Od rytmizacji do oper i baletów. Wokół muzycznych inscenizacji Jana Dormana


Abstrakt

Artykuł podejmuje zagadnienie muzyczności w teatrze Jana Dormana, ze szczególnym uwzględnieniem ostatnich przedstawień reżysera, w których muzyka staje się punktem wyjścia dla inscenizacyjnej koncepcji. „Muzyczne” myślenie o teatrze towarzyszyło Dormanowi od początku jego artystycznej działalności. O dźwiękowym charakterze pierwszych inscenizacji reżysera decydowały przede wszystkim dziecięce piosenki i wyliczanki, w kolejnych funkcję taką zaczęła pełnić również ścisła rytmizacja tekstu. Komponowanie spektaklu na wzór muzycznej partytury, które staje się znakiem rozpoznawczym teatru Jana Dormana osiąga swój najpełniejszy wymiar w inscenizacjach inspirowanych wielkimi formami muzycznymi – koncertem, baletem i operą. Powstają one w końcowym okresie twórczości artysty, stanowiąc jednocześnie syntezę rozmaitych tropów muzycznych, obecnych i rozpoznawanych w teatrze Dormana na różnych etapach jego rozwoju.


Słowa kluczowe

Jan Dorman; muzyka teatralna; rytmizacja; opera; balet; Karol Szymanowski


Źródło finansowania

Projekt „Dorman. Archiwum otwarte” finansowany jest w ramach programu Konkurs im. Jana Dormana, realizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Dorman, J. (1968). Lalka w inscenizacji. Teatr Lalek, nr 1-2, 40-45.

Dorman, J. (1981). Zabawa dzieci w teatr. Warszawa.

Dowsilas, I. (1978). Muzyka w Teatrze dzieci Zagłębia [praca magisterska]. Katowice: Akademia Muzyczna w Katowicach.

Jurkowski, H. (1987). Metoda Teatru Dormana. Teatr Lalek, nr 1-2, 24-31.

Tomaszewska, E. (2012). Jan Dorman, własną drogą. Katowice.

Źródła archiwalne:

Archiwum Jana Dormana: Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-18


Figzał-Janikowska, M. (2019) „Od rytmizacji do oper i baletów. Wokół muzycznych inscenizacji Jana Dormana”, Pamiętnik Teatralny, 68(3-4), s. 141-160. doi: 10.36744/pt.10.

Magdalena Figzał-Janikowska 
Uniwersytet Śląski w Katowicach  Polska
https://orcid.org/0000-0002-6913-2648

Łączna liczba odsłon: 119
Łączna liczba pobrań PDF: 121


Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.