«Kołysałem się tą myślą»: Historia niezrealizowanego projektu fotograficznego Michała Chomińskiego


Abstrakt

Artykuł dotyczy niezrealizowanego projektu fotograficznego autorstwa Michała Chomińskiego (1819–1886), aktora i kronikarza Teatrów Warszawskich. Oparta na materiałach źródłowych, częściowo publikowanych w aneksie, rekonstrukcja nieopisanej dotąd historii wydania Galerii Artystów Dramatycznych Teatrów Warszawskich poszerza refleksje nad początkami polskiej historiografii teatralnej. Chomiński został ukazany jako pierwszy kolekcjoner ikonografii teatralnej, który docenił wagę fotografii jako dokumentu. Ramę metodologiczną artykułu stanowią wybrane aspekty kulturoznawczych studiów nad praktykami kolekcjonerskimi.


Słowa kluczowe

Michał Chomiński; dziewiętnastowieczna fotografia teatralna; historia teatru polskiego 1765–1880; emploi; Teatry Warszawskie; Konrad Brandel; kolekcjonerstwo



Got, Jerzy. „Fotograficzna dokumentacja teatru w Polsce”. Pamiętnik Teatralny 9, z. 1 (1960): 71–94.

Got, Jerzy. „Gwiazdorstwo i aktoromania w teatrze polskim XIX wieku”. Pamiętnik Teatralny 19, z. 3 (1970): 294–310.

Harasym, Zenon. Stare fotografie: Poradnik kolekcjonera. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2012.

Harasym, Zenon. Ze starego albumu. Olszanica: BOSZ, 2010.

Jackiewicz, Danuta. Fotografowie Warszawy: Karol Beyer. Warszawa: Dom Spotkań z Historią, 2012.

Jarząbek-Wasyl, Dorota. Za kulisami: Narodziny przedstawienia w teatrze polskim XIX wieku. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016.

Krogulski, Władysław. Notatki starego aktora: Przewodnik po teatrze warszawskim XIX wieku. Wybór i opracowanie Dorota Jarząbek-Wasyl i Agnieszka Wanicka. Kraków: Universitas, 2015.

Lejko, Krystyna. Kalendarze fotograficzne z zakładu Konrada Brandla: Obraz życia Warszawy w latach 60. XIX wieku. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2009.

Markowski, Michał Paweł. „Kolekcja: między autonomią a reprezentacją”. Teksty Drugie, nr 4 (1997): 89–103.

Michalik, Jan. „«Zawsze ten sam»: Estreicher i Pani Helena”. W: Helena Modrzejewska i jej przyjaciele, redakcja Alicja Kędziora i Emil Orzechowski, 279–310. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2020.

Partyga, Ewa. Wiek XIX: Przedstawienia. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2016.

Pomian, Krzysztof. Zbieracze i osobliwości: Paryż – Wenecja XVI – XVIII wiek. Tłumaczenie Andrzej Pieńkos. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2012.

Sontag, Susan. O fotografii. Tłumaczenie Sławomir Magala. Kraków: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1986.

Tańczuk, Renata. Kolekcja – pamięć – tożsamość: Studia o kolekcjonerstwie. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2018.

Wanicka, Agnieszka. Dramat i komedia Teatrów Warszawskich 1868–1880. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.

Wanicka, Agnieszka. „Inne spojrzenie na «epokę gwiazd»”. W: Nowe historie 1: Ustanawianie historii, redakcja Agata Adamiecka-Sitek, Dorota Buchwald i Dariusz Kosiński, 157–192. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2010.

Ziętkiewicz, Marta. „Michał Chomiński i Jan Królikowski w obiektywie Konrada Brandla: Spojrzenie na polską fotografię teatralną 2. połowy XIX wieku”. Pamiętnik Teatralny 65, z. 1–2 (2016): 139–172.

Pobierz

Opublikowane : 2021-04-07


Wanicka, A. (2021) „«Kołysałem się tą myślą»: Historia niezrealizowanego projektu fotograficznego Michała Chomińskiego”, Pamiętnik Teatralny, 70(1), s. 37-72. doi: 10.36744/pt.718.

Agnieszka Wanicka  agnieszka.wanicka@uj.edu.pl
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8359-1501

Adiunkt w Katedrze Teatru i Dramatu Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wykłada także w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Zajmuje się historią sztuki aktorskiej i reżyserii oraz fotografią teatralną, szczególnie w XIX wieku. Autorka książki: Dramat i komedia Teatrów Warszawskich 1868-1880 (Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011).





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.