Teatr społeczny, interkulturowy, postmigrancki


Abstrakt

Badania teatru migrantów, jeden z głównych nurtów współczesnych badań teatralnych, szczególnie intensywnie prowadzone są w Niemczech, kraju o największej skali imigracji w Europie. Istotny ich wątek stanowi zagadnienie teatru postmigranckiego. W pracach Wolfganga Schneidera (2011) i Azadeh Sharifi (2017) zagadnienie to włączone zostało w szerszą refleksję nad zmianami struktur teatru niemieckiego oraz nad jego rozwojem. Badania te stanowią punkt wyjścia dla podjętej w artykule próby usytuowania działalności trzech teatrów (Teatr Kreatur, Theater der Migranten, Ballhaus Naunynstraße) w typologii teatru interkulturowego zaproponowanej przez Wolfganga Stinga (2011), by pokazać, jak można w jej ramach opisywać teatry migranckie i postmigranckie oraz jak praktyka i kontekst społeczny modyfikują rozumienie tej kategorii.


Słowa kluczowe

teatr niemiecki 1980-2020; teatr migrantów; teatr postmigrancki; teatr interkulturowy



Balme, Ch. (2007). Deutsches Welttheater?. Die deutsche Bühne, 5.

Balme, Ch. (2018). Kultur ist Vermischung. Die deutsche Bühne 12, 34-36.

Blumentrath, H., Bodenburg, J., Hillman, R., & Wagner-Egelhaaf, M. (red.) (2007). Transkulturalität: Türkisch-deutsche Konstellationen in Literatur und Film, Münster: Aschendorff.

Fischer-Lichte, E. (1996). Interculturalism in contemporary theatre. In P. Pavis (ed.) Intercultural Performance Reader. London - New York: Routledge.

Fischer-Lichte, E. (1999). Das eigene und das fremde Theater. Tübingen-Basel: Francke.

Fischer-Lichte, E. (2008). Estetyka performatywności (M. Borowski, & M. Sugiera, tłum.). Kraków: Księgarnia Akademicka.

Fischer-Lichte, E. (2010). Theaterwissenschaft: Eine Einführung in die Grundlagen des Faches. Tübingen: UTB GmbH.

Fischer-Lichte, E. (2011). Przedstawienia kulturowe (M. Borowski, & M. Sugiera, tłum.). Didaskalia, 101.

Fischer-Lichte, E., Kolesch, D., & Warstat, M., (hrsg.) (2005). Metzler Lexikon: Theatertheorie. Stuttgart-Weimar: J. B. Metzler.

Hoffmann, K. (2007). Theater heute und die Interkulturalität. kulturrat.de/dokumente/kkb/kkb-11.pdf

Huntington, S.P. (2007). Zderzenie cywilizacji (H. Jankowska, tłum.). Warszawa: Muza.

Kaman, D. (2001). Theater der Maler in Deutschland und Polen. Münster: LIT.

Loew, P. O. (2017). My niewidzialni: Historia Polaków w Niemczech (J. Górny, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Pavis, P. (ed.). (1996). Intercultural Performance Reader. New York-London: Routledge.

Prykowska-Michalak, K. (2012). Kurtyna w górę! Relacje między teatrem polskim i teatrem niemieckim po 1990 roku. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Schneider, W. (2013). Theater planen und entwickeln: Kulturpolitische Konzeptionen zur Reform Darstellender Künste. Bielefeld: Transcript Verlag.

Schneider, W. (hrsg.) (2011). Theater und Migration. Herausforderungen für Kulturpolitik und Theaterpraxis. Bielefeld: Transkript Verlag.

Schößler, F. (2013). Drama und Theater nach 1989. Prekär, interkulturell, intermedial. Erlangen: Wehrhahn Verlag.

Sharifi, A. (2016). Theater und Migration: Dokumentation, Einflüsse und Perspektiven im europäischen Theater. W: Brauneck (hrsg.). Das Freie Theater im Europa der Gegenwart: Strukturen, Ästhetik, Kulturpolitik. Bielefeld: Transkript Verlag.

Sting, W., Köhler, N., Hoffmann, K., Weiße, W., & Grießbach, D. (hrsg.) (2010). Irritation und Vermittlung: Theater in einer interkulturellen und multireligiösen Gesellschaft. Berlin-Münster-Vien-Zürich-London: LIT.

Sugiera, M. (red.) (2000). Ein schwieriger Dialog Polnisch-deutsch-österreichische Theaterkontakte nach 1945. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Terkessidis, M. (2010). Interkultur. Berlin: Suhrkamp.

Voss, H. (2014). Reflexion von ethnischer Identität(szuweisung) im deutschen Gegenwartstheater. Marburg: Tectum Wissenschaftsverlag.

Wąsik, A. (2016). Recepcja współczesnej literatury niemieckiej w Polsce na przykładzie powieści nagrodzonych w konkursie Deutscher Buchpreis. In M. Wolting, & S. Wolting (red.). Zrozumieć obcość: Recepcja literatury niemieckojęzycznej w Polsce po roku 1989. Kraków: UNIVERSITAS.

Yildiz, Y. (2009). Turkish girls, Allah’s daughters, and the contemporary German subject: itinerary of a figure.

Yildiz, Y., & Hill, M. (hrsg.) (2014). Nach der Migration Postmigrantische Perspektiven jenseits der Parallelgesellschaft. Bielefeld: Transkript Verlag.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-31


Prykowska-Michalak, K. i Szymańska, E. (2020) „Teatr społeczny, interkulturowy, postmigrancki”, Pamiętnik Teatralny, 69(4), s. 85-102. doi: 10.36744/pt.463.

Karolina Prykowska-Michalak  kprykows@uni.lodz.pl
Uniwersytet Łódzki  Polska
https://orcid.org/0000-0003-1560-1645

Pracuje w Katedrze Dramatu i Teatru Uniwersytetu Łódzkiego, obecnie jest profesorem wizytującym w Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół współczesnego teatru niemieckiego oraz jego relacji z teatrem polskim, badań teatru migranckiego. Zajmuje się także studiami nad polityką kulturalną oraz systemami organizacji teatrów w Europie. Jest m.in. autorką monografii Kurtyna w górę! Relacje między teatrem polskim i teatrem niemieckim po 1990 roku Wydawnictwo UŁ, Łódź 2012, Teatr niemiecki w Łodzi. Sceny-Wykonawcy-Repertuar, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2005, oraz redaktorką i współredaktorką tomów: System organizacji teatrów w Europie, Warszawa 2016; Sustainability and changeability: Development of organizational theater systems in Europe (razem z Darią Skjoldager-Nielsen, Izabelą Molińską), Stockholm 2017.

 


Eliza Szymańska 
Uniwersytet Gdański  Polska
https://orcid.org/0000-0002-6644-9631

Eliza Szymańska, dr, adiunkt w Katedrze Historii Literatury i Kultury Niemieckiej w Instytucie Filologii Germańskiej UG. Zainteresowania badawcze: recepcja dramatu niemieckojęzycznego w Polsce, polsko-niemieckie relacje teatralne, teatr interkulturowy. Wybrane publikacje: Adaptacje sceniczne "Procesu" Franza Kafki w Polsce, Wrocław 2008; Bild – Reflexion – Dialog. Interkulturelle Perspektiven in der Literatur und im Theater (we współpracy z Miłosławą Borzyszkowską-Szewczyk i Anastasią Telaak), Gdańsk 2014.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.