, Opus 3.
Google Scholar
Rimanelli, David. „People like us: Tina Barney’s Pictures.” Artforum 199, cyt. za Textes – Exposition Tina Barney, Médiathèque, Jeu de Paume. https://jeudepaume.org/mediateque/textes-exposition-tina-barney/
Google Scholar
Sagatowska, Katarzyna, Monika Szewczyk Wittek, i Marta Szymańska. Fotografia jest wszędzie. Warszawa: Dom Spotkań z Historią, 2025.
Google Scholar
Szymańska, Marta. Fotografia dla dzieci i młodzieży. Inspiracje. 2024.
Google Scholar
Szymańska, Marta, i Paweł Bownik. „O czytaniu obrazu fotograficznego.” Fotopolis – podcast o fotografii. https://open.spotify.com/episode/1MCGWUoniOq0UNLKXcAhGD
Google Scholar
Świecimski, Jerzy. „Propozycja nowej typologii muzeów i wystaw muzealnych – jej przydatność praktyczna.” Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Opuscula Musealia nr 10 (2000): 287–303.
Google Scholar
Warburg, Aby. Atlas obrazów Mnemosyne. Tłum. Paweł Brożyński i Małgorzata Jędrzejczyk. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2015.
Google Scholar
Wróblewska, Magdalena. Obrazy pamięci i wiedzy. Fotograficzne reprodukcje dzieł w archiwach i narracjach historii sztuki. Kraków: Universitas, 2022.
Google Scholar
Wikipedia. „Gerard Merkator.” https://pl.wikipedia.org/wiki/Gerard_Merkator
Google Scholar
„Exposition: Tina Barney.” Jeu de Paume. https://jeudepaume.org/evenement/exposition-tina-barney/
Google Scholar
„Médiathèque: Tina Barney.” Jeu de Paume. https://jeudepaume.org/mediateque/tina-barney/
Google Scholar
„Soulèvements.” Jeu de Paume. https://jeudepaume.org/evenement/soulevements/
Google Scholar
„Pictures by Women: A History of Modern Photography. Tina Barney.” New York Times audio playlist, 1982. https://www.moma.org/audio/playlist/247/3172
Google Scholar
„How Tina Barney Became an Astute Observer of the Upper Class.” Aperture. https://aperture.org/editorial/how-tina-barney-became-an-astute-observer-of-the-upper-class/
Google Scholar
Autorzy
Justyna Hanna Budzikbudzikjustine@gmail.com
Instytut Nauk o Kulturze, Uniwersytet Śląski Polska
https://orcid.org/0000-0001-9740-0761
Justyna Hanna Budzik – filmoznawczyni, adiunktka w Instytucie Nauk o Kulturze UŚ. Autorka książek Filmowe cuda i sztuczki magiczne. Szkice z archeologii kina (2015) i Dotyk światła. O zmysłowym doznawaniu kina (2012), współautorka (z Agnieszką Tambor) publikacji Polska półka filmowa. Krótkometrażowe filmy aktorskie i animowane w nauczaniu języka polskiego jako obcego (2018). Lektorka języka polskiego w INALCO w Paryżu, laureatka Fulbright Slavic Award na University of Washington w Seattle.
Statystyki
Abstract views: 0PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Justyna Hanna Budzik

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

