Słowa/Obrazy Zachary

Agnieszka Karpowicz

doi:10.36744/k.4318

Zachara’s Words/Paintings

Peer-reviewed article, Submitted 3.03.2025, Accepted 1.12.2025

Agnieszka Karpowicz

konteksty@ispan.pl
Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski (Poland)
https://orcid.org/0000-0001-9593-2350

DOI: https://doi.org/10.36744/k.4318

Abstract

An analysis of the theory and logo-visual practice of Jerzy Zachara, the Łódź-born conceptual artist. His interest in bi-media forms was linked with a crisis of representation and an expression of distrust in language and mimetic painting, inscribing his oeuvre into the realm of concrete poetry. The biographical motivations for this choice of means of expression were pointed out using the artist’s autothematic writings: psychological experiences related to a diagnosis of schizophrenia and therapy, leading to a recognition of their incommunicability. In addition, the conceptualist motivations of this logo-visual art were explored and linked with work dealing with themes of the temporality of language (literature) and the spatiality and atemporality of the image (painting), as well as their relationship with the inspiration of ideograms and Oriental tradition. The choice of logo-visual form paid attention to links with inexpressibility, hybridity, and exclusion in aesthetic and social terms.

Keywords:

logovisuality, Jerzy Zachara, non-normativity, conceptualism, concretism

References

Beaulieu, Derek. „Posłowie po słowach. Ku poetyce konkretnej”. Przeł. Katarzyna Bojarska. Literatura na Świecie, 11-12 (2006): 362–372.
Google Scholar

Cowley, Julian. „Odegrać słowo, odegrać świat. Współczesna poezja konkretna w Wielkiej Brytanii”. Przeł. Krzysztof Majer, Literatura na Świecie , 11-12 (2006): 59-87.
Google Scholar

Ingold, Tim. „Rysowanie, pisanie i kaligrafia”. Przeł. Marta Rakoczy. Teksty Drugie 4 (2015): 371-392.
Google Scholar

Malewicz, Kazimierz. Świat bezprzedmiotowy. Przeł. Stanisław Fijałkowski. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2006.
Google Scholar

Mitchell, W.J.T.. „Słowo i obraz”. Przeł. Sara Herczyńska. Teksty Drugie 1 (2022): 138–151.
Google Scholar

Rypson, Piotr. Obraz słowa. Historia poezji wizualnej. Warszawa: Akademia Ruchu, 1989.
Google Scholar

Wende, Waltraud. „Poezja wizualna. Atak na kodeks poprawności językowej”. Przeł. Marta Siwik, Literatura na Świecie, 11-12 (2006): 223–237.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. art to terapia, Archiwum Jerzego Zachary:1–3.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Artysta powinien być biedny i szalony. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy, Autobiografia. Inspiracje wszelkie. Archiwum Jerzego Zachary
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Błąd w sztuce. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Czerwień, Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Czerwień miejscami, tektura, papier, klej, fotografia, maszynopis, Archiwum Jerzego Zachary, 1991.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Hałas, papier, maszynopis, rysunek, kolaż. Archiwum Jerzego Zachary, 1989.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Kwestia czasu czyli rozproszone myśli na temat zaburzeń myślenia, Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. [obłęd pozostawiłem daleko…]), fotografia, kolaż, maszynopis, papier, tekstura, kserografia. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Obrazy pomyślane, maszynopis, fotografia, kserografia. Archiwum Jerzego Zachary, 1990.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. [obrót…], papier, maszynopis, kserografia. Archiwum Jerzego Zachary, 1981.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. O czasie. Część druga. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Opowiadanie geometryczne. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Perswazja żyletki. Tomik poezji Jerzego Zachary. Samizdat w nielimitowanym nakładzie, papier. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. Słowa sprawcze. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. [To co proponuję jako swoiste NOVUM…]. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. UQBAR by Zachara św i R’US, komputeropis, kolaż, kserografia, Łódź: archiwum artysty. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. [w obłędzie…], kartki A4, papier, maszynopis, kserografia. Archiwum Jerzego Zachary.
Google Scholar

Zachara, Jerzy. „[z cyklu: przy zamkniętych oczach…]”, NieTakT. Czechosłowacka Paranoic Mgazin, 19. Archiwum Jerzego Zachary: 1 (okładka).
Google Scholar

Download

pdf (Język polski)

Published

2026-02-03

Cited by

Karpowicz, A. (2026) “Zachara’s Words/Paintings”, Konteksty, 351(4), pp. 236–243. doi: 10.36744/k.4318.

Authors

Agnieszka Karpowicz
konteksty@ispan.pl
Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski Poland
https://orcid.org/0000-0001-9593-2350

Agnieszka Karpowicz – literaturoznawczyni, kulturoznawczyni. Profesorka UW, członkini zespołu Pracowni Studiów Miejskich Instytutu Kultury Polskiej UW, Ośrodka Badań nad Awangardą UJ i grupy badawczej Modernitas przy Université Libre w Brukseli. Autorka książek: Kolaż. Awangardowy gest kreacji (Themerson – Buczkowski – Białoszewski) (2007), Proza życia. Mowa, pismo, literatura (2012) i Białoszewski temporalny (czerwiec 1975 – czerwiec 1976) (2023). Obecnie kieruje grantem NPRH Inedita Leopolda Buczkowskiego (2024–2029) oraz przygotowuje monografię Leopold Buczkowski. Migracje.