Wpływ nauki i praktyk kulturowych na bieg życia jednostki

Artykuł recenzowany, Zgłoszenie 4.02.2026, Decyzja redakcji 18.03.2026

Dorota Sieroń

dorota.sieron@us.edu.pl
Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji, Uniwersytet Śląski (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-0707-7532

Abstrakt

Autorka artykułu poddaje refleksji naukowej własne doświadczenie badawcze w perspektywie długiego trwania. Literatura dokumentu osobistego służy oglądowi edukacji kulturalnej jako praktycznej nauce w osobniczej rezyliencji i zmianie społeczno-kulturowej zgodnej z zasadą wychylenia ku innemu.



Słowa kluczowe:

edukacja kulturalna, kultura relacyjna, Ośrodek "Pogranicze"

Czermińska M., Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie, wyzwanie, Universitas, Kraków 2000.
  Google Scholar

Czyżewski K., Etos amatora, „i-miesięcznik trochę inny” 1991, nr 4.
  Google Scholar

Czyżewski K., Małe centrum świata. Zapiski praktyka idei, Pogranicze, Sejny–Krasnogruda 2017.
  Google Scholar

Domański H., Przybysz D., Wyrzykowska K. W., Zawada K., Praktyki wychowawcze a transmisja wzorców kulturowych, „Kultura i Społeczeństwo” 2022, nr 1.
DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2022.66.1.6   Google Scholar

Elias N., O procesie cywilizacji. Analizy socjo- i psychogenetyczne, przeł. T. Zabłudowski, K. Markiewicz, W.A.B., Warszawa 2011.
  Google Scholar

Gałęziowski J., Wrażliwa humanistyka, „Kultura i Społeczeństwo” 2025, nr 3.
DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2025.69.3.1   Google Scholar

Gross J. T., Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka, Pogranicze, Sejny 2020.
  Google Scholar

Jaworska-Witkowska M., Witkowski L., Przeżycie – przebudzenie – przemiana: inicjacyjne dynamizmy egzystencji ludzkiej w prozie Hermanna Hessego (tropy i kategorie pedagogiczne), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej i Nauk Społecznych, Łódź 2010.
  Google Scholar

Kiciński K., Moralność i różne oblicza empatii, [w:] Empatia, moralność a życie społeczne, red. W. Pawlik, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016.
  Google Scholar

Kiciński K., Posłowie, [w:] M. Ossowska, O człowieku, moralności i nauce: miscellanea, zebrała i oprac. M. Ofierska, M. Smoła, PWN, Warszawa 1983.
  Google Scholar

Księżyk R., Śnialnia. Śląski underground, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023.
  Google Scholar

Miłosz C., Piesek przydrożny, Znak, Kraków 1997.
  Google Scholar

Miłosz C., To, Znak, Kraków 2000.
  Google Scholar

Miłosz C., Wiersze wszystkie, Znak, Kraków 2011.
  Google Scholar

Miłosz C., Odczyt z okazji otrzymania Nagrody Nobla, 8.12.1980, NobelPrize.org, dostęp: 12.12.2025.
  Google Scholar

Olbrycht K., O roli przykładu, wzoru, autorytetu i mistrza w wychowaniu osobowym, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2007.
  Google Scholar

Olbrycht K., Edukacja kulturalna jako edukacja do wzrastania w człowieczeństwie, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2019.
  Google Scholar

Ossowska M., O człowieku, moralności i nauce: miscellanea, zebrała i oprac. M. Ofierska, M. Smoła, PWN, Warszawa 1983.
  Google Scholar

Ossowska M., Głos w dyskusji na temat kary śmierci, [w:] O człowieku, moralności i nauce: miscellanea, PWN, Warszawa 1983.
  Google Scholar

Ossowska M., Ossowski S., Intymny portret uczonych. Korespondencja Marii i Stanisława Ossowskich, wybór, oprac. i wprowadzenie E. Neyman, Wydawnictwo SIC!, Warszawa 2002.
  Google Scholar

Rodak P., Fenomen pisania o własnym życiu, „Kultura i Społeczeństwo” 2022, nr 2.
DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2022.66.2.1   Google Scholar

Sieroń D., Ślady wdzięczności – inspiracje dla edukacji kulturalnej utrwalone w literaturze dokumentu osobistego XX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2024.
DOI: https://doi.org/10.31261/PN.4189   Google Scholar

Sieroń D., Praktykowanie opowieści – z doświadczeń Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach, „Studia Etnologiczne i Antropologiczne” 2019, t. 19.
DOI: https://doi.org/10.31261/SEIA.2019.19.11   Google Scholar

Sieroń D., Troska o kulturę prawną wśród celów edukacji kulturalnej, „Edukacja” 2020, nr 3, dostęp: 2.01.2026.
DOI: https://doi.org/10.24131/3724.200305   Google Scholar

Sieroń-Galusek D., Moment osobisty. Stempowski, Czapski, Miłosz, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2015.
  Google Scholar

Sieroń-Galusek D., Biografistyka w humanistyce i naukach społecznych – kilka uwag, [w:] Stałość i zmienność w biografii. Przełomy biograficzne, red. E. Dubas, A. Gutowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019.
  Google Scholar

Sieroń-Galusek D., Ścieżka dialogu. Trudne dziedzictwo XX wieku w projektach Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach, „Edukacja Humanistyczna” 2006, nr 1.
  Google Scholar

Sieroń-Galusek D., Galusek Ł., Pogranicze. O odradzaniu się kultury, Kolegium Europy Wschodniej, Wrocław 2012.
  Google Scholar

Szpunar M., Wokół kategorii vulnerability, „Kultura i Społeczeństwo” 2025, nr 3.
  Google Scholar

Szroeder B., Sejneńska księga gry szklanych paciorków, Pogranicze, Sejny 2006.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-05-27

Cited By / Share

Sieroń, D. (2026) „Wpływ nauki i praktyk kulturowych na bieg życia jednostki”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 352(1), s. 131–136. doi: 10.36744/k.4798.

Autorzy

Dorota Sieroń 
dorota.sieron@us.edu.pl
Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji, Uniwersytet Śląski Polska
https://orcid.org/0000-0002-0707-7532

Dorota Sieroń – badaczka edukacji kulturalnej, autorka monografii Moment osobisty. Stempowski, Czapski, Miłosz (2013), Ślady wdzięczności. Inspiracje dla edukacji kulturalnej utrwalone w literaturze dokumentu osobistego XX wieku (2024). Przez lata, wspólnie z Łukaszem Galuskiem zgłębiała fenomen Człowieka Pogranicza, podążając ścieżką myśli Krzysztofa Czyżewskiego.



Statystyki

Abstract views: 33
PDF downloads: 21


Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Dorota Sieroń

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Creative Commons Uznanie autorstwa