„Zabawa w gazetę”: O „NieTakTach” Jerzego Zachary

Aleksander Wójtowicz

doi:10.36744/k.4330

„Zabawa w gazetę”

O „NieTakTach” Jerzego Zachary

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 5.03.2025, Decyzja redakcji 16.11.2025

Aleksander Wójtowicz

konteksty@ispan.pl
Instytut Językoznawstwa i Literaturoznawstwa, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-0436-1965

DOI: https://doi.org/10.36744/k.4330

Abstrakt

Artykuł dotyczy autorskiego czasopisma Jerzego Zachary „NieTakT”, które ukazywało się w latach 1991–1992. Skupia się na twórczych praktykach autora, a jednocześnie sytuuje je w kontekście przemian związanych z przejściem od technologii analogowej do cyfrowej oraz dynamiki procesu remediacji. Wskazuje na ważną rolę kserokopiarki jako narzędzia pozwalającego na autonomizację przedsięwzięć publikacyjnych, podkreśla też ścisły związek działalności Zachary z technika analogową oraz materialnością tekstu. W zakończeniu natomiast przedstawia sposób, w jak kontynuował on swoją działalność w internecie oraz rozważa, jakie konsekwencje miała zmiana medium dla jego ekspresji artystycznej.

Słowa kluczowe:

Jerzy Zachara, NieTakT, kserokopia, kserokopiarka, internet

Bibliografia

Cybulski, Łukasz. „Krytyka tekstu i teoria dzieła. Jerome McGann wobec anglo-amerykańskiej tradycji edytorstwa naukowego“, Teksty Drugie 2 (2014): 21-48.
Google Scholar

Eichorn, Kate. Adjusted Margin. Xerography, Art, and Activism in the Late Twentieth Century. Cambridge: The MIT Press, 2016.
Google Scholar

Friedman, Ken, and Owen Smith. “Introduction”. W Fluxus Performance Workbook, red. Ken Friedman, Owen Smith, Lauren Sawchyn, 1-3, UK Centre for Performance Research: Aberystwyth, 2002.
Google Scholar

McGann, Jerome. The Textual Condition. Princeton: Princeton University Press, 1991.
Google Scholar

Piepmeier, Alison. Girl Zines. Making Media, Doing Feminism. New York: New York University Press, 2009
Google Scholar

Walker, John A. Copy This! A Historical Perspective On the Use of the Photocopier in Art. Michigan: Michigan Publishing, 2006.
Google Scholar

Wciślik, Piotr. Dissident Legacies of Samizdat Social Media Activism. Unlicensed Print Culture in Poland 1976-1990, London: Routlege, 2021.
Google Scholar

Zitzewitz, Josephine von, The Culture of Samizdat. Literature and Underground Networks in the Late Soviet Union. London: Bloomsburry Academic, 2021.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Samizdat, archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Sztuka wideo, archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. [Uwierz mi, że spotyka się czasem ludzi]. „NieTakT ” 1 (1991).
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Xsero Art, archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy, Od wielu lat interesuję się piramidami, https://piramider.blogspot.com [dostęp 20.01.2025]
Google Scholar

Pobierz

Opublikowane

2026-02-03

Cited By / Share

Wójtowicz, A. (2026) „„Zabawa w gazetę”: O «NieTakTach» Jerzego Zachary”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 351(4), s. 202–208. doi: 10.36744/k.4330.

Autorzy

Aleksander Wójtowicz
konteksty@ispan.pl
Instytut Językoznawstwa i Literaturoznawstwa, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Polska
https://orcid.org/0000-0003-0436-1965

Aleksander Wójtowicz – historyk literatury, edytor, ornitolog amator. Profesor UMCS. Zajmuje się dziejami polskich oraz europejskich ruchów awangardowych, sztuką nowoczesną, edytorstwem literatury XX wieku oraz przyrodopisarstwem. Autor książek: Cogito i „sejsmograf podświadomości”. Proza Pierwszej Awangardy (2010), Nowa Sztuka. Początki (i końce) (2017), „Epoka wielkiego zamętu”. Szkice o literaturze nowoczesnej 1918–1939 (2020) oraz Awangarda lubelska, t. 1: Energie Reflektora (2024). Publikował w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim”, „Kontekstach”, „Tekstach Drugich“, „Praktyce Teoretycznej”, „Sztuce Edycji”, „Kwartalniku Filmowym” oraz „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”. Współredaktor książki „Który tak śpiewa?”. Ptaki w kulturze (2023).