A Fragment of the History of the Kielce Theatre: Paulina Drozdowska's "Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach po 1945: Siła lokalności" (The Stefan Żeromski Theatre in Kielce after 1945: The Power of Locality)
Anita Młynarczyk-Tomczyk
mlynarczyk.anita@wp.plJan Kochanowski University in Kielce (Poland)
https://orcid.org/0000-0002-7116-4198
Abstract
The article is a discussion of Paulina Drozdowska’s research monograph Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach po 1945: Siła lokalności (The Stefan Żeromski Theatre in Kielce after 1945: The Power of Locality), which examines the post-war history of the Kielce theatre. Drozdowska analyses its activity in terms of programme, socio-political changes, and the role of locality in shaping the institution’s identity. She focuses on the work of artistic and managing directors Hugo Moryciński, Tadeusz and Irena Byrski, and Piotr Szczerski, recognising it as pivotal to the theatre’s development. The reviewer highlights the value of the book as an important contribution to research on the history of regional theatre and appreciates the author’s extensive range of sources, accessible narrative style, and the engaging presentation of the theatre’s performances. At the same time, significant limitations of Drozdrowska’s book are pointed out, primarily the omission of several important periods in the history of the Kielce theatre (particularly the 1960s, 1970s, and 1980s), as well as insufficient consideration of the political conditions under which it operated in People’s Poland and after 1989. The reviewer notes that the concept of the “power of locality” has not been clearly defined and that the book lacks a synthetic summary that could capture the specific character of the Kielce theatre against other regional stages.
Disclosure Statement
Keywords:
history of Polish theatre, politics, historical politics, Polish People's Republic, political transformation, Stefan Żeromski Theatre in KielceReferences
Bielawska, Alina. Amatorski i zawodowy teatr w Kielcach w latach 1914–1939. Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego, 1999.
Google Scholar
Drozdowska, Paulina. „Stan badań nad działalnością artystyczną i pedagogiczną Ireny i Tadeusza Byrskich: Przegląd wybranych publikacji i zagadnień”. W: Byrscy – etos teatru, red. Diana Poskuta-Włodek.
Google Scholar
Drozdowska, Paulina. Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach po 1945: Siła lokalności. Kielce: Teatr im. Stefana Żeromskiego, 2024.
Google Scholar
Habielski, Rafał. „Przeszłość i pamięć historyczna w życiu kulturalnym PRL: Kilka uwag wstępnych”. W: Polityka czy propaganda: PRL wobec historii, red. Paweł Skibiński i Tomasz Wiścicki. Warszawa: Muzeum Historii Polski, 2009.
Google Scholar
Iskra, Małgorzata, i Magdalena Rzepka, red. Teatr Byrskich: Refleksje, dokumenty, wspomnienia (wybór). Kielce: Oficyna Wydawnicza Domu Środowisk Twórczych, 1992.
Google Scholar
Jachimczyk, Adam. Życie kulturalne Kielc 1945–1975. Kielce: Kieleckie Towarzystwo Naukowe, 2002.
Google Scholar
Jałowiecki, Bohdan, i Kazimierz Z. Sowa. „Przedmowa”. W: Społeczności lokalne: Teraźniejszość i przyszłość, red. Bohdan Jałowiecki et al. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, 1989.
Google Scholar
Klimer, Beata. „Budowa «teatru Ludwika [Stumpfa]» w Kielcach w latach 1877–1878 w świetle Gazety Kieleckiej”. Rocznik Świętokrzyski 26 (2001): 83–91.
Google Scholar
Klimer, Beata. „Popularne widowiska rozrywkowe w Kielcach u schyłku XIX wieku”. Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej 17 (2002): 137–166.
Google Scholar
Karlikowska-Pąsiek, Magdalena. „Przemiany w polskim teatrze po roku 1989 oraz po roku 2020: Podobieństwa i różnice”. Kultura i Historia, nr 39 (2021): 44–52.
Google Scholar
Krasiński, Edward. Teatr Jaracza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970.
Google Scholar
Kusztal, Magdalena, red. Plotka i prawda o Teatrze: 50 lat Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Kielce: Państwowy Teatr im. Stefana Żeromskiego, 1995.
Google Scholar
Meducka, Marta, red. Z tradycji i dorobku inteligencji kieleckiej w XIX i XX wieku. Kielce: Kieleckie Towarzystwo Naukowe, 2005.
Google Scholar
Mikos, Marek. Teatr namiętności albo o obrotach sceny kieleckiej. Kielce: Teatr im. Stefana Żeromskiego, 2011.
Google Scholar
Mikos, Marek. Z butami do nieba: Teatr życia i śmierci Piotra Szczerskiego (1992–2015). Kielce: Stowarzyszenie Przyjaciół Teatru im. Stefana Żeromskiego, 2015.
Google Scholar
Moryciński, Hugon. „Uwagi o pracy w teatrze”. W: Antoni Pączek et al., Teatr łódzki. Łódź: b.w., 1938.
Google Scholar
Nowakowski, Stanisław, red. 100 lat Teatru w Kielcach. Kielce: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1979.
Google Scholar
Osiński, Zbigniew. Nazywał nas bratnim teatrem: Przyjaźń artystyczna Ireny i Tadeusza Byrskich z Jerzym Grotowskim. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2005.
Google Scholar
Poskuta-Włodek, Diana, red. Byrscy – etos teatru. Kielce: Uniwersytet Jana Kochanowskiego, 2017.
Google Scholar
Przastek, Daniel. „Teatr w historii: Historia w teatrze”. Studia Politologiczne. Studia i Analizy 35 (2015): 141–166.
Google Scholar
Sajkiewicz, Violetta. „Legnica – teatr miasta, teatr miejsca”. Studia Etnologiczne i Antropologiczne, z. 10 (2012): 374–385.
Google Scholar
Świeca, Marek. Rola teatru w autokreacji młodzieży. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego, 2009.
Google Scholar
Zieliński, Jan. Kielce w Polsce Ludowej. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1978.
Google Scholar
Authors
Anita Młynarczyk-Tomczykmlynarczyk.anita@wp.pl
Jan Kochanowski University in Kielce Poland
https://orcid.org/0000-0002-7116-4198
Anita Młynarczyk-Tomczyk – works at the Department of 20th and 21st Century History at the Institute of History, Jan Kochanowski University in Kielce. Her research interests include: the history of Poland after 1944, the history of historiography, regional and local history, the relationship between political ideology and historical scholarship and education, and the links between the Polish media and politics during the second half of the 20th century. She is also involved in the popularisation of history.
Statistics
Abstract views: 242PDF downloads: 141
License
Copyright (c) 2026 Anita Młynarczyk-Tomczyk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
The author grants a royalty-free nonexclusive license (CC BY 4.0) to use the article in Pamiętnik Teatralny, retains full copyright, and agrees to identify the work as first having been published in Pamiętnik Teatralny should it be published or used again (download licence agreement). By submitting an article the author agrees to make it available under CC BY 4.0 license.
From issue 1/2018 to 3/2022 all articles were published under a Creative Commons license CC BY-NC-ND 4.0. During this period the authors granted a royalty-free nonexclusive license (CC BY-ND 4.0) to use their article in Pamiętnik Teatralny, retained full copyright, and agreed to identify the work as first having been published in our journal should it be published or used again.
