O teatrze bulwarowym: Szkic

Dobrochna Ratajczakowa


Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-8073-4869

Abstrakt

Bulwar i jego teatr to fenomen o mieszanym charakterze, społecznym, politycznym, artystycznym. Możemy mówić przynajmniej o trzech etapach jego dziejów. Na początku mamy prolog, zaczynający się w głębi XVII wieku, a nawet jeszcze wcześniej, w teatrze jarmarcznym, posiadającym własną historię. Stamtąd pochodziły pierwsze zespoły osiedlające się w drugiej połowie XVIII wieku na bulwarach, powstałych po wyburzeniu starych paryskich murów obronnych. Tu narodziła się nowoczesna kultura popularna, w miejscu heterogenicznych praktyk handlowych i konsumpcyjno-rozrywkowych, przyjaznym licznym prywatnym scenom otwieranym po zniesieniu przez rewolucję teatralnego monopolu i wspieranym przez procesy demokratyzacji. Kształtujący się tu multisystem popularnych atrakcji tworzył własną kulturę uczestnictwa i w swej pierwszej wersji powoływał się głównie do ludowej widowni. Gdy po II wojnie następuje konsekracja awangardy, powstaje Eurowizja, a film przechwytuje wielkie przedsięwzięcia handlowo-rozrywkowe, bulwar ulega marginalizacji, choć wciąż ma wiernych odbiorców.


Słowa kluczowe:

historia teatru, teatr bulwarowy, bulwar, inscenizacja, produkcja teatralna

Abercrombie, N., Lash, S., & Longhurst, B. (1998). Przedstawienie popularne: Przerabianie realizmu (E. Mrowczyk-Hearfield, tłum.). W: R. Nycz (red.), Odkrywanie modernizmu: Przekłady i komentarze. Kraków: Universitas.
  Google Scholar

Allévy-Viala, A. (1958). Inscenizacja romantyczna we Francji (W. Natanson, tłum.). Warszawa: PIW.
  Google Scholar

Bourdieu, P. (2007). Reguły sztuki: Geneza i struktura pola literackiego (A. Zawadzki, tłum.). Kraków: Universitas.
  Google Scholar

Brazier, N. (1883). Chroniques des Petits Theatres de Paris (vol. 1-2). Paris: Rouveyre et G. Blond.
  Google Scholar

Brzozowska, B. (2009). Spadkobiercy flaneura: Spacer jako twórczość kulturowa – współczesne reprezentacje. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  Google Scholar

Carroll, N. (2011). Filozofia sztuki masowej (M. Przylipiak, tłum.). Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
  Google Scholar

de Certeau, M. (2008). Wynaleźć codzienność: Sztuki działania (K. Thiel-Jańczuk, tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  Google Scholar

Corvin, M. (2001). Dictionnaire encyclopédique du théâtre (vol. 1-2). Paris: Bordas editions.
  Google Scholar

de Jomaron-Leyvastre, J. (ed.). (1989). Le theatre en France: Du Moyen Age a nos jours (A. Mnouchkine, preface). Paris: Armand Colin.
  Google Scholar

Descotes, M. (1955). Le drame romantique et ses grands créateurs (1827–1839). Paris: Presses universitaires de France.
  Google Scholar

Descotes, M. (1964). Le public de théâtre et son histoire. Paris: Presses universitaires de France.
  Google Scholar

Duvignaud, J. (1965). L'acteur: Esquisse d'une sociologie du comedien. Paris: Gallimard.
  Google Scholar

Gascar, P. (1980). Le Boulevard du Crime. Paris: Hachette-Massin.
  Google Scholar

Gengembre, G. (1999). Le théâtre français au XIX siècle. Paris: Armand Colin.
  Google Scholar

Ginisty, P. (1910). Melodrame. Paris: Louis-Michaud.
  Google Scholar

Jakóbczyk, S. (2005). Na Zachód ze Wschodu: Savoir i Kessel w nowoczesnym przemyśle literackim, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
  Google Scholar

Krakovitch, O. (1987). Robert Macaire ou la grande peur des censeurs. Europe, 703–704.
  Google Scholar

Naugrette-Christophe, C. (1998). Paris sous le Second Empire, le théâtre et la ville: essai de topographie théâtrale. Paris: Paris Librairie Théâtrale.
  Google Scholar

Omilanowska, M. (2004). Świątynie handlu: Warszawska architektura komercyjna doby wielkomiejskiej. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
  Google Scholar

Ratajczakowa, D. (2006). Bajka o winie i wodzie: Kilka uwag o muzyce, dramacie i teatrze. W: W krysztale i w płomieniu: Studia i szkice o dramacie i teatrze (t. 1). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  Google Scholar

Surer, P. (1973). Współczesny teatr francuski: Inscenizatorzy i dramatopisarze (K.A. Jeżewski, tłum.). Warszawa: PIW.
  Google Scholar

Švehla, J. (1983). Deburau: pierrot nieśmiertelny (M. Erhardt-Gronowska, tłum.). Warszawa: PIW.
  Google Scholar

Temkine, R. (1967). L’éntreprise théâtre. Paris: Éditions Cujas.
  Google Scholar

Terni, J. (2013). Teatr początków kultury masowej: Francuski wodewil i miasto 1830–1848 (P. Morawski, tłum.). Dialog, 1.
  Google Scholar

Ubersfeld, A. (1993). Le drame romantique, Paris: Belin.
  Google Scholar

Vessillier, M. (1973). La crise du théâtre privé. Paris: Presses universitaires de France.
  Google Scholar

Wałaszewski, Z. (2015). Papierowy jednorożec, klubówka i „Łowca androidów”: O powstawaniu supersystemu rozrywkowego. W: A. Gemra (red.), Literatura i kultura popularna: Badania, analizy, interpretacje. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2018-06-30

Cited By / Share

Ratajczakowa, D. (2018) „ O teatrze bulwarowym: Szkic”, Pamiętnik Teatralny, 67(1-2), s. 27–44. doi: 10.36744/pt.604.

Autorzy

Dobrochna Ratajczakowa 

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska
https://orcid.org/0000-0002-8073-4869

Statystyki

Abstract views: 70
PDF downloads: 86


Licencja

Prawa autorskie (c) 2018 Dobrochna Ratajczakowa

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.