Lista sztuk wycofanych: Lista sztuk niezaleconych do wystawienia

Katarzyna Kościewicz


Uniwersytet w Białymstoku (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-0665-7604

Abstrakt

Prezentowane źródła odsłaniają kulisy cenzurowania amatorskiego ruchu scenicznego na przełomie lat 40. i 50. XX wieku. Jednym z istotnych narzędzi stosowanym przez aparat kontroli do okiełznania tego wówczas jeszcze żywiołowego zjawiska było umieszczanie niepoprawnych politycznie sztuk na indeksie. „Lista sztuk wycofanych” oraz „Lista sztuk niezaleconych do wystawienia” stanowią spektakularny przykład wprowadzania tej procedury w życie. Na podstawie innych materiałów archiwalnych można założyć, że powstanie list miało miejsce w drugiej połowie 1950 roku i było efektem pracy dwóch instytucji zajmujących się cenzurowaniem teatru w PRL-u, czyli Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk oraz Ministerstwa Kultury i Sztuki. Umieszczone na listach sztuki różnią się pod względem gatunkowym. Są to operetki, wodewille, krotochwile, obrazki, dramaty obyczajowe, historyczne, ludowe i inne. Utwory, na które cenzorzy wprowadzili zapis, w większości nie przynależą do tekstów wysokoartystycznych, ale popularnych, wydawanych na przełomie wieku XIX i XX i w międzywojniu.


Słowa kluczowe:

cenzura, cenzura po 1945, historia teatru, polski teatr, praktyki teatralne, teatr i polityka

Budrowska, K., Budnik, M., & Kościewicz, K. (red.). (2017). Dramat i teatr w dokumentach GUKPPiW. Białystok: Alter Studio.
  Google Scholar

Fik, M. (1979). Misje i przypadki powojennego teatru. Twórczość, 10.
  Google Scholar

Jakubowski, H. T. (1987). Amatorski ruch teatralny. Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury.
  Google Scholar

Jarmułowicz, M. (2003). Sezony błędów i wypaczeń: Socrealizm w dramacie i teatrze polskim. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
  Google Scholar

Partyga, E. (2017). Wiek XIX: Przedstawienia. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, IS PAN, PIW.
  Google Scholar

Simon, L. (1972). Bibliografia dramatu polskiego 1765-1939 (E. Heise & T. Sivert, red.). Warszawa: PIW.
  Google Scholar

Tyszkiewicz, B. (2015). „Dzikie zespoły” i ocenzurowany cyrk. GUKPPiW wobec wybranych zjawisk kultury popularnej. W: K. Stańczak-Wiślicz (red.), Kultura popularna w Polsce 1944-1989: Między projektem ideologicznym a kontestacją (s. 11-41). Warszawa: IBL PAN.
  Google Scholar

Żmigrodzki, Z. (red.). (2002). Wykaz książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu 1 X 1951. Wrocław: Wydawnictwo Nortom.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2018-06-30

Cited By / Share

Kościewicz, K. (2018) „ Lista sztuk wycofanych: Lista sztuk niezaleconych do wystawienia”, Pamiętnik Teatralny, 67(1-2), s. 163–203. doi: 10.36744/pt.614.

Autorzy

Katarzyna Kościewicz 

Uniwersytet w Białymstoku Polska
https://orcid.org/0000-0003-0665-7604

Statystyki

Abstract views: 80
PDF downloads: 102


Licencja

Prawa autorskie (c) 2018 Katarzyna Kościewicz

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.